Τα τελευταία χρόνια η αγιαουάσκα γνωρίζει τεράστια άνθηση και έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής ως πρακτική ευεξίας.
Καθώς πέφτει το σκοτάδι, ο Τάιτα Ισαΐας Μουνιόθ Μακανίγια, παραδοσιακός θεραπευτής και ιθαγενής ακτιβιστής από την Πουτουμάγιο, εξαγνίζει ένα υπαίθριο ξέφωτο πνιγμένο στα δέντρα και τους συμμετέχοντες που κάθονται σε κύκλο, προετοιμάζοντάς τους για την πρώτη τους τελετή ayahuasca.
Μόνο που δεν βρίσκονται στον Αμαζόνιο. Αντίθετα, είναι σε ένα boutique ξενοδοχείο στη Βαρκελώνη.
Η ayahuasca, ένα ψυχοδραστικό φυτικό αφέψημα που συναντάται στη Νότια Αμερική και χρησιμοποιείται στην παραδοσιακή ιατρική και στον σαμανισμό, έχει γνωρίσει τεράστια άνοδο δημοτικότητας τα τελευταία χρόνια ως πρακτική ευεξίας.
Ωστόσο, δεδομένου ότι το παρασκεύασμα περιέχει διμεθυλοτρυπταμίνη (DMT), η οποία προκαλεί έντονες οπτασίες, κάθαρση και ισχυρές ψυχολογικές εμπειρίες στους χρήστες, είναι απαγορευμένο στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.
Η Ισπανία και η Πορτογαλία αποτελούν όμως εξαίρεση, γεγονός που έχει οδηγήσει στην εμφάνιση ολοένα και περισσότερων retreat ayahuasca, πολύ πιο προσιτών για τους Ευρωπαίους.
Γιατί οι ταξιδιώτες της ayahuasca αφήνουν τη Νότια Αμερική για την Ισπανία
Δεκάδες κέντρα retreat καλούν πλέον ταξιδιώτες που αναζητούν εναλλακτικές μορφές ευεξίας σε απομονωμένα σημεία του Περού και της Βραζιλίας, για να γνωρίσουν τις βαθιά ριζωμένες παραδόσεις της ayahuasca.
Η ιθαγενική αυτή πρακτική έχει προκαλέσει ολοένα και μεγαλύτερο ενδιαφέρον στη Δύση, ενισχυμένο από την άνοδο του πνευματικού τουρισμού, τις δημόσιες αποκαλύψεις διασημοτήτων για τη χρήση ψυχεδελικών και τη γενικότερη πολιτισμική συζήτηση γύρω από την ψυχική υγεία και την πνευματικότητα, σύμφωνα με τον Αλεχάντρο Καρμπό, ιδρυτή των retreat Avalon.
Τα προγράμματα του Καρμπό φέρνουν τους επισκέπτες σε επαφή με παραδοσιακούς θεραπευτές ayahuasca, αποτελούν όμως μέρος μιας ολοένα και μεγαλύτερης γκάμας εμπειριών πολύ πιο κοντά στο σπίτι για τους Ευρωπαίους.
Το ayahuasca είναι ένα ψυχοδραστικό, φυτικό αφέψημα που συναντάται στη Νότια Αμερική και χρησιμοποιείται στην παραδοσιακή ιατρική και τον σαμανισμό.Το ayahuasca είναι ένα ψυχοδραστικό, φυτικό αφέψημα που συναντάται στη Νότια Αμερική και χρησιμοποιείται στην παραδοσιακή ιατρική και τον σαμανισμό.
Τα retreat του βρίσκονται στην Ισπανία και την Πορτογαλία, χώρες προς τις οποίες, όπως λέει, οι ταξιδιώτες έλκονται ολοένα και περισσότερο για συνδυασμό πρακτικών, πολιτισμικών και ψυχολογικών λόγων.
«Ο μειωμένος χρόνος και κόστος ταξιδιού καθιστούν αυτά τα retreat πολύ πιο προσιτά, ενώ τα ευρωπαϊκά στάνταρ διαμονής, φαγητού, υγιεινής και παρεχόμενων υπηρεσιών προσφέρουν ένα επίπεδο άνεσης που πολλοί συμμετέχοντες περιμένουν», λέει ο Καρμπό.
Στα retreat της Avalon, για παράδειγμα, υπάρχουν γιατροί, ψυχολόγοι και σύμβουλοι ενσωμάτωσης της εμπειρίας.
«Υπάρχει επίσης μεγαλύτερη εμπιστοσύνη, που εδράζεται στην εξοικείωση με την κουλτούρα, τον τόπο, το φαγητό και τους κοινωνικούς κανόνες, κάτι που χαμηλώνει το ψυχολογικό κατώφλι για τη συμμετοχή», λέει ο Καρμπό.
Και οι δύο χώρες αποτελούν εδώ και χρόνια αγαπημένους προορισμούς διακοπών για τους Ευρωπαίους, ενώ τα retreat συνήθως ενσωματώνουν και άλλες δραστηριότητες ευεξίας, όπως γιόγκα, θεραπεία μέσω τέχνης (art therapy) και διαλογισμό, προσαρμοσμένα στα καθιερωμένα δυτικά γούστα.
Η Ισπανία και η Πορτογαλία είναι «μοναδικά επιτρεπτικά περιβάλλοντα» για την ayahuasca
Καθώς το ενδιαφέρον για τα retreat ayahuasca στην Ευρώπη αυξάνεται, εντείνονται και οι ανησυχίες για την ασφάλεια και την πολιτισμική οικειοποίηση.
«Κατά τη γνώμη μου, οι Ευρωπαίοι ιδρυτές retreat θα πρέπει να λειτουργούν ως γέφυρες ανάμεσα σε δύο κόσμους: τον κόσμο του Αμαζονίου και τον δυτικό», λέει ο Καρμπό.
Τα προγράμματα του Καρμπό φέρνουν σε επαφή τους επισκέπτες με παραδοσιακούς θεραπευτές ayahuasca.Τα προγράμματα του Καρμπό φέρνουν σε επαφή τους επισκέπτες με παραδοσιακούς θεραπευτές ayahuasca.
«Οφείλουν να συνεργάζονται με τις ιθαγενικές παραδόσεις, τους νόμιμους κληρονόμους αυτής της προαιώνιας γνώσης, και ταυτόχρονα να προσαρμόζουν το τελετουργικό σε μη ιθαγενείς συμμετέχοντες, στις ανάγκες τους και σε ένα πλαίσιο (τόπο, νομιμότητα και ασφάλεια) διαφορετικό από τον τόπο προέλευσής του».
Τα νομικά ζητήματα σημαίνουν ότι οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες είναι απαγορευτικές για την πρακτική της ayahuasca, όμως η Ισπανία και η Πορτογαλία περιγράφονται συχνά ως μοναδικά «επιτρεπτικά» περιβάλλοντα, εξηγεί ο Καρμπό.
«Αυτό δεν οφείλεται στο ότι η ayahuasca είναι ρητά νόμιμη, αλλά στον τρόπο που λειτουργούν στην πράξη τα νομικά τους πλαίσια. Και στις δύο χώρες, το αφέψημα της ayahuasca δεν έχει υπαχθεί ρητά σε πίνακες ναρκωτικών, γεγονός που το τοποθετεί σε μια νομική γκρίζα ζώνη και όχι υπό μια σαφή απαγόρευση», λέει.
Στην Ισπανία, αυτή η επιτρεπτικότητα διαμορφώνεται σε μεγάλο βαθμό από τη νομολογία, καθώς τα δικαστήρια τείνουν να διαχωρίζουν την ιδιωτική, μη εμπορική χρήση από τη διακίνηση ή τη βλάβη στο κοινωνικό σύνολο.
Στην Πορτογαλία, η φήμη της ως επιεικούς χώρας συνδέεται στενά με την αποποινικοποίηση, το 2001, της κατοχής ναρκωτικών για προσωπική χρήση και με την επακόλουθη προσέγγιση στην εφαρμογή του νόμου με επίκεντρο τη δημόσια υγεία, σύμφωνα με τον Καρμπό.
«Παρά ταύτα, αυτή η επιτρεπτικότητα είναι εκ φύσεως εύθραυστη, καθώς βασίζεται στη διακριτική ευχέρεια και στο εκάστοτε πλαίσιο και όχι σε ρητή νομική προστασία, και μπορεί να αλλάξει πολύ γρήγορα ως αντίδραση σε πολιτικές πιέσεις ή σε δυσμενή περιστατικά», προσθέτει.