Ποια τρόφιμα μειώνουν τα συμπτώματα του τζετ λαγκ
Καθώς η ταξιδιωτική περίοδος κορυφώνεται, ακολουθούν μερικές συμβουλές για να περιορίσετε τις επιπτώσεις του τζετ λαγκ (jet lag), που «συνοδεύει» τους ταξιδιώτες προκαλώντας διαταραχές ύπνου, υπνηλία μέσα στη μέρα, πονοκεφάλους και ακόμη και γαστρεντερικά συμπτώματα.
Το τζετ λαγκ είναι μια παροδική διαταραχή του ύπνου, που μπορεί να επηρεάσει οποιονδήποτε ταξιδεύει διασχίζοντας πολλές ζώνες ώρας. Ο οργανισμός διαθέτει το δικό του εσωτερικό ρολόι, το οποίο «υποδεικνύει» πότε πρέπει να είμαστε ξύπνιοι και πότε να κοιμόμαστε. Όταν αυτό το ρολόι παραμένει συγχρονισμένο με την αρχική ζώνη ώρας και δεν προσαρμόζεται μετά το ταξίδι, εμφανίζεται το τζετ λαγκ.
Παρότι τα συμπτώματα είναι προσωρινά και δεν μπορούμε να το αποτρέψουμε πλήρως, υπάρχουν τρόποι να μειωθούν οι επιπτώσεις του πέρα από μια απλή προσαρμογή στο πρόγραμμα ύπνου.
Ρόλο παίζει επίσης τι τρώμε και πίνουμε και με ποιον τρόπο.
Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού
Η προετοιμασία ξεκινά ήδη κατά το ταξίδι. Το Εθνικό Σύστημα Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου (NHS) συνιστά να πίνουμε νερό, να κάνουμε τακτικές διατάσεις και να κοιμόμαστε σύμφωνα με το ωράριο του προορισμού.
Συνιστάται επίσης η αποφυγή της καφεΐνης και του αλκοόλ, καθώς μπορεί να επιδεινώσουν το τζετ λαγκ.
Τρώτε σύμφωνα με το τοπικό ωράριο
Αν και τα συμπτώματα του τζετ λαγκ διαφέρουν από άτομο σε άτομο, δεν είναι σπάνιο να εμφανιστούν πεπτικά προβλήματα όπως φούσκωμα, δυσκοιλιότητα ή διάρροια, εξηγεί στο Associated Press η Joanne Slavin, ειδικός στη διατροφή στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα.
Τις ημέρες πριν από το ταξίδι, οι ταξιδιώτες καλό είναι να προσαρμόζουν σταδιακά τις ώρες των γευμάτων τους ώστε να ευθυγραμμιστούν με το ωράριο φαγητού στον προορισμό τους. Εκεί, είναι προτιμότερο να τρώνε όποτε τρώνε και οι ντόπιοι. «Περάστε αμέσως στο νέο σας πρόγραμμα», λέει η Slavin.
Αν είναι πρωί, φάτε κανονικά πρωινό. Μια μελέτη του 2023 έδειξε ότι, τις τρεις πρώτες ημέρες μετά την αλλαγή ζώνης ώρας, το να διπλασιάσουμε την ποσότητα του πρωινού και να παραλείψουμε το βραδινό γεύμα μπορεί να επιταχύνει την ανάρρωση από το jet lag.
Οι ειδικοί συνιστούν επίσης, τις πρώτες ημέρες, να επιλέγουμε τροφές που ο οργανισμός μας γνωρίζει ήδη πώς να χωνεύει, κάτι που μπορεί να ανακουφίσει τυχόν γαστρεντερικά συμπτώματα.
«Τα μικρότερα γεύματα συνήθως είναι πιο εύκολα ανεκτά, ειδικά αν έχετε ευαίσθητο στομάχι ή αντιμετωπίζετε κάποιες από αυτές τις γαστρεντερικές ενοχλήσεις», δήλωσε στο AP η Tara Schmidt, κλινική διαιτολόγος στην κλινική Mayo.
Αργότερα μέσα στο ταξίδι, προσθέτει, οι ταξιδιώτες μπορούν σταδιακά να αρχίσουν να τρώνε μεγαλύτερες ποσότητες σε ένα γεύμα. Χρειάζεται όμως προσοχή στις τροφές στις οποίες δεν είναι συνηθισμένοι, ιδιαίτερα στα πολύ λιπαρά ή τηγανητά.
Προσοχή σε ό,τι πίνετε στις διακοπές
Οι ειδικοί τονίζουν επίσης ότι είναι καλύτερο να αποφύγετε και το ποτήρι κρασί ή την μπύρα. «Όσο κι αν είναι δελεαστικό στις διακοπές, προτείνουμε πραγματικά την αποχή από το αλκοόλ, γιατί αποτελεί έναν πολύ ισχυρό παράγοντα διαταραχής του ύπνου», λέει η Schmidt.
Μια ακόμη συμβουλή είναι η στρατηγική χρήση της καφεΐνης. Όσοι πίνουν συνήθως έναν καφέ ή ένα τσάι το πρωί μπορούν να συνεχίσουν αυτή τη συνήθεια και στο ταξίδι, αλλά καλό είναι να αποφεύγουν την καφεΐνη αργά μέσα στην ημέρα, καθώς μπορεί να προκαλέσει αϋπνία. Τόσο η καφεΐνη όσο και το αλκοόλ μπορούν επίσης να αυξήσουν την αφυδάτωση.
«Η αφυδάτωση μπορεί σίγουρα να επιδεινώσει την κούραση και τα συμπτώματα του jet lag όπως τα αντιλαμβάνεται κανείς», σημειώνει η Schmidt.
Η κατανάλωση νερού πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την πτήση μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση των επιπτώσεων του ξηρού αέρα στην καμπίνα.
Όταν τελειώσει το ταξίδι, επιστρέψτε στο κανονικό σας πρόγραμμα
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το τι και πώς καταναλώνουμε στο ταξίδι είναι μόνο ένα μέρος της εξίσωσης για τον περιορισμό του τζετ λαγκ, όμως αυτές οι αλλαγές συμπληρώνουν τις πιο γνωστές συμβουλές για την προσαρμογή του προγράμματος ύπνου στη νέα ζώνη ώρας.
Καθώς οι διακοπές πλησιάζουν στο τέλος τους, η σύσταση είναι παρόμοια για τον ύπνο και το φαγητό: επιστρέψτε σταδιακά στο συνηθισμένο σας ωράριο και προσπαθήστε να το επαναφέρετε πλήρως μόλις γυρίσετε στο σπίτι.
«Όσο πιο γρήγορα επιστρέψετε σε αυτό, σε όλες σας τις συνήθειες», λέει η Slavin, «τόσο καλύτερα θα αισθάνεστε».