Καθώς η Ισπανία οδεύει σε νέο ρεκόρ ξένων τουριστών, η OCU προειδοποιεί στο Euronews ότι οι διακοπές δεν πρέπει να θεωρούνται πολυτέλεια και ότι το αυξημένο κόστος ζωής αναγκάζει πολλές οικογένειες να τις ακυρώνουν.
Η Ισπανία αναμένει να καταρρίψει νέα τουριστικά ρεκόρ φέτος το καλοκαίρι, όμως ένας στους τρεις κατοίκους δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά να περάσει μία εβδομάδα διακοπών μακριά από το σπίτι. Στο διάστημα από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο, η χώρα αναμένει να δεχθεί περίπου 43 εκατομμύρια διεθνείς τουρίστες, 6% περισσότερους σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2025, με δαπάνες κοντά στα 64.000 εκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με τις προβλέψεις της Turespaña , του οργανισμού που υπάγεται στο υπουργείο Βιομηχανίας και Τουρισμού.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η αντίθεση αποτυπώνεται στην Έρευνα Συνθηκών Διαβίωσης 2025 του Εθνικού Στατιστικού Ινστιτούτου (INE): 32,2% του πληθυσμού δεν μπόρεσε να αντέξει οικονομικά να φύγει διακοπές εκτός σπιτιού για τουλάχιστον μία εβδομάδα τον χρόνο. Παρότι το ποσοστό μειώθηκε κατά 1,2 μονάδες σε σχέση με το 2024, η ξεκούραση εξακολουθεί να παραμένει εκτός δυνατοτήτων για ένα σημαντικό μέρος των ισπανικών νοικοκυριών.
Σε δηλώσεις της στο «Euronews», η Ιλεάνα Ιζβερνιτσεάνου, διευθύντρια Επικοινωνίας της Οργάνωσης Καταναλωτών και Χρηστών (OCU), προειδοποιεί ότι αυτή η κατάσταση δεν εξηγείται μόνο από την αύξηση του κόστους των ταξιδιών. «Το ότι ένας στους τρεις Ισπανούς δεν μπορεί να πάει διακοπές φέτος το καλοκαίρι δεν είναι μεμονωμένο γεγονός, αλλά αντανάκλαση μιας οικονομικής πραγματικότητας που η OCU διαπιστώνει εδώ και χρόνια», σημειώνει.
Σύμφωνα με την έρευνα της οργάνωσης για τις διακοπές, το 27% των Ισπανών δηλώνει ότι δεν θα φύγει διακοπές και ένα επιπλέον 8% δεν γνωρίζει ακόμη αν θα τα καταφέρει, κάτι που η Ιζβερνιτσεάνου θεωρεί «σαφή ένδειξη της οικονομικής αβεβαιότητας που βιώνουν πολλά νοικοκυριά».
Η ίδια εικόνα αποτυπώνεται και στον Δείκτη Οικογενειακής Φερεγγυότητας της OCU , που αναλύει κάθε χρόνο τη οικονομική δυνατότητα των οικογενειών. Ο δείκτης έχει βελτιωθεί ελαφρά τα τελευταία χρόνια και διαμορφώνεται στις 47,4 μονάδες, αλλά παραμένει μακριά από τα επίπεδα πριν από την πανδημία. «Η οικονομία βελτιώνεται στα χαρτιά, αλλά πολλές οικογένειες εξακολουθούν να μην βλέπουν αυτή την ανάκαμψη στην καθημερινότητά τους», εξηγεί η εκπρόσωπος της OCU στο «Euronews».
Τα βασικά έξοδα παραμερίζουν τις διακοπές
Η στέγαση, η διατροφή και οι λογαριασμοί εξακολουθούν να απορροφούν σημαντικό μέρος των εισοδημάτων των νοικοκυριών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρείχε η OCU στο «Euronews», το 45% των οικογενειών αντιμετωπίζει δυσκολίες να καλύψει τα έξοδα στέγασης, συμπεριλαμβανομένων του ενοικίου, της υποθήκης και λογαριασμών όπως το ρεύμα, το φυσικό αέριο ή το νερό.
Η κατάσταση είναι ακόμη πιο δύσκολη για όσους ζουν σε ενοικιαζόμενη κατοικία: σχεδόν ένας στους δύο ενοικιαστές δυσκολεύεται να πληρώσει το ενοίκιο.
Η διατροφή ασκεί επίσης πίεση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Το 42% των νοικοκυριών έχει δυσκολίες να ανταποκριθεί στην αγορά τροφίμων, ιδίως βασικών προϊόντων όπως το κρέας και το ψάρι. Σε αυτά προστίθενται και άλλες καθημερινές δαπάνες: το 48% δυσκολεύεται να καλύψει τα έξοδα του αυτοκινήτου, το 46% να πληρώσει τον οδοντίατρο και το 36% να ανταποκριθεί στους λογαριασμούς ενέργειας.
«Με αυτό το σκηνικό, δεν προκαλεί έκπληξη ότι οι διακοπές γίνονται από τις πρώτες δαπάνες που πολλές οικογένειες αφαιρούν από τον προϋπολογισμό τους», αναφέρει η Ιζβερνιτσεάνου.
Η OCU υπολογίζει ότι για το 52% των νοικοκυριών είναι δύσκολο ή πολύ δύσκολο να αναλάβουν το κόστος των διακοπών. Οι οικογένειες που τελικά καταφέρνουν να ταξιδέψουν προσαρμόζουν επίσης τα σχέδιά τους: μειώνουν τις ημέρες παραμονής, επιλέγουν πιο κοντινούς προορισμούς, αναζητούν πιο οικονομικά καταλύματα ή περιορίζουν τις δαπάνες για αναψυχή.
Η έρευνα της οργάνωσης υπολογίζει σε 1.555 ευρώ το μέσο κόστος των οικογενειακών διακοπών σε παραθαλάσσιο προορισμό. Ένα ταξίδι στο εξωτερικό φτάνει τα 2.327 ευρώ, ενώ μερικές ημέρες στο χωριό αντιστοιχούν σε μέση δαπάνη 665 ευρώ. «Για πολλές οικογένειες, αυτά τα ποσά είναι απλώς αδύνατον να καλυφθούν», τονίζει η εκπρόσωπος της OCU.
Η αδυναμία αποταμίευσης επιδεινώνει αυτή την κατάσταση. Το 69% των νοικοκυριών που συμμετείχαν στην έρευνα δηλώνει ότι έχει δυσκολίες να βάλει στην άκρη ένα μέρος του εισοδήματός του, γεγονός που σημαίνει ότι ο προγραμματισμός μιας έκτακτης δαπάνης, όπως οι διακοπές, μπορεί να τα αναγκάσει να θυσιάσουν άλλες βασικές πληρωμές.
«Όταν το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού κατευθύνεται στη στέγαση, τη διατροφή, την ενέργεια ή τις μεταφορές, η ξεκούραση καταλήγει να περνά σε δεύτερη μοίρα», εξηγεί η Ιζβερνιτσεάνου.
Οι οικονομικές δυσκολίες δεν περιορίζονται στις διακοπές. Η Έρευνα Συνθηκών Διαβίωσης δείχνει ότι το 36,4% του πληθυσμού δεν είχε τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει απρόσμενες δαπάνες το 2025, έναντι 35,8% ένα χρόνο νωρίτερα. Επιπλέον, το 8,5% δήλωσε ότι φτάνει στο τέλος του μήνα με «πολύ μεγάλη δυσκολία».
Το ποσοστό του πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού διαμορφώθηκε στο 25,7% το 2025, μία δεκαία μονάδα λιγότερο από το προηγούμενο έτος. Ο δείκτης σοβαρής υλικής και κοινωνικής στέρησης υποχώρησε επίσης ελαφρά, από 8,3% σε 8,1%.
Αυτοί οι δείκτες συνυπάρχουν με ευνοϊκές προοπτικές για τον διεθνή τουρισμό. Πέρα από τους 43 εκατομμύρια επισκέπτες που αναμένονται για αυτό το καλοκαίρι , το υπουργείο Βιομηχανίας και Τουρισμού εκτιμά ότι η δαπάνη των ξένων τουριστών θα αυξηθεί κατά 10% σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2025, πάνω από τον αναμενόμενο ρυθμό αύξησης των αφίξεων.
«Οι διακοπές δεν θα έπρεπε να θεωρούνται πολυτέλεια»
Για την OCU, η αδυναμία να απολαύσουν οι πολίτες μερικές ημέρες ξεκούρασης δεν θα έπρεπε να θεωρείται μια αναπόφευκτη συνέπεια των οικονομικών δυσκολιών. «Οι διακοπές δεν θα έπρεπε να θεωρούνται πολυτέλεια, αλλά σημαντικό μέρος της σωματικής και ψυχικής ευεξίας, καθώς και της οικογενειακής ισορροπίας», δηλώνει η Ιζβερνιτσεάνου στο «Euronews».
Η οργάνωση ζητεί μέτρα για την ελάφρυνση του κόστους ζωής, ιδιαίτερα σε τομείς όπως η στέγαση, η ενέργεια και η διατροφή. Συνιστά επίσης τον έγκαιρο προγραμματισμό των ταξιδιών, τη σύγκριση τιμών, τον έλεγχο των όρων των συμβολαίων και τη χρήση ασφαλών πλατφορμών και συστημάτων πληρωμής.
Ωστόσο, η εκπρόσωπος της OCU επιμένει ότι αυτές οι συμβουλές δεν επαρκούν για τα νοικοκυριά που μόλις και μετά βίας καλύπτουν τις βασικές τους ανάγκες: «Δεν μπορούμε να χάνουμε από τα μάτια μας την πραγματικότητα: για έναν αυξανόμενο αριθμό οικογενειών το ζήτημα δεν είναι πια να βρεθούν φθηνότερες διακοπές, αλλά να μπορούν να τις αντέξουν οικονομικά».