Για πρώτη φορά, το Rock en Seine προσφέρει ζωντανή περιγραφή συναυλιών για τυφλούς και άτομα με μειωμένη όραση, ώστε μια φωνή να μεταφέρει κινήσεις, φώτα και συναισθήματα της σκηνής
Στο φεστιβάλ Rock en Seine στις παρυφές του Παρισιού, η μουσική δεν βιώνεται μόνο με τα αυτιά. Τα φώτα, οι κινήσεις των καλλιτεχνών, οι μετακινήσεις τους, οι εκφράσεις τους ή οι αντιδράσεις του κοινού συμβάλλουν επίσης στην εμπειρία μιας συναυλίας. Οπτικά στοιχεία που παραμένουν όμως απρόσιτα στους τυφλούς ή μερικώς βλέποντες θεατές.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Για πρώτη φορά στην ιστορία του, το φεστιβάλ προσφέρει φέτος συναυλίες με ζωντανή ακουστική περιγραφή. Μία συναυλία την ημέρα, στη Grande Scène, επωφελείται από το σύστημα που έχει οργανωθεί σε συνεργασία με τον Σύλλογο Valentin Haüy: Miki, Djo, Nick Cave & The Bad Seeds, Amyl & The Sniffers και The Cure.
Σε ειδική πλατφόρμα, οι επισκέπτες του φεστιβάλ που είναι εξοπλισμένοι με ακουστικά ακούν ζωντανά τη φωνή ενός αφηγητή ακουστικής περιγραφής. Όμως δεν πρόκειται να σχολιάζεται κάθε δευτερόλεπτο του θεάματος. Η δουλειά του είναι να παρεμβαίνει στη σωστή στιγμή, χωρίς να καλύπτει τη μουσική ούτε τους στίχους.
«Είμαι τα μάτια των θεατών που δεν βλέπουν», εξηγεί η Ραφαέλ Βαλεντί. Ηθοποιός φωνής, συγγραφέας και εκπαιδεύτρια στην ακουστική περιγραφή, ίδρυσε την εταιρεία ZeugmaConcepts, μια εταιρεία αφιερωμένη στην ανάπτυξη αυτής της πρακτικής. Εκπαιδεύει, μεταξύ άλλων, νέους δημιουργούς και εργάζεται εδώ και αρκετά χρόνια για να καταστήσει το πολιτιστικό περιεχόμενο προσβάσιμο.
«Δεν πρέπει να επιβάλλομαι, δεν πρέπει να μιλάω πάνω σε μια στιγμή συγκίνησης της τραγουδίστριας, για παράδειγμα», συνεχίζει. Ο ρόλος της είναι να εντοπίζει τις στιγμές όπου μπορεί να παρέμβει για να μεταφέρει τις βασικές οπτικές πληροφορίες: τις κινήσεις της καλλιτέχνιδας, τη θέση της στη σκηνή, τις εκφράσεις της, τις χειρονομίες της. «Θα πω όλα αυτά, για να μεταφέρω το συναίσθημα».
Απαιτείται ιδιαίτερη συγκέντρωση από εκείνη που πρέπει να παρακολουθεί τη σκηνή, να καταλαβαίνει τι συμβαίνει και να βρίσκει τις κατάλληλες λέξεις στην κατάλληλη στιγμή. Η ακουστική περιγραφή γίνεται έτσι μια μορφή ζωντανής αφήγησης, που οφείλει να παραμένει διακριτική ώστε η μουσική να κρατά τον κεντρικό ρόλο.
Η πρώτη εμπειρία βρίσκει θετική ανταπόκριση
Για τη Σάλιχα, θεατή με μειωμένη όραση, η εμπειρία είναι μια ανακάλυψη. «Έχει ήδη ευχάριστη φωνή… ήταν τα μάτια μου, ήξερα απολύτως τι συνέβαινε, ήταν υπέροχο.» Όμως η διαδικασία απαιτεί επίσης να βρει κανείς τη δική του ισορροπία: «Από τη μία υπάρχει η ενεργή ακρόαση της περιγραφής που γίνεται και από την άλλη, αν θέλω να ακούσω τους στίχους, είναι δύσκολο.»
Μια «γυμναστική» που δεν την εμποδίζει να απολαύσει πλήρως την επιστροφή της στον κόσμο των φεστιβάλ. «Έχουν περάσει τόσα χρόνια χωρίς να πάω σε φεστιβάλ που τώρα σκοπεύω πραγματικά να το ευχαριστηθώ», λέει χαμογελώντας. «Γιατί είναι ένα μέσο, είναι απλώς… ουάου!»
Η ακουστική περιγραφή δεν επιχειρεί λοιπόν να αντικαταστήσει τη μουσική, αλλά να αποδώσει όσα τη συνοδεύουν: ένα φως που αλλάζει, έναν καλλιτέχνη που μετακινείται, μια έκφραση, μια χειρονομία, μια αλληλεπίδραση με το κοινό. Όλα όσα συμβάλλουν στο να είναι μια συναυλία ένα ζωντανό θέαμα.
Στη σκηνή, οι καλλιτέχνες συνεχίζουν να τραγουδούν, τα φώτα κινούνται και το κοινό συνεχίζει να συγκινείται. Στα ακουστικά, μια φωνή έρχεται να δώσει εικόνες στη μουσική.
Για όσους δεν μπορούν να τα δουν, η συναυλία αφηγείται αλλιώς. Όμως το συναίσθημα είναι το ίδιο, αυτό του να βρίσκεσαι επιτέλους μαζί με το κοινό και να απολαμβάνεις το θέαμα.