Εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης εφαρμόζει ηλικιακά μέτρα προστασίας για εφήβους 13-17 ετών, καθώς αυξάνονται οι φόβοι για συναισθηματική εξάρτηση από τα chatbots
Οι έφηβοι, η πρώτη γενιά που μεγαλώνει με την τεχνητή νοημοσύνη, χρησιμοποιούν ήδη το ChatGPT για σχολικές εργασίες, ερωτήσεις της καθημερινότητας και ακόμη και για παρέα. Τώρα η OpenAI λανσάρει μια έκδοση του chatbot, σχεδιασμένη ειδικά για αυτούς.
Η εταιρεία με έδρα το Σαν Φρανσίσκο αναφέρει ότι το ChatGPT for Teens, που κυκλοφορεί την Τρίτη, είναι προσαρμοσμένο για ηλικίες 13 έως 17 ετών και περιλαμβάνει αυστηρότερες δικλίδες προστασίας, όπως περιορισμούς στο περιεχόμενο για ζητήματα όπως η αυτοκτονία, ο αυτοτραυματισμός και οι ρομαντικές ή σεξουαλικές συνομιλίες.
Παρέχει επίσης βοήθεια για εργασίες και διάβασμα, σχεδιασμένη ώστε να βοηθά τους μαθητές να μαθαίνουν, αντί απλώς να παράγει απαντήσεις και σχολικές εκθέσεις για εκείνους.
Στόχος είναι να καθοδηγεί τους εφήβους σε μια υγιή χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, σε ένα περιβάλλον κατάλληλο για την ηλικία τους, σύμφωνα με την εταιρεία.
«Θέλουμε να αντιμετωπίζουμε τους εφήβους ως εφήβους, πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να φροντίζουμε να τους προσεγγίζουμε με τρόπο που να αντιστοιχεί στο αναπτυξιακό τους στάδιο, χωρίς είτε να τους μιλάμε αφ’ υψηλού είτε να τους αντιμετωπίζουμε σαν μικρά παιδιά», δήλωσε η Αν Ο’Λίρι, αντιπρόεδρος παγκόσμιας πολιτικής στην OpenAI.
«Παράλληλα, φροντίζουμε να μην εκτίθενται σε υλικό στο οποίο δεν θα έπρεπε να εκτεθούν», συνέχισε.
Πολλοί κίνδυνοι από τη μαζική χρήση chatbot τεχνητής νοημοσύνης από εφήβους
Γονείς, εκπαιδευτικοί και ειδικοί στην παιδική ανάπτυξη κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τη χρήση chatbot τεχνητής νοημοσύνης από παιδιά, τα οποία κατηγορούνται ότι διευκολύνουν την αντιγραφή σε σχολικές εργασίες και έχουν συσχετιστεί ακόμη και με περιστατικά αυτοκτονίας.
Ακόμη και οι ενήλικες μπορεί να πέσουν στην παγίδα να ανθρωπομορφοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη και να αναπτύσσουν ανθυγιεινές σχέσεις μαζί της, όμως ο εγκέφαλος των εφήβων δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει την ανάπτυξή του και μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευάλωτος.
Πέρυσι, έρευνα μιας ομάδας εποπτείας έδειξε ότι το ChatGPT έδινε σε 13χρονους συμβουλές για το πώς να μεθύσουν και να «φτιαχτούν», τους καθοδηγούσε στο πώς να κρύβουν διατροφικές διαταραχές και, εφόσον του ζητούσαν, συνέθετε ακόμη και ένα σπαρακτικό γράμμα αυτοκτονίας προς τους γονείς τους.
Στις συνομιλίες με ερευνητές που προσποιούνταν ευάλωτους εφήβους, το ChatGPT συνήθως προειδοποιούσε κατά των επικίνδυνων δραστηριοτήτων, αλλά στη συνέχεια έδινε εντυπωσιακά λεπτομερή και εξατομικευμένα σχέδια για χρήση ναρκωτικών, δίαιτες με αυστηρό περιορισμό θερμίδων ή αυτοτραυματισμό.
Στις ΗΠΑ, πάνω από το 70% των εφήβων στρέφεται σε chatbot τεχνητής νοημοσύνης για συντροφιά και οι μισοί χρησιμοποιούν τακτικά ψηφιακούς «συντρόφους», σύμφωνα με μελέτη του 2025 από την Common Sense Media, μια οργάνωση που μελετά και προωθεί τη λογική χρήση των ψηφιακών μέσων.
Ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI Σαμ Όλτμαν έχει δηλώσει ότι η εταιρεία προσπαθεί να μελετήσει τη «συναισθηματική υπερεξάρτηση» από την τεχνολογία, την οποία πέρυσι περιέγραψε ως «πολύ συνηθισμένο φαινόμενο» μεταξύ των νέων.
Για τους χρήστες του ChatGPT for Teens, το chatbot εμποδίζεται να υπονοεί ότι τρέφει προσωπικά συναισθήματα για τον χρήστη ή να αφήνει να εννοηθεί ότι έχει συνείδηση ή βιώνει συναισθήματα, σύμφωνα με την OpenAI.
Αυτό έρχεται να προστεθεί στον αποκλεισμό ρομαντικών ή σεξουαλικών συνομιλιών.
«Εντοπίσαμε ποια είναι τα υποθετικά σήματα που θα μπορούσε να δώσει ένα μοντέλο και που μπορεί να οδηγήσουν έναν έφηβο στο να αναπτύξει σχέση μαζί του», δήλωσε η Άλισον Μίσκιν, επικεφαλής παιδικής ανάπτυξης στην OpenAI.
Νέα έκδοση του chatbot ενισχύει τα μέτρα προστασίας
Η OpenAI δεν επαληθεύει την ηλικία των χρηστών, αλλά χρησιμοποιεί ήδη διαδικασίες εκτίμησης ηλικίας για να υπολογίζει αν κάποιος είναι κάτω των 18, με βάση παράγοντες όπως το είδος των ερωτημάτων του.
Αν κάποιος εντοπιστεί, ή δηλώσει ο ίδιος, ότι είναι ανήλικος, μεταφέρεται αυτόματα στην εφηβική εκδοχή του chatbot.
Αυτό είναι παρόμοιο με την προσέγγιση της Meta στους εφηβικούς λογαριασμούς στο Instagram, οι οποίοι έχουν αυστηρότερους περιορισμούς στο περιεχόμενο, τις συνομιλίες και το απόρρητο από ό,τι οι συνηθισμένοι λογαριασμοί.
Για να χρησιμοποιηθούν οι γονικοί έλεγχοι, πρέπει να συναινέσουν τόσο ο έφηβος χρήστης όσο και ο γονέας ή κηδεμόνας του.
Ωστόσο, η Ο’Λίρι είπε ότι η λογική πίσω από το εφηβικό chatbot είναι να «εξασφαλίσουμε ότι είναι ασφαλές, ακόμη κι αν δεν χρησιμοποιηθούν γονικοί έλεγχοι».
Οι γονείς με συνδεδεμένους εφηβικούς λογαριασμούς μπορούν να ορίσουν «ήσυχες ώρες», κατά τις οποίες ο έφηβος δεν θα έχει πρόσβαση στο ChatGPT, και να λαμβάνουν ειδοποιήσεις ασφάλειας σε ορισμένες καταστάσεις υψηλού κινδύνου, όπως όταν υπάρχει πιθανότητα ο χρήστης να βλάψει τον εαυτό του.
«Προσθέτουμε επιπλέον ειδοποιήσεις που σχετίζονται με διατροφικές διαταραχές, περιορίζοντας παράλληλα τις πληροφορίες που διαμοιράζονται και εστιάζοντας στις στιγμές όπου η υποστήριξη εκτός διαδικτύου μπορεί να είναι πιο κρίσιμη», ανέφερε η OpenAI.
Για βοήθεια στις εργασίες, η OpenAI αναφέρει ότι το εφηβικό chatbot έχει σχεδιαστεί ώστε να μην δίνει έτοιμες απαντήσεις, αλλά να καθοδηγεί τους μαθητές στο να βρίσκουν οι ίδιοι τις λύσεις.
Η εταιρεία προσφέρει ήδη μια έκδοση του ChatGPT για εκπαιδευτικούς, και η προσαρμογή ενός μοντέλου που βοηθά τους εφήβους στο διάβασμα και τις εργασίες θα μπορούσε να δώσει στην OpenAI περισσότερους τρόπους να φέρει το προϊόν της μέσα στα σχολεία.
«Συνεχίζουμε να επενδύουμε στην επέκταση της διαδραστικής μάθησης, επειδή η έρευνα δείχνει ότι οι άνθρωποι μαθαίνουν πιο αποτελεσματικά όταν εμπλέκονται ενεργά και παλεύουν με τις έννοιες», είπε η Μίσκιν.