Πανεπιστήμια και σχολές αναζητούν νέες μεθόδους αξιολόγησης των πραγματικών γνώσεων των φοιτητών
Το σκηνικό επαναλαμβάνεται ολοένα και συχνότερα σε πανεπιστήμια και εκπαιδευτικά κέντρα: ένας φοιτητής παραδίδει μια άψογη εργασία, καλογραμμένη, δομημένη και χωρίς λάθη. Ωστόσο, όταν ο καθηγητής τον ρωτά για το περιεχόμενο, γεννιούνται αμφιβολίες. Την έχει κάνει ο ίδιος… ή μια τεχνητή νοημοσύνη;
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η εμφάνιση εργαλείων όπως το ChatGPT έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο μελέτης και, μαζί με αυτό, μεταμορφώνει και τον τρόπο αξιολόγησης.
Κάθε άλλο παρά παροδική τάση, η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί πλέον μέρος της καθημερινής ακαδημαϊκής ζωής. Σύμφωνα με μια πρόσφατη έκθεση του Ιδρύματος CYD, το 89% των Ισπανών φοιτητών χρησιμοποιεί εργαλεία ΤΝ στις σπουδές του.
Και δεν πρόκειται για περιστασιακή χρήση. Οι περισσότεροι την αξιοποιούν συστηματικά, ακόμη και σε καθημερινή βάση. Από την επίλυση αποριών μέχρι τη συγγραφή ολόκληρων εργασιών, η ΤΝ έχει μετατραπεί σε έναν μόνιμο ακαδημαϊκό βοηθό.
Η αλλαγή αυτή έχει δημιουργήσει μια πρωτόγνωρη κατάσταση: οι εργασίες που γίνονται εκτός αίθουσας δεν εγγυώνται πλέον ότι ο φοιτητής έχει πράγματι μάθει.
Αξιολόγηση στην εποχή της ΤΝ
Τα πανεπιστήμια έχουν πλήρη επίγνωση αυτής της νέας πραγματικότητας. Η ίδια έκθεση επισημαίνει ότι η πλειονότητα των ιδρυμάτων έχει διαπιστώσει ότι οι φοιτητές ενσωματώνουν απαντήσεις που έχουν παραχθεί από ΤΝ ακόμη και σε εξετάσεις.
Η πρόκληση είναι προφανής: πώς αξιολογείται η γνώση όταν ένα μηχάνημα μπορεί να παράγει σωστές απαντήσεις μέσα σε δευτερόλεπτα;
Σε αυτό προστίθεται μια ακόμη ανησυχία: η λογοκλοπή και η δυσκολία εντοπισμού της χρήσης αυτών των εργαλείων. Πολλά συστήματα ανίχνευσης περιεχομένου που παράγεται από ΤΝ δεν είναι απολύτως αξιόπιστα, γεγονός που καθιστά τον έλεγχο ακόμη πιο περίπλοκο.
Είναι οι προφορικές εξετάσεις η λύση;
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι μέθοδοι αξιολόγησης αλλάζουν σε ορισμένα εκπαιδευτικά κέντρα. Αν και δεν έχουν τροποποιήσει ακόμη όλα τα πανεπιστήμια τα συστήματά τους, όλο και περισσότερα ιδρύματα επιλέγουν φόρμουλες που υποχρεώνουν τον φοιτητή να αποδείξει τις γνώσεις του σε πραγματικό χρόνο.
Οι προφορικές εξετάσεις, που είχαν σχεδόν εγκαταλειφθεί επί χρόνια, επιστρέφουν δυναμικά. Σε αυτές, ο φοιτητής πρέπει να εξηγήσει έννοιες, να αναπτύξει επιχειρήματα και να απαντήσει σε ερωτήσεις χωρίς εξωτερική βοήθεια.
Εξαπλώνεται επίσης η πρακτική της παρουσίασης και υπεράσπισης εργασιών: δεν αρκεί πλέον να παραδοθεί ένα έγγραφο, πρέπει να τεκμηριωθεί, να εξηγηθεί και να απαντηθούν ερωτήσεις σχετικά με αυτό. Επιπλέον, πολλά πανεπιστήμια αυξάνουν το βάρος των δια ζώσης εξετάσεων, ώστε να μειώσουν την εξάρτηση από εργασίες που γίνονται στο σπίτι.
Η ανησυχία έχει φτάσει ακόμη και στα πανεπιστημιακά συνηγορικά όργανα, τα οποία είναι επιφορτισμένα με την προστασία των δικαιωμάτων φοιτητών και διδασκόντων. Στις 21 Μαΐου, το Πανεπιστήμιο της Αλμερία φιλοξένησε ημερίδες για την τεχνητή νοημοσύνη, έπειτα από μια «έκρηξη ερωτημάτων» που σχετίζονταν με συγκρούσεις γύρω από τη χρήση της.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, η αντιπρύτανης Μαριμπέλ Ραμίρεθ προειδοποίησε ότι η τεχνητή νοημοσύνη «μετασχηματίζει με ταχύ ρυθμό πολλαπλές πτυχές της πανεπιστημιακής ζωής» και έθεσε ζητήματα που «δεν μπορούν να αγνοηθούν», όπως η προστασία δεδομένων, η διαφάνεια ή οι προκαταλήψεις.
Από την πλευρά του, ο πανεπιστημιακός συνήγορος Μπερνάρντο Κλάρος εξήγησε ότι τα πανεπιστήμια λαμβάνουν ήδη «πολλά αιτήματα παρέμβασης που σχετίζονται με την ΤΝ» στην αξιολόγηση και σε άλλους ακαδημαϊκούς τομείς, κάτι που τα υποχρεώνει να αναζητήσουν «μια κοινή απάντηση».
Οι δηλώσεις αυτές δείχνουν ότι η συζήτηση δεν περιορίζεται πλέον στην ακαδημαϊκή εξαπάτηση: αφορά επίσης ηθικά, νομικά και ζητήματα συμβίωσης.
Η ΤΝ προσφέρει και οφέλη
Παρά τις αμφιβολίες, η τεχνητή νοημοσύνη δεν αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως απειλή. Οι ίδιοι οι φοιτητές αναγνωρίζουν τα οφέλη της: η πλειονότητα θεωρεί ότι μπορεί να βελτιώσει την ακαδημαϊκή τους επίδοση, σύμφωνα με την έκθεση του Ιδρύματος CYD.
Τα πανεπιστήμια βλέπουν επίσης τις δυνατότητές της για εξατομίκευση της διδασκαλίας, διευκόλυνση της έρευνας και βελτίωση της προετοιμασίας των μαθημάτων. Ωστόσο, αυτή η πρόοδος έχει και τη σκοτεινή της πλευρά. Υπάρχει ο κίνδυνος οι φοιτητές να εξαρτηθούν υπερβολικά από την τεχνολογία, να μειώσουν την προσπάθειά τους ή να αναπτύξουν επιφανειακή μάθηση.
Μια βαθιά αλλαγή στην εκπαίδευση
Όσα συμβαίνουν ξεπερνούν την απλή προσαρμογή των εξετάσεων. Πρόκειται για μια δομική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη μάθηση. Για χρόνια, το εκπαιδευτικό σύστημα έχει αξιολογήσει την αποστήθιση και την ικανότητα συγγραφής εργασιών. Σήμερα, πολλές από αυτές τις εργασίες μπορούν να γίνουν από μια τεχνητή νοημοσύνη.
Γι’ αυτόν τον λόγο εκτιμώνται ολοένα και περισσότερο δεξιότητες όπως η κριτική σκέψη, η ικανότητα να εξηγεί κανείς ιδέες ή να λύνει προβλήματα σε πραγματικό χρόνο.