Απόφαση του Αρείου Πάγου ορίζει ότι στην Ιταλία τα καταστήματα δεν υποχρεούνται να παρέχουν πόσιμο νερό βρύσης. Η εικόνα διαφέρει πολύ από την υπόλοιπη Ευρώπη. Δείτε τον χάρτη των εθνικών κανόνων.
Καθώς ένα πρωτοφανές κύμα καύσωνα κρατά την Ευρώπη σε μια «μέγκενη» θερμοκρασιών ρεκόρ, η επαρκής ενυδάτωση αναδεικνύεται σε απόλυτη προτεραιότητα για τη δημόσια υγεία. Ωστόσο, η πρόσβαση σε δωρεάν πόσιμο νερό σε εστιατόρια, μπαρ ή ξενοδοχεία παραμένει ένα άνισα κατοχυρωμένο δικαίωμα στην Ευρώπη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Τη συζήτηση επανέφερε μια πρόσφατη και τελεσίδικη απόφαση του ιταλικού Ακυρωτικού Δικαστηρίου (Corte di Cassazione), η οποία χαράζει σαφή διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην εμπορική ελευθερία και τις πολιτισμικές και ηθικές αρχές.
Γιατί το Ακυρωτικό Δικαστήριο δικαιώνει το ξενοδοχείο στις Δολομίτες
Με διάταξη που εξέδωσε στις 29 Απριλίου, το Ακυρωτικό Δικαστήριο έκρινε ότι ένα πεντάστερο ξενοδοχείο στις Δολομίτες ενήργησε απολύτως νόμιμα όταν αρνήθηκε να προσφέρει νερό βρύσης σε μια πελάτισσα.
Η υπόθεση ανάγεται στις γιορτές των Χριστουγέννων του 2019, στο ξενοδοχείο Sassongher στην Corvara in Badia, στο Τρεντίνο-Άλτο Άντιτζε. Η πελάτισσα είχε αγοράσει πακέτο ημιδιατροφής αξίας άνω των 5.700 ευρώ, με τη ρήτρα «bevande escluse» («χωρίς τα ποτά»). Κατά τη διάρκεια των δείπνων, το προσωπικό της μονάδας αρνούνταν να της επιτρέψει να καταναλώσει νερό βρύσης, προσφέροντας μόνο εμφιαλωμένο μεταλλικό νερό στην τιμή των 7 ευρώ το μπουκάλι και απορρίπτοντας την πρότασή της να καταβάλει ένα κατ’ αποκοπή επιπλέον ποσό για κανάτες νερό από το δίκτυο ύδρευσης.
Άκαρπες αποδείχθηκαν οι επόμενες προσφυγές της στη δικαιοσύνη, με στόχο να λάβει αποζημίωση 2.763 ευρώ. Η προσφυγή στηριζόταν στην αρχή ότι το νερό αποτελεί «φυσικό αγαθό και καθολικό ανθρώπινο δικαίωμα» και ότι όποιος διαμένει σε ξενοδοχείο δικαιούται εύλογα να αναμένει ότι θα του προσφέρεται στο τραπέζι, όπως θεωρεί αυτονόητο ότι θα βρει σεντόνια ή σαπούνι.
Το Ακυρωτικό Δικαστήριο απέρριψε κατηγορηματικά αυτή τη θέση, επιβεβαιώνοντας ότι στην ιταλική έννομη τάξη δεν υπάρχουν διατάξεις που να υποχρεώνουν εστιάτορες ή ξενοδόχους να σερβίρουν νερό βρύσης.
Σε ποιες ευρωπαϊκές χώρες προσφέρεται νερό βρύσης
Στις χώρες της Ιβηρικής χερσονήσου, η πολιτική κινείται προς ισχυρή προστασία του καταναλωτή και μια αποφασιστική οικολογική μετάβαση. Στην Ισπανία, η νομοθεσία που θεσπίστηκε το 2022 υποχρεώνει όλα τα καταστήματα εστίασης να προσφέρουν δωρεάν νερό βρύσης ως προτεραιότητα έναντι των εμφιαλωμένων μπουκαλιών μίας χρήσης.
Στην ίδια γραμμή κινείται και η Πορτογαλία: σύμφωνα με τις νομοθετικές ρυθμίσεις και τις εθνικές νομικές διευκρινίσεις των τελευταίων ετών, τα εστιατόρια δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να χρεώνουν τα ποτήρια με νερό βρύσης, ούτε μπορούν νομίμως να αρνούνται να τα σερβίρουν όταν οι πελάτες τα ζητούν ρητά. Η πορτογαλική νομοθεσία προστατεύει τον καταναλωτή αποτρέποντας το να μετατρέπεται η δίψα σε αναγκαστική αγορά συσκευασμένων εμπορικών επιλογών και συνδέοντας στενά το δικαίωμα στην ενυδάτωση με τη διαφάνεια και τη δικαιοσύνη στην παροχή υπηρεσιών φιλοξενίας.
Οι υποχρεώσεις σε Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο
Στην υπόλοιπη ήπειρο, οι νομοθετικές απαντήσεις αντανακλούν βαθιές ιστορικές και πολιτισμικές διαφορές. Η Γαλλία προστατεύει διαχρονικά τους πελάτες μέσω της ιστορικής φόρμουλας της «carafe d'eau», την οποία οι εστιάτορες είναι υποχρεωμένοι να προσφέρουν δωρεάν, υπό την προϋπόθεση όμως ότι έχει παραγγελθεί πλήρες γεύμα.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η υποχρέωση παροχής δωρεάν πόσιμου νερού είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις εμπορικές άδειες: όλα τα καταστήματα που σερβίρουν αλκοόλ οφείλουν να το παρέχουν κατόπιν αιτήματος.
Αντίθετα, σε χώρες όπως η Γερμανία, το Βέλγιο ή οι Κάτω Χώρες, όπου δεν υπάρχει καμία νομική υποχρέωση και το νερό αντιμετωπίζεται όπως κάθε άλλο εμπορικό αγαθό, συχνά σερβίρεται στο τραπέζι σε τιμές υψηλότερες από τα αναψυκτικά ή ακόμη και από την μπύρα.