Έκτακτη είδηση
This content is not available in your region

Καινοτομία στην Ευρώπη: Πόσο ενισχύονται οι θέσεις εργασίας;

Καινοτομία στην Ευρώπη: Πόσο ενισχύονται οι θέσεις εργασίας;
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Αυτή την εβδομάδα, η εκπομπή «Real Economy» ασχολείται με το θέμα της καινοτομίας και εστιάζει στις ευκαιρίες και τις νέες θέσεις εργασίας που δημιουργεί. Η εκπομπή ταξίδεψε στο Βέλγιο και επισκέφθηκε το Πανεπιστήμιο της Λουβέν αναζητώντας τι πηγαίνει καλά και τι όχι στην στην ευρωπαϊκή στρατηγική για την οικονομία της γνώσης.

Το Real Economy μίλησε με τον Τζόναθαν Τέιλορ, αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για το αν τα πανεπιστήμια πρέπει να αλλάξουν τον τρόπο που λειτουργούν ώστε να δημιουργήσουν τους κατάλληλα εφοδιασμένους αποφοίτους που χρειάζονται οι επιχειρήσεις. Η εκπομπή εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο ορισμένα πανεπιστήμια χτίζουν μακροχρόνιες σχέσεις με τις επιχειρήσεις ενώ διερευνά κατά πόσον το να εκτίθενται οι φοιτητές σε καινοτόμα περιβάλλοντα λειτουργεί τελικά θετικά και δημιουργεί θέσεις εργασίας.

Οι Σκανδιναβικές χώρες κατέχουν ηγετική θέση στην καινοτομία. Το Βέλγιο, η Βρετανία, η ΕΕ συνολικά, θεωρείται πως ακολουθούν. Πολλές ευρωπαϊκές χώρες εμπίπτουν στην μετριοπαθή προς μέτρια κατηγορία. Ο τρόπος με τον οποίο καινοτομούμε ορίζει τον τρόπο με τον οποίο αναπτυσσόμαστε. Στην εκπομπή βλέπουμε τι προσφέρουν τα υπερεντατικά μαθήματα για την καινοτομία και κατά συνέπεια με ποιον τρόπο δημιουργεί θέσεις εργασίας.

Η οικονομική ανάπτυξη μετράται με βάση τις αλλαγές στη συνολική αξία των αγαθών και των υπηρεσιών ανά χώρα. Η καινοτομία είναι μια τεχνική, οικονομική και κοινωνική διαδικασία όπου μια νεωτεριστική ιδέα έρχεται φτάνει στο σημείο να αποφέρει χρήματα.

Η καινοτομία δημιουργεί καλύτερα προϊόντα και υπηρεσίες ώστε οι καταναλωτές να έχουν μια καλύτερη ζωή. Η ταπεινή ιδέα για δημιουργία εσωτερικής τουαλέτας στα σπίτια είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για το τι μπορεί να κάνει η καινοτομία στην κοινωνία. Καινοτομίες όπως το κινητό τηλέφωνο δημιουργούν βιώσιμη ανάπτυξη και μεγαλύτερα κέρδη για τις επιχειρήσεις – από τα πανάκριβα ογκώδη, κινητά των 4.000 ευρώ του 1983 φτάσαμε στα κινητά των 50 ευρώ σήμερα.

Η καινοτομία δημιουργεί νέες και ενδιαφέρουσες δουλειές. Στη βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας δίνονται για παράδειγμα, υψηλότεροι μισθοί. Οι οικονομίες μεγαλώνουν βεβαίως προσθέτοντας εργαζόμενους, επενδυτές και εκπαίδευση. Αλλά για να υπάρξει παρατεταμένη παραγωγικότητα ανά άτομο, απαραίτητη για την αύξηση του εισοδήματος και του βιοτικού επιπέδου, συχνά χρησιμοποιείται το υπάρχον εργασιακό δυναμικό αλλά με καινοτόμους τρόπους.
Αν ο ρυθμός με τον οποίο καινοτομούμε επιβραδυνθεί, το ίδιο θα συμβεί και με τον ρυθμό ανάπτυξης.

Βραδεία ανάπτυξη σημαίνει λιγότερες δουλειές. Και για όσο περισσότερο διάστημα οι νέοι μένουν εκτός αγοράς εργασίας τόσο περισσότερο αποδυναμώνονται τα προσόντα τους. Είναι ενδιαφέρον πως κατά τη διάρκεια της κρίσης, όσοι είχαν πανεπιστημιακή μόρφωση είχαν καλύτερες πιθανότητες να βρουν εργασία από ό,τι όσοι είναι απόφοιτοι πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Οι επιχειρήσεις στην Ευρώπη όμως εξακολουθούν να εκφράζουν παράπονα για τους απόφοιτους πανεπιστημίων δεν διαθέτουν τις δεξιότητες που είναι απαραίτητες για τις δουλειές που είναι διαθέσιμες. Ορισμένα πανεπιστήμια και οι συνεργάτες τους σε θέματα καινοτομίας προσπαθούν να το αλλάξουν όπως ανακαλύπτει ο Τζιοβάνι Μάγκι.

Βρισκόμαστε στο Βερολίνο, πρωτεύουσα της ατμομηχανής της ευρωπαϊκής οικονομίας. Είναι η πρωτεύουσα της Ευρώπης με τα χαμηλότερα ποσοστά ανεργίας. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως η αγορά εργασίας λειτουργεί σαν καλοδουλεμένη μηχανή.

euronews:
«Η Γερμανία είναι η χώρα της Ευρώπης με τον υψηλότερο αριθμό διαθέσιμων θέσεων εργασίας. Το 2,8% της συνολικής προσφοράς εργασίας σημαίνει πως πάνω από ένα εκατομμύριο δουλειές είναι ανοιχτές».

Η ποικιλία σε θέσεις εργασίας είναι χαρακτηριστικό μιας υγιούς οικονομίας. Είναι όμως επίσης και ενδεικτικό του χάσματος μεταξύ μόρφωσης και εκπαίδευσης από τη μία πλευρά και πρόσβασης στην αγορά εργασίας από την άλλη. Ένα χάσμα που συνεχίζει να διευρύνεται.

Ricky Engels, Regional Manager, Experis:
«Στη Γερμανία υπάρχει μεγάλο πρόβλημα στον τομέα των ηλεκτρονικών τεχνολογιών. Ένας άλλος τομέας δραστηριότητας στον οποίο επιδεινώνεται η κατάσταση είναι αυτός της τεχνολογίας. Σε αυτόν τον τομέα, υπάρχουν προσόντα που είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθούν στο προσφερόμενο δυναμικό».

Ο ακαδημαϊκός κόσμος είναι στην πρώτη γραμμή αυτής της πρόσκλησης. Το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου είναι ένα από τα κορυφαία γερμανικά πανεπιστήμια, με πάνω από 35 χιλιάδες φοιτητές, και ολοένα και αυξανόμενο αριθμό φοιτητών από το εξωτερικό ειδικότερα σε προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών.

Peter-André Alt, πρόεδρος του Freie Universität Berlin
«Έχουμε ισορροπήσει πολύ καλύτερα το πρόγραμμα σπουδών, τη διδακτέα ύλη, σε σχέση με τις ανάγκες της αγοράς και αυτό αποτελεί ένα πολύ σημαντικό στοιχείο της συνθήκης της Μπολόνια, ο σχεδιασμός, δηλαδή, προγραμμάτων που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες της αγοράς εργασίας».

Η συνθήκη της Μπολόνια υιοθετήθηκε από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προκειμένου να εξασφαλίσει τα επίπεδα και την ποιότητα των προσόντων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Σε αυτή την κατεύθυνση η σχολή μεταπτυχιακών σπουδών του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας είναι μια από τις πρώτες προσπάθειες για τον συνδυασμό γνώσης και καινοτομίας ιδρύθηκε στο πανεπιστήμιο, ως πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την θέσπιση δεσμών μεταξύ ακαδημαϊκής κοινότητας και επιχειρήσεων.

Willem Jonker, διευθύνων σύμβουλος, EITICT Labs:
Είδαμε έναν ταχύτατα αναπτυσσόμενο οργανισμό, όχι μόνο σε ό,τι αφορά την οικονομική υποστήριξη, αλλά και από τους συνεργάτες που παίρνουν μέρος και άρα οδηγούν σε αύξηση των συνεργασιών.

Nicholas Tenhue, μηχανικός:
«Πριν από αυτή τη δουλειά, εργαζόμουν στην παραγωγή βίντεο παιχνιδιών. Πάντα είχα μια ανάγκη να ακολουθήσω τον δικό μου δρόμο και να κάνω μια δική μου δουλειά. Αυτό το μάθημα προσφέρει τόσο τεχνικές γνώσεις σε συνδυασμό με την πλευρά της αγοράς στην οποία δεν είχα δώσει βάρος νωρίτερα».

Sorin Cezar Cracana, μηχανικός:
«Γνωρίζεις ανθρώπους από πολύ διαφορετικές χώρες, με πολύ διαφορετικά εφόδια, κοινωνικό υπόβαθρο και μαθαίνεις πολλά και μόνο με το να τριγυρίζεις εδώ».

Το Πανεπιστήμιο Swansea στην Ουαλία είναι ένα σπουδαίο παράδειγμα του πώς συναντιόνται οι επιχειρήσεις και η ακαδημαϊκή κοινότητα. Πρόκειται ένα ένα νέο, καινοτόμο κάμπους. 69 στρέμματα όλα από δωρεά της εταιρείας BP, με χρηματοδότηση της ουαλικής κυβέρνηση και ευρωπαϊκά κονδύλια που προέρχονται κατά κύριο λόγο από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Αναμένεται να οδηγήσει σε αναγέννηση της τοπικής οικονομίας φέρνοντας επιχειρήσεις από όλο τον κόσμο κατευθείαν στο πανεπιστημιακό κάμπους.
Μιλήσαμε με τον Τζόναθαν Τέιλορ, αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και ξεκινήσαμε ρωτώντας τον κατά πόσον τα πανεπιστήμια έχουν ανάγκη να αναζητήσουν πόρους εκτός από την χρηματοδότηση για την έρευνα.

Jonathan Taylor, αντιπρόεδρος Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων:
«Οι μέτοχοί μας διπλασίασαν το κεφάλαιο μας πριν από μια διετία. Αυτό έγινε εν μέρει ως αντίδραση στην συνεχιζόμενη κρίση και εν μέρει ως αντίδραση στην ανάγκη για περισσότερες επενδύσεις στην καινοτομία, την ανάπτυξη, την εργασία και τη δημιουργία κατάλληλων προσόντων.
Άρα, αυτός ο διπλασιασμός χρησιμοποιήθηκε σε μεγάλο βαθμό σε παρόμοια προγράμματα που στοχεύουν στο χτίσιμο δεξιοτήτων που θα αποδώσουν μακροπρόθεσμα. Κατά συνέπεια αυτό που επιζητούμε να κάνουμε είναι να προχωρήσουμε σε αυτές τις επενδύσεις και να βελτιώσουμε το επίπεδο της εκπαίδευσης».

euronews:
Το Swansea είναι καταπληκτικό παράδειγμα προγράμματος που ανανεώθηκε. Πόσο σημαντικό είναι για τα πανεπιστήμια να είναι κέντρα καινοτομίας;

Jonathan Taylor, αντιπρόεδρος Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων:
Πιστεύω πως είναι ζωτικής σημασίας. Υπάρχει πεδίο κοινής δράσης με την αγορά και τους δυνητικούς εργοδότες ώστε να αποσαφηνιστούν οι ανάγκες τους και να εργαστούμε πάνω στην εκπαίδευση και τα προσόντα που θα έχουν ανάγκη στο μέλλον ενώ την ίδια στιγμή δίνεται ώθηση στην έρευνα που πραγματικά συμβάλει απευθείας στην αύξηση τεχνολογικών και άλλων καινοτόμων επενδύσεων.
Το γεγονός ότι δημόσια κονδύλια περιορίζονται σε όλες τις χώρες της Ευρώπης είναι στην πραγματικότητα ένας δείκτης προς τα πανεπιστήμια και τον πανεπιστημιακό τομέα που αναζητά δάνεια και χρηματικά ποσά από την Τράπεζα αλλά και από ιδιώτες επενδυτές.

euronews:
Πόσο εύκολο έχει υπάρξει να προσελκύσετε χρήματα από τον ιδιωτικό τομέα, καθώς διαμαρτύρονται ότι χωρίς προσόντα πού να τοποθετήσουν τα χρήματά τους;

Jonathan Taylor, αντιπρόεδρος Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων:
«Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων επενδύει πάντα μαζί με άλλους επενδυτές από τον ιδιωτικό τομέα και εμείς λειτουργούμε ως εγγυητές μια που πρόκειται για δάνειο και όχι για χορηγία, ότι θα είμαστε σε θέση να αποπληρώσουμε όσους έχουν δανείσει τα χρήματά τους αρχικά. Οι ιδιώτες επενδυτές αναλαμβάνουν μεγάλο ρίσκο οπότε θεωρούμε πως η συμμετοχή μας είναι πολύ θετική στη μόχλευση των ιδιωτικών κεφαλαίων ώστε να χρηματοδοτηθούν αυτά τα προγράμματα.

Συνεχίζουμε να σημειώνουμε πρόοδο στην οικονομική μεταρρύθμιση και να δημιουργούμε τις βασικές μακροοικονομικές δομές που έχουμε ανάγκη για να διασφαλίσουμε την θετική ανάπτυξη της αγοράς και της οικονομίας στο μέλλον.

euronews:
Η πιστωτική ροή προς τις start ups επιχειρήσεις, τις επιχειρήσεις που βασίζονται στην καινοτομική γνώση, αυτό είναι πραγματικά δύσκολο! Θα αλλάξει αυτή η κατάσταση κάποια στιγμή σύντομα;

Jonathan Taylor, αντιπρόεδρος Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων:
Οι ιδιώτες επενδυτές εύλογα θα ανησυχήσουν σχετικά με την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας και τις πιθανότητες να πάρουν τα χρήματά τους πίσω. Έτσι θέλουν να γίνονται τα πράγματα. Με τη δική μας πρόνοια εξασφαλίζεται πως το πρόγραμμα συμβάλει στην οικονομική ανάπτυξη της Ευρώπης.
Κάνουμε οπωσδήποτε ό,τι μπορούμε ώστε να εξασφαλίσουμε ότι τα χρηματικά ποσά που επενδύουμε στα δάνεια προς τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις για παράδειγμα, φτάνουν με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο στους τελικούς αποδέκτες που τα έχουν ανάγκη.

Καινοτομία και οικονομία της γνώσης είναι οι όροι που παίζουν ψηλά στην οικονομική ατζέντα της Ευρώπης. Έχουμε όμως χρόνια χαμηλή απόδοση σε ό,τι αφορά την καινοτομία, τις νέες επιχειρήσεις, τα νέα προϊόντα, τις νέες θέσεις εργασίας.
Η Κιάρα Ρηντ προσπάθησε να ανακαλύψει τι είναι αυτό που κάνει το ρολόι της καινοτομίας να γυρίζει εδώ στη Λουβέν.

euronews:
Το ερώτημα είναι πώς καταλαβαίνουμε αν μια οικονομία είναι καινοτομική ή όχι; Ένας τρόπος για να το μάθουμε είναι να κατεβάσουμε την εφαρμογή του Ινστιτούτου Φραουνχόφερ που αποκαλείται Δείκτης Καινοτομίας και μάθουμε αν μια χώρα σαν το Βέλγιο για παράδειγμα, είναι περισσότερο ή λιγότερο καινοτομική από την Γερμανία ή ο Καναδάς σε διαφορετικούς τομείς της οικονομίας.

Το Βέλγιο κατατάσσεται στις ψηλές θέσεις του δείκτη καινοτομίας, παρότι η χώρα δαπανά μόλις το 2% για την Έρευνα και την Ανάπτυξη σε σχέση με τη Γερμανία που δαπανά το 3%. Εδώ στη Φλάνδρα, έχει αναπτυχθεί μια ομάδα ειδικών στην υψηλή τεχνολογία, δημιουργώντας 20 χιλιάδες θέσεις εργασίας στην έξυπνη αγορά για έναν πληθυσμό 100 χιλιάδων.

Koen Debackere, καθηγητής Katholieke University, Leuven

«Πρώτα απ‘όλα πρέπει να γίνουν επενδύσεις στην εκπαίδευση και την καινοτομία. Πιστεύω πως προγράμματα όπως το Horizon 2020 ενισχύουν αυτή την κατεύθυνση. Επίσης, πρέπει να καλλιεργήσουμε και να τονώσουμε την επιχειρηματικότητα, αλλά όχι ασκώντας πλήρη έλεγχο αλλά λειτουργώντας υποστηρικτικά».

euronews:
Μια από τις συνεργασίες με τον ιδιωτικό τομέα είναι με την Imec, εταιρεία με ηγετική θέση στη νανοτεχνολογία και εφαρμογή σε διάφορους τομείς όπως η υγεία και το περιβάλλον. Παρά την κρίση, η Imec έχει σταθερό ρυθμό ανάπτυξης 5 με 10% το χρόνο.

Hubert De Neve, διευθυντής Ανθρώπινου Δυναμικού στην εταιρεία IMEC:
«Περίπου το 15% των εσόδων μας προέρχονται από δημόσια χρηματοδότηση και το 85% προέρχεται από τον ιδιωτικό τομέα. Το εύρος της έρευνας εκτείνεται από την πολύ βασική έρευνα σε έρευνα που πλησιάζει στις ανάγκες της αγοράς, με άμεσες εφαρμογές. Αυτό σημαίνει ότι στη βάση της σκέψης μας είναι η θεμελιώδης έρευνα, που όμως είναι κοστοβόρα και είναι δύσκολο για μια εταιρεία να την αντεπεξέλθει. Η δημόσια χρηματοδότηση βοηθά ώστε να γίνουν πράγματα που μπορεί να αποφέρουν πολλά στο μέλλον».

euronews:
Το πνεύμα καινοτομίας της IMEC έχει προσελκύσει ανθρώπους με προσόντα από τις Ηνωμένες Πολιτείες έως την Ισπανία

Paru Despande, διευθυντής Life Science, IMEC:
«Συνεργαζόμαστε με εταιρείες από όλον τον κόσμο, οπότε γνωρίζουμε τις τελευταίες τάσεις και ιδέες κάτι που εμπνέει ανθρώπους από όλον τον κόσμο να προχωρήσουν ένα βήμα παραπέρα στην αιχμή του δόρατος».

Carolina Blanch Perez Del Notario, ερευνήτρια στην IMEC:
«Ήρθα στο Βέλγιο για να κάνω ένα μεταπτυχιακό στην τεχνητή νοημοσύνη. Ήθελα να ζήσω την εμπειρία των σπουδών στο εξωτερικό. Θα έλεγα πως αυτό που κυρίως μας λείπει είναι οι καινοτόμοι, κάθε είδους, προκειμένου να καλυφθούν τα κενά στην αγορά, να χρησιμοποιηθούν τα προσόντα που έχει ο καθένας κατάλληλα, να μάθουμε καινούργια πράγματα, να αυξήσουμε την αξία μας στην αγορά».

euronews:
Χτίζοντας γέφυρες μεταξύ των πανεπιστημίων μας, των επιχειρήσεων, των πολιτικών και δημιουργώντας τα χρηματοοικονομικά κίνητρα για να ενθαρρύνουμε καινοτόμες start up επιχειρήσεις είναι βασικά το κλειδί για να λάβουν ώθηση οι επενδύσεις, η ανάπτυξη και κατά συνέπεια οι θέσεις εργασίας.