Ιστορική στροφή σε περίοδο ενίσχυσης των σχέσεων ασφαλείας ανάμεσα στην Αλγερία και τη Νιαμέι, μετά την αποτροπή απόπειρας πραξικοπήματος στον Νίγηρα τον Αύγουστο.
Το "Συμβούλιο του Έθνους" της Αλγερίας, η άνω βουλή του αλγερινού κοινοβουλίου, ενέκρινε την Κυριακή ομόφωνα την πρόταση για αποστολή στρατιωτικής μονάδας στον Νίγηρα, σε έκτακτη κεκλεισμένων των θυρών συνεδρίαση.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με το πρακτορείο «France Presse», οι παρόντες, 148 από τα 174 συνολικά μέλη, ψήφισαν υπέρ της κίνησης που αποσκοπεί στην «προστασία των ενεργειακών εγκαταστάσεων στον Νίγηρα», και ειδικότερα των πετρελαϊκών έργων της κρατικής εταιρείας Sonatrach.
Απομένει πλέον η έγκριση της Λαϊκής Εθνοσυνέλευσης, της κάτω βουλής του κοινοβουλίου, καθώς το άρθρο 91 του αλγερινού συντάγματος προβλέπει ότι η αποστολή στρατευμάτων στο εξωτερικό πρέπει να λάβει την έγκριση των δύο τρίτων των μελών και των δύο σωμάτων του κοινοβουλίου.
Μέχρι στιγμής, οι αρχές δεν έχουν ανακοινώσει το μέγεθος της δύναμης που σχεδιάζεται να αναπτυχθεί ούτε την ημερομηνία έναρξης της αποστολής, ενώ τονίζεται ότι η παρουσία της θα είναι περιορισμένη και αφιερωμένη στην προστασία των αλγερινών επενδύσεων.
Στρατιωτική συνεργασία
Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο ταχείας πολιτικής και στρατιωτικής προσέγγισης ανάμεσα στην Αλγερία και τον Νίγηρα, που μοιράζονται σύνορα στην έρημο μήκους 960 χιλιομέτρων, έπειτα από μήνες διπλωματικής έντασης, την ώρα που η περιοχή του Σαχέλ αντιμετωπίζει επαναλαμβανόμενες επιθέσεις από ένοπλες ομάδες και δίκτυα διασυνοριακού εγκλήματος.
Ο Αλγερινός πρόεδρος Αμπντελματζίντ Τεμπούν είχε προετοιμάσει αυτό το βήμα ήδη από τις 3 Οκτωβρίου, δηλώνοντας σε τηλεοπτικό διάγγελμα την ετοιμότητα της χώρας του να υπερασπιστεί τον Νίγηρα. «Θα προστατεύσουμε τον Νίγηρα όποιο κι αν είναι το τίμημα», είπε, κατηγορώντας χώρες, χωρίς να τις κατονομάσει, ότι συνωμοτούν εναντίον του.
Προηγήθηκε η παροχή στρατιωτικής βοήθειας από την Αλγερία στη Νιαμέι, που περιλάμβανε τέσσερα ελικόπτερα και στρατιωτικό εξοπλισμό τον Αύγουστο, πριν από την αποστολή τεσσάρων μαχητικών Su-30, συνοδευόμενων από αεροσκάφος ανεφοδιασμού εν πτήσει, για τη στήριξη των αρχών του Νίγηρα μετά την απόπειρα πραξικοπήματος που αποτράπηκε τον ίδιο μήνα.
Η συνεργασία ενισχύθηκε τον Οκτώβριο, με δύο επισκέψεις του υπουργού Άμυνας του Νίγηρα, Σαλίφου Μοντί, στην Αλγερία, κατά τις οποίες συναντήθηκε με τον Τεμπούν και τον αρχηγό του στρατού Σαΐντ Σενγκρίχα. Οι συνομιλίες οδήγησαν στην υπογραφή πρωτοκόλλου στρατιωτικής συνεργασίας, οι πλήρεις λεπτομέρειες του οποίου δεν έχουν αποκαλυφθεί, ενώ ο Σενγκρίχα επιβεβαίωσε την ετοιμότητα της χώρας του να ενισχύσει τις στρατιωτικές και τις δυνατότητες ασφάλειας του Νίγηρα.
Έργα πετρελαίου και φυσικού αερίου
Τα οικονομικά συμφέροντα καταλαμβάνουν κεντρική θέση στην απόφαση του Αλγερίου, ιδίως καθώς επεκτείνονται οι επενδύσεις της Sonatrach στον Νίγηρα μέσω του διεθνούς της παραρτήματος SIPEX, που διαχειρίζεται έργα στο πετρελαϊκό κοίτασμα Κάφρα, στο βόρειο τμήμα της χώρας, περίπου 85 χιλιόμετρα από τα αλγερινά σύνορα.
Η εταιρεία ξεκίνησε στις 13 Αυγούστου τις εργασίες διάνοιξης μιας από τις γεωτρήσεις της στην περιοχή, στο πλαίσιο έργου για το οποίο, σύμφωνα με εκτιμήσεις που μετέδωσε το πρακτορείο Anadolu, τα πετρελαϊκά αποθέματα υπερβαίνουν τα 2,5 δισεκατομμύρια βαρέλια, καθιστώντας το μία από τις σημαντικότερες επενδύσεις της εκτός Αλγερίας.
Τα αλγερινά συμφέροντα ξεπερνούν τον άμεσο πετρελαϊκό τομέα, καθώς ο Νίγηρας αποτελεί στρατηγικό διάδρομο για το έργο του «αγωγού φυσικού αερίου που διασχίζει την έρημο», μήκους άνω των τεσσάρων χιλιάδων χιλιομέτρων, για τη μεταφορά νιγηριανού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη μέσω του Νίγηρα και της Αλγερίας.
Η Αλγερία είχε ξεκινήσει τον Ιούνιο τις εργασίες στο τμήμα του αγωγού που περνά από τα εδάφη της, ενώ εγκαινίασε και μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ισχύος 40 μεγαβάτ για την τροφοδοσία της Νιαμέι και των γύρω περιοχών.
Ο Τεμπούν συνέδεσε τις στρατιωτικές κινήσεις με τα οικονομικά συμφέροντα, υπενθυμίζοντας τις συμφωνίες που έχει συνάψει η χώρα του με τον Νίγηρα στους τομείς του πετρελαίου, της εξόρυξης και άλλους κλάδους, και προειδοποιώντας για παράγοντες που επιδιώκουν να υπονομεύσουν αυτά τα έργα.
Ιστορική στροφή στην αλγερινή πολιτική
Αναλυτές εκτιμούν ότι η απόφαση υπερβαίνει την προστασία των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων και αντανακλά μια αλλαγή στην προσέγγιση της Αλγερίας απέναντι στις περιφερειακές κρίσεις, μετά από δεκαετίες κατά τις οποίες η χώρα βασιζόταν στη διπλωματία και τον διάλογο, επιφυλακτική απέναντι σε στρατιωτικές επεμβάσεις πέρα από τα σύνορά της.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Τζεφ Πόρτερ, αναλυτής στην εταιρεία North Africa Risk Consulting, θεωρεί ότι το βήμα αυτό αποτελεί μια στροφή στην αλγερινή πολιτική, επισημαίνοντας ότι ο διάλογος και το διεθνές δίκαιο, δύο παραδοσιακά εργαλεία της αλγερινής επιρροής, έχουν γίνει λιγότερο αποτελεσματικά εν μέσω των διεθνών ανακατατάξεων, ωθώντας την Αλγερία να υιοθετήσει μια πιο άμεση παρουσία επί του πεδίου.
Η προσέγγιση αυτή ακολουθεί μια διπλωματική κρίση που ξέσπασε το 2025, όταν η Αλγερία κατέρριψε μη επανδρωμένο αεροσκάφος που ερχόταν από το Μάλι, γεγονός που οδήγησε τον Νίγηρα, μαζί με το Μάλι και τη Μπουρκίνα Φάσο, να ανακαλέσουν τους πρεσβευτές τους από την Αλγερία. Έκτοτε οι σχέσεις ανάμεσα στις δύο χώρες βελτιώθηκαν σταδιακά, φτάνοντας έως την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας και της οικονομίας.
Τον Νίγηρα κυβερνά από τον Ιούλιο του 2023 στρατιωτική ηγεσία υπό τον στρατηγό Αμπντουραχμάν Τιάνι, ο οποίος ανέτρεψε τον εκλεγμένο πρόεδρο Μοχάμεντ Μπαζούμ, που παραμένει κρατούμενος από τότε, ενώ η χώρα αντιμετωπίζει συνεχιζόμενη ανασφάλεια και διαρκείς ένοπλες επιθέσεις.