Η πρωτιά της Κίνας στα διαστημικά κέντρα δεδομένων απειλεί να αφήσει την Ευρώπη πίσω

Η προώθηση της Κίνας στα τροχιακά κέντρα δεδομένων εγκυμονεί τον κίνδυνο να αφήσει την Ευρώπη πίσω, σύμφωνα με νέα ενημερωτική έκθεση πολιτικής του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Διαστημικής Πολιτικής (ESPI).

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Τα τροχιακά κέντρα δεδομένων αντιμετωπίζονται ολοένα και περισσότερο ως καίρια στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία για την επεξεργασία των τεράστιων όγκων δεδομένων που παράγουν η τεχνητή νοημοσύνη και τα δορυφορικά συστήματα.

Η έκθεση, με τίτλο «Constellating Compute: China's Domestic Policy Towards Orbital Data Centre Leadership», προειδοποιεί ότι, αν το τεχνολογικό χάσμα διευρυνθεί σημαντικά, η Ευρώπη κινδυνεύει να αναγκαστεί να επεξεργάζεται τα δικά της διαστημικά δεδομένα μέσω τρίτων φορέων και να χάσει την πρόσβαση σε τροχιακές πληροφορίες.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο γίνονται προσπάθειες, αλλά παραμένουν περιορισμένες σε κλίμακα.

Το ερευνητικό έργο ASCEND, που χρηματοδοτείται από την ΕΕ και υποστηρίζεται στο πλαίσιο του Horizon Europe από το 2023, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα τροχιακά κέντρα δεδομένων θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ψηφιακή κυριαρχία της Ευρώπης.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) έχει επίσης συνεργαστεί με τη βρετανική εταιρεία Open Cosmos για τον δορυφόρο Φ-sat-2, ο οποίος ενσωματώνει δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης για την παρατήρηση της Γης.

Η γαλλική νεοφυής εταιρεία ALATYR έχει ανακοινώσει επίσης σχέδια για την κατασκευή τροχιακών κέντρων δεδομένων που θα συναρμολογούνται ρομποτικά. Ωστόσο, σε σύγκριση με τις εξελίξεις στην Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες, το χάσμα στην Ευρώπη αρχίζει να διευρύνεται.

Γιατί η Κίνα προηγείται στην κούρσα για τα τροχιακά κέντρα δεδομένων;

Η Κίνα αντιμετωπίζει την υπολογιστική ισχύ από το διάστημα ως εθνική στρατηγική προτεραιότητα, γεγονός που έχει πυροδοτήσει ένα κύμα κρατικά υποστηριζόμενων πρωτοβουλιών και πολιτικών για την επίτευξη αυτού του στόχου.

Κεντρικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια έχει η κρατική China Aerospace Science and Technology Corporation (CASC), η οποία, σε συνεργασία με τον Δήμο του Πεκίνου και το επιστημονικό πάρκο Zhongguancun, ήταν η πρώτη που ενσωμάτωσε τα τροχιακά κέντρα δεδομένων σε νέα στρατηγική.

Σύμφωνα με την έκθεση, η Κίνα έχει συνδυάσει κεντρικό σχεδιασμό πολιτικής, προσαρμογή της ιδιωτικής και κρατικής βιομηχανίας, κίνητρα από δημοτικές και επαρχιακές αρχές, καθώς και στήριξη μη κρατικών φορέων και ομάδων εργασίας.

Εμβληματικές πιλοτικές συστοιχίες δορυφόρων έχουν οδηγήσει στην πρώιμη εφαρμογή της τεχνολογίας. Η συστοιχία Three-Body Constellation, που εκτόξευσε η νεοφυής εταιρεία ADAspace τον Μάιο του 2025, αποτέλεσε το πρώτο επιχειρησιακό παράδειγμα υπολογισμού από το διάστημα.

Στο κοινό εργαστήριο που διατηρεί με το Πανεπιστήμιο Shanghai Jiao Tong, η ADAspace αξιοποίησε στη συνέχεια την υπολογιστική ισχύ της συστοιχίας σε τροχιά για να ελέγξει ένα ρομπότ στο έδαφος, σε μία από τις αρκετές τεχνικές δοκιμές που έχει πραγματοποιήσει από τότε που οι δορυφόροι μπήκαν σε τροχιά.

Στη συνέχεια ακολούθησαν και άλλες εταιρείες. Η Beijing Orbital Twilight Technology Co., Ltd. (Orbital Chenguang) ανακοίνωσε έναν γύρο μετοχικής χρηματοδότησης, χωρίς να αποκαλύψει το ύψος του, καθώς και δανειακή χρηματοδότηση ύψους 7,4 δισ. ευρώ τον Απρίλιο του 2026.

Η Nayuta Space παρουσίασε τη συστοιχία υπερυπολογιστών ALAYA, με σχέδιο ανάπτυξης 12.500 δορυφόρων-υπολογιστών. Η Shanghai Xingshu Tiansuan Space Technology Co. παρουσίασε το πρόγραμμα Xingshu Plan στο World AI Conference τον Ιούλιο του 2026, το οποίο προβλέπεται να φτάσει τους 1.000 δορυφόρους.

Οι China Mobile, Zhejiang Lab, Bailing Aerospace, Zhongke Tiansuan Technology και Interstellar Glory Space-Based Computing Technology (iSpace) έχουν επίσης ανακοινώσει τις δικές τους συστοιχίες.

Ο Δήμος του Πεκίνου έχει προχωρήσει στην περαιτέρω ωρίμανση του κλάδου, απευθύνοντας, σε συνεργασία με το επιστημονικό πάρκο Zhongguancun, πρόσκληση για υποβολή προτάσεων έργων τροχιακών κέντρων δεδομένων τον Ιούνιο του 2026 και δημιουργώντας ένα κέντρο καινοτομίας διαστημικού υπολογισμού, το οποίο φέρνει σε συνεργασία ανταγωνίστριες εταιρείες, όπως οι GalaxySpace και Landspace, σε ένα μοντέλο εταιρείας και συμμαχίας.

Σύμφωνα με τον κρατικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα CGTN, οι προτεραιότητες του κέντρου περιλαμβάνουν τον σχεδιασμό τσιπ για υπολογιστικά συστήματα στο διάστημα, φορτία υψηλών επιδόσεων για υπολογισμούς και ολοκληρωμένες τεχνολογίες υπολογιστικού νέφους που συνδέουν διάστημα και έδαφος.

Η CASC έχει επίσης χαράξει ένα πενταετές σχέδιο για τον κλάδο, το οποίο συμφωνήθηκε με την Κινεζική Εταιρεία Αστροναυτικής τον Ιανουάριο του 2026, υπό την καθοδήγηση κρατικών φορέων όπως η Εθνική Διαστημική Υπηρεσία της Κίνας.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της CGTN για το σχέδιο, αυτό προβλέπει την ανάπτυξη ψηφιακών υποδομών στο διάστημα ισχύος γιγαβάτ, που θα συνδυάζουν τεχνολογίες cloud, edge και τερματικών συστημάτων. Ωστόσο, τα σχετικά κείμενα πολιτικής δεν φαίνεται να έχουν δημοσιευτεί επισήμως και το Euronews δεν μπόρεσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα τους ισχυρισμούς.

Η έκθεση εισηγείται να διαμορφώσει η ΕΕ συντονισμένη πολιτική καθοδήγηση, στήριξη επενδύσεων και ρυθμιστικό πλαίσιο για την ανάπτυξη τροχιακών κέντρων δεδομένων, να ενταχθεί μια εμβληματική πρωτοβουλία στα Moonshot Projects του Horizon Europe στο πλαίσιο του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2028-2034 και να συγκροτήσουν οι ευρωπαϊκοί διαστημικοί φορείς ομάδες εργασίας με διεθνείς εταίρους για τα πρότυπα και την ψηφιακή κυριαρχία επί των δεδομένων.