Οι ερευνητές ανέφεραν ότι η πλημμύρα προκλήθηκε από μια «σύνθετη κρίση» που διαμορφώθηκε από τη μακροχρόνια θέρμανση, την υποχώρηση παγετώνων, το λιώσιμο του μόνιμου παγετού και τη γεωλογική αστάθεια
Η κλιματική αλλαγή έπαιξε σημαντικό ρόλο στην φονική καταστροφή των Ιμαλαΐων που σημειώθηκε τον περασμένο μήνα στο Νεπάλ, αραιώνοντας τους παγετώνες και αποψύχοντας το μόνιμα παγωμένο υπέδαφος των βουνών με τρόπους που πιθανότατα αποσταθεροποίησαν την πλαγιά πριν καταρρεύσει, σύμφωνα με έκθεση που δημοσιοποιήθηκε την Πέμπτη από την ομάδα World Weather Attribution.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η κατάρρευση, κοντά στα σύνορα του Νεπάλ με την Κίνα στις 26 Αυγούστου, προκάλεσε έναν χείμαρρο νερού, πάγου, ογκόλιθων και ιζημάτων που σάρωσε κοινότητες κατά μήκος του διαδρόμου του ποταμού Τρισούλι, σκοτώνοντας πάνω από 1.300 ανθρώπους και αφήνοντας περισσότερους από 5.000 αγνοούμενους.
«Αυτή η καταστροφή δεν ήταν ένα ακραίο καιρικό φαινόμενο, αλλά τα αποτυπώματα της κλιματικής αλλαγής είναι ακόμη ορατά στις μακροπρόθεσμες αλλαγές», δήλωσε ο Ben Clarke, ερευνητής για το κλίμα στο Imperial College London, ο οποίος συνέβαλε στην έκθεση.
Επιστήμονες του κλίματος ανέφεραν ότι σε όλη την οροσειρά των Ιμαλαΐων η άνοδος της θερμοκρασίας προκαλεί την υποχώρηση των παγετώνων και την αποψύξη του μόνιμα παγωμένου εδάφους που συμβάλλει στο να συγκρατούνται μεταξύ τους οι ρηγματωμένοι βράχοι του βουνού. Αυτό σημαίνει ότι η κλιματική αλλαγή μπορεί να μεταβάλλει όχι μόνο τα καιρικά φαινόμενα, όπως οι καύσωνες και οι έντονες βροχοπτώσεις, αλλά και τη σταθερότητα των ίδιων των βουνών, απειλώντας τις κοινότητες που είναι συγκεντρωμένες στα στενά ποτάμια φαράγγια πιο κάτω.
Η ανάλυση δεν προσδιόρισε εάν η κατάρρευση θα είχε συμβεί χωρίς την κλιματική αλλαγή, η οποία προκαλείται κυρίως από την έκλυση αερίων του θερμοκηπίου κατά την καύση καυσίμων όπως το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και ο άνθρακας. Ωστόσο, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η υπερθέρμανση ενίσχυσε μια σειρά διεργασιών που, επί δεκαετίες, έκαναν την πλαγιά λιγότερο σταθερή.
Η υπερθέρμανση του πλανήτη αποδυναμώνει τις απότομες πλαγιές στα μεγάλα υψόμετρα
Η έκθεση διαπίστωσε ότι μία από τις πιο ξεκάθαρες αλλαγές που συνδέονται άμεσα με την κλιματική αλλαγή είναι η άνοδος του υψομέτρου στο οποίο βρίσκεται το όριο παγετού.
Σύμφωνα με την έκθεση, η υπερθέρμανση έχει ωθήσει προς τα πάνω, κατά περίπου 100 μέτρα ανά δεκαετία, το υψόμετρο στο οποίο το έδαφος παραμένει σταθερά παγωμένο.
Αυτό εκθέτει σε ολοένα υψηλότερα υψόμετρα τα βράχια σε μεγαλύτερες περιόδους με θερμοκρασίες πάνω από το μηδέν, αποψύχει το μόνιμα παγωμένο υπέδαφος και προκαλεί ρωγμές μέσα στον πάγο, αποδυναμώνοντας τελικά το βραχώδες μέτωπο κάτω από τον πάγο.
Ο Jakob Steiner, γεωεπιστήμονας στο University of Graz, ο οποίος εργάζεται στην περιοχή των Ιμαλαΐων από το 2006 αλλά δεν είναι μεταξύ των συγγραφέων της έκθεσης της Πέμπτης, δήλωσε ότι τα όργανα μέτρησης γύρω στα 5.000 μέτρα υψόμετρο δείχνουν πλέον πως ορισμένα τμήματα βράχου και εδάφους δεν παραμένουν παγωμένα όλο τον χρόνο.
«Αυτό σημαίνει ότι το έδαφος που βρισκόταν κάτω από τον πάγο επί εκατοντάδες ή και χιλιάδες χρόνια εκτίθεται τώρα», είπε ο Steiner.
Η έκθεση διαπίστωσε επίσης ότι η υποχώρηση των παγετώνων αποτελεί έναν ακόμη αποσταθεροποιητικό παράγοντα.
Οι παγετώνες στην περιοχή χάνουν μάζα εδώ και δεκαετίες, με ρυθμό που αντιστοιχεί σε λέπτυνση άνω του μισού μέτρου κάθε χρόνο, σύμφωνα με την έκθεση. Ο παγετώνας Langtang Lirung, που βρίσκεται στην περιοχή όπου σημειώθηκε η πρόσφατη καταστροφή, έχει υποχωρήσει περίπου μισό χιλιόμετρο από τη δεκαετία του 1990, αποκαλύπτοντας βράχια που παλαιότερα καλύπτονταν από πάγο.
Η περιοχή των Ιμαλαΐων φιλοξενεί τον μεγαλύτερο όγκο χιονιού και πάγου εκτός των πολικών περιοχών. Περισσότεροι από 63.000 παγετώνες στην περιοχή τροφοδοτούν τουλάχιστον 10 μεγάλα ασιατικά ποτάμια συστήματα και στηρίζουν την ασφάλεια της τροφής, του νερού, της ενέργειας και των μέσων διαβίωσης δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Ωστόσο, διάφορες μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι περίπου το 78% της έκτασης των παγετώνων, που βρίσκεται μεταξύ 14.763 και 19.685 ποδιών πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένο στην υπερθέρμανση.\
Έκθέσεις των Ηνωμένων Εθνών έχουν διαπιστώσει ότι την περίοδο 2000-2019 οι παγετώνες έχαναν 267 δισεκατομμύρια τόνους πάγου ετησίως, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στη μάζα 46.500 Μεγάλων Πυραμίδων της Γκίζας.
Καθώς οι παγετώνες συρρικνώνονται, μειώνουν την πίεση που βοηθούσε να στηρίζονται οι γειτονικές βραχώδεις πλαγιές, ενώ ταυτόχρονα παράγουν επιπλέον νερά τήξης.
Σύμφωνα με την ανάλυση, οι εβδομάδες πριν από την κατάρρευση της 26ης Αυγούστου ήταν επίσης ασυνήθιστα θερμές. Ο Ιούλιος και ο Αύγουστος 2026 ήταν οι θερμότεροι μήνες αντίστοιχα που έχουν καταγραφεί τοπικά.
«Πέρα από τους πιθανούς γεωλογικούς παράγοντες, όπως οι σεισμοί, που αποδυναμώνουν το υπόβαθρο των βράχων, όλοι οι άλλοι παράγοντες επιδεινώνονται από την κλιματική αλλαγή που προκαλείται από τον άνθρωπο», δήλωσε η Friederike Otto, κλιματική επιστήμονας στο Imperial College London και μία από τους συγγραφείς της έκθεσης.