Έκτακτη είδηση
This content is not available in your region

Το μέλλον της τέχνης μέσα από το «European Lab» της Λυών

Το μέλλον της τέχνης μέσα από το «European Lab» της Λυών
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

«Οι νύχτες Ήχου» της Λυών πέρα από τις συναυλίες, δίνουν την ευκαιρία στους επαγγελματίες του χώρου να συζητήσουν τις νέες τάσεις στο χώρο της μουσικής και να δουν ποιο είναι το μέλλον της τέχνης. Σ’ αυτό ακριβώς εξειδικεύεται το φόρουμ «European Lab», που διεξήχθη για πέμπτη φορά, 12-15 Μαΐου, στη Λυών. Είναι μια παράλληλη εκδήλωση του διάσημου μουσικού φεστιβάλ.

Η Έλζα Γκονσάλβες από το euronews μεταδίδει:

«Στο σημερινό περιβάλλον όπου οι προϋπολογισμοί μειώνονται, πώς μπορούμε να διαφυλάξουμε ότι το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα θα είναι ποιοτικό; Πώς θα είναι ο πολιτιστικός τομέας στο μέλλον; Αυτές είναι μερικές δύσκολες ερωτήσεις που οι προσκεκλημένοι του φόρουμ European Lab κλήθηκαν να απαντήσουν».

Ανάμεσα στους καλεσμένους, ήταν η πολωνέζα δημοσιογράφος Άγκατα Πίζικ:

«Σήμερα το πρόβλημα προκύπτει από τα ζητήματα της παγκοσμιοποίησης, της ομογενοποίησης, της εμπορευματοποίησης και των καναλιών που έχουν δημιουργήσει τα νέα μέσα, τα οποία έχουν κάνει την παρουσίαση της τέχνης πιο εύκολη. Την ίδια στιγμή, η ζωή του καλλιτέχνη έχει γίνει πιο δύσκολη, χωρίς χρήματα. Η πορεία της κουλτούρας κατευθύνεται προς εκεί που υπάρχουν τα λεφτά. Αυτό αφήνει εκτός παιχνιδιού,πολλούς νέους ανθρώπους, που δεν περνά από το μυαλό τους να ξεκινήσουν καλλιτεχνική καριέρα».

Η Άγκατα Πίζικ δουλεύει στο Λονδίνο. Το 2014 κυκλοφόρησε το βιβλίο της «Φτωχοί αλλά Σέξι: Πολιτιστικές συγκρούσεις στην Ευρωπαϊκή Δύση και Ανατολή», όπου αναλύει την τέχνη της Ανατολικής Ευρώπης. Κατά τη γνώμη της, υπήρχε μεγαλύτερη πολιτιστική ποικιλία, πριν το 1989:

«Στο παρελθόν, ακόμη κι όταν οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης ακολουθούσαν κάποια δυτικά πολιτιστικά πρότυπα, έβρισκαν τις δικές τους λύσεις και προέβαλαν τη δική τους αισθητική, που είχε να κάνει με τις ευρύτερες ιδέες του σοσιαλισμού και της σοσιαλδημοκρατίας. Όλα αυτά έχουν πλέον εξαφανιστεί από τον κόσμο. Με όρους τέχνης και κουλτούρας, αυτό σήμαινε κρατικές χρηματοδοτήσεις και μια ανεξαρτησία, από τους εμπορικούς όρους που υπήρχαν στην αγορά. Η τέχνη δεν χρειαζόταν να πουλήσει κάτι. Έπρεπε απλώς να είναι καλή».

Ο Ρέλια Μπόμπιτς από την Σερβία γνωρίζει πολύ καλά το θέμα της επιχορήγησης της τέχνης. Προσπαθώντας να φτιάξει ένα νέο πολιτιστικό κέντρο στο Βελιγράδι χρειάστηκε να συνεργαστεί στενά με 25 ιδιωτικές εταιρίες:

«Είναι πολύ σημαντικό να συνδέεσαι με την τοπική κοινότητα, να υπηρετείς τη δική σου καλλιτεχνική και δημιουργική ομάδα και να δουλεύεις μαζί της. Αυτό σημαίνει ότι οι ηθοποιοί, οι καλλιτέχνες, οι καλλιτεχνικοί διευθυντές και οι μέτοχοι πρέπει να είναι πιο ανοικτοί σε συνεργασίες σε διαφορετικούς τομείς»

Κάννες: «Ο γιος του Σαούλ» φαβορί για τον Χρυσό Φοίνικα

Κάννες: «Ο γιος του Σαούλ» φαβορί για τον Χρυσό Φοίνικα
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

«Ο γιος του Σαούλ» του Λάζλο Νέμες είναι από τις ταινίες, που έχουν ξεχωρίσει στο φεστιβάλ των Καννών, κερδίζοντας ταυτόχρονα το χειροκρότημα του κοινού, αλλά και τις εξαιρετικές κριτικές των ειδικών.

Η ταινία φωτίζει ένα άγνωστο κεφάλαιο του Ολοκαυτώματος. Αφορά τους Εβραίους, που δούλευαν για τους Γερμανούς στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Είναι αυτοί που παρελάμβαναν τους νεοαφιχθέντες συμπατριώτες τους, τους ξεχώριζαν και ήταν δίπλα τους, δίνοντάς τους οδηγίες, μέχρι να μπουν στο θάλαμο αερίων.

Όταν τελείωναν με την μία φουρνιά, καθάριζαν το χώρο, περιμένοντας το επόμενο γκρουπ. Ο Σαούλ, ο πρωταγωνιστής αυτού του πολύ σκληρού φιλμ, είναι ένας από αυτούς. Είναι πειθήνιο όργανο της γερμανικής διοίκησης. Όλα αλλάζουν όταν βρει ανάμεσα στους νεκρούς, τον γιο του. Θέλει να τον θάψει κανονικά και όχι να τον στείλει με τους άλλους στον ομαδικό τάφο.

«Δεν θέλαμε να κάνουμε μια όμορφη ταινία. Αποφύγαμε οποιαδήποτε κλασική αισθητική προσέγγιση. Δεν θα βρείτε στην ταινία ωραία κάδρα. Δεν θέλαμε τέτοια κινηματογραφικά πλάνα. Δεν είναι μια ταινία με ωραία πλάνα. Δεν μπορείτε να πάρετε ωραίες φωτογραφίες για τον τύπο. Είναι κυρίως η δυναμική της ταινίας, που παίζει ρόλο. Ήταν σημαντικό για μας να μην πέσουμε στην συγκίνηση που δημιουργούν τα φιλμ για το Ολοκαύτωμα» εξηγεί ο Λάζλο Νέμες.

Η βία στην ταινία είναι συνεχώς, παρούσα, αλλά δεν τη βλέπουμε ποτέ. Την μαντεύουμε, την ακούμε, την αισθανόμαστε στο βλέμμα των ηθοποιών. Αυτός ήταν ο βασικός στόχος του 38χρονου σκηνοθέτη. Να δώσει την πλήρη αίσθηση του τι συμβαίνει σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης, χωρίς να δείχνει τίποτε καθαρά.

Η κάμερα παρακολουθεί τον Σαούλ, γίνεται προέκταση του σώματός του. Ακολουθεί τις κινήσεις του, τις οποίες αποδίδει νετ, ενώ όλα τα υπόλοιπα γύρω του, σ’ αυτή την ανθρώπινη κόλαση είναι φλου. Εκεί συμβαίνουν όλα τα αποτρόπαια, που φτάνουν στα αυτιά του θεατή ως ήχος και όχι ως εικόνα.

«Το μεγαλύτερο μέρος της δράσης συμβαίνει παράπλευρα. Δεν το βλέπουμε. Ο θεατής όμως μπορεί να το αντιληφθεί, χρησιμοποιώντας τη φαντασία του. Προσπαθούμε να του δείξουμε έναν τρόπο να αντιληφθεί αυτή την παράπλευρη δράση. Αυτό είναι το μεγαλύτερο ζήτημα με αυτή την ταινία: θέλουμε να προκαλέσουμε πράγματα, αισθήματα, εντυπώσεις, που δεν μπορείς να τα δείξεις με άλλον τρόπο, παρά με τη διαμεσολάβηση της φαντασίας» τονίζει ο Νέμες.

Τον πρωταγωνιστικό ρόλο του Σαούλ, ερμηνεύει ο Γκέζα Ρέριγκ. Για να δώσει πνοή στον χαρακτήρα του, ο ούγγρος ηθοποιός κατέφυγε σε ένα βιβλίο του ιστορικού Γκίντεον Γκρέιφ:

«Το βιβλίο ονομάζεται «Κλάψαμε χωρίς δάκρυα». Δεν είναι τίποτε άλλο παρά 8 συνεντεύξεις με πρώην Εβραίους που συνεργάστηκαν με τους Ναζί, που τώρα ζουν στο Ισραήλ. Υπάρχουν 20 ζωντανοί ακόμη σε όλο τον κόσμο. Οι 8 από αυτούς ζουν στο Ισραήλ. Ύστερα από δεκαετίες σιωπής, άρχισαν να μοιράζονται τις εμπειρίες τους με αυτόν τον ιστορικό, που τους έπαιρνε συνεντεύξεις για περισσότερα από 13 χρόνια. Και αυτό γιατί ήταν πολύ δύσκολο να τους κάνει να πουν τα πάντα για τα γεγονότα. Τους έπαιρνε τις πληροφορίες, λέξη, λέξη. Δεν είχαν αποκαλύψει, ούτε καν στους κοντινούς τους ανθρώπους, τι ρόλο έπαιζαν, όταν ήταν στο Άουσβιτς».

«Ο γιος του Σαούλ» είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του ούγγρου σκηνοθέτη Λάζλο Νέμες, ο οποίος θήτευσε δίπλα στον μέγα Μπέλα Ταρ. Είναι από τις λίγες φορές που η πρώτη ταινία δημιουργού, επιλέγεται κατευθείαν για το διαγωνιστικό πρόγραμμα των Καννών.

Πρόκειται για μια καταπληκτική κινηματογραφική δημιουργία, που σοκάρει με την αλήθεια της, αποτυπώνοντας μοναδικά τι συνέβαινε στο Άουσβιτς και την κτηνωδία των Ναζιστών. Γι’ αυτό και θεωρείται ένα από τα φαβορί μέχρι τώρα για τον Χρυσό Φοίνικα.

Κάννες: «Ο γιος του Σαούλ» φαβορί για τον Χρυσό Φοίνικα