Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.
Έκτακτη είδηση

Τουρκία: Η αρχή του τέλους της παντοκρατορίας του AKP;

Τουρκία: Η αρχή του τέλους της παντοκρατορίας του AKP;
Euronews logo
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Οι βουλευτικές εκλογές στην Τουρκία, προβάλλουν ως μία πιθανή αρχή του τέλους της απόλυτης κυριαρχίας του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, του προέδρου πλέον της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Ύστερα από 12 χρόνια συνεχούς διακυβέρνησης με αυτοδύναμες κυβερνήσεις και 330 βουλευτές από την τελευταία μάχη θεωρείται ως ισχυρό ενδεχόμενο να αρχίσει η μείωση της παντοδυναμίας του κυβερνώντος κόμματος.

Η νίκη μπορεί να θεωρείται σχεδόν βέβαιη, αλλά εξίσου βέβαιη θεωρείται και η πτώση των ποσοστών.

Το φιλοκουρδικό Δημοκρατικό Κόμμα των Λαών (HDP) φιλοδοξεί για πρώτη φορά να σπάσει το φράγμα του 10%, που απαιτείται για να εισέλθει στην τουρκική εθνοσυνέλευση. Εξ’ άλλου, οι προϋποθέσεις υφίστανται αφού ο συμπρόεδρος του κόμματος Σελαχατίν Ντεμίρτας, που ήταν υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές του Αυγούστου απέσπασε το 9,8% των ψήφων.

Μέχρι σήμερα το υψηλό όριο επέτρεπε στο Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης να επωφελείται από την αδυναμία των φιλοκουρδικών παρατάξεων και άλλων μικρότερων κομμάτων, αφού ο εκλογικός νόμος έδινε πλεονέκτημα στο πρώτο κόμμα.

Επιβαρυντικό δεδομένο για το κυβερνών κόμμα είναι και η πορεία της τουρκικής οικονομίας, που ακολουθεί μία φθίνουσα πορεία. Στα χρόνια του Ρετζέπ Tαγίπ Ερντογάν η ανάπτυξη κυμαινόταν από 4% έως και 10%. Το 2014 υποχώρησε στο 2,9% ενώ τους πρώτους μήνες του 2015 είναι μηδενική. Κατασκευές και κατανάλωση κινούνται σε υποτονικούς ρυθμούς κάνοντας αίφνης την οικονομία πεδίο αντιπαράθεσης του προεκλογικού αγώνα με το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης σε θέση άμυνας.

Κυρίαρχο θέμα είναι και αυτό της Συρίας, με πολλαπλές παρενέργειες για την Τουρκία, τόσο όσον αφορά στην ασφάλεια της χώρας όσο και εξαιτίας του έντονου προσφυγικού ρεύματος.
Η χώρα έχει υποδεχθεί ήδη 1,8 εκατομμύριο μετανάστες. Όσον αφορά στο πολιτικό επίπεδο ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι ορκισμένος αντίπαλος του Μπασάρ αλ Άσαντ, μία τακτική, που για πολλούς στην Τουρκία θεωρείται ως πολύ επιθετική κι ίσως επικίνδυνη για την ασφάλεια με δεδομένη την ισχυροποίηση των τζιχαντιστών.

Για τα πιθανότερα μετεκλογικά σενάρια μίλησε στο euronews ο πολιτικός αναλυτής Αντίλ Γκιούρ.

euronews: Ποια είναι η τελευταία εικόνα που έχετε από την Τουρκία λίγο πριν τις εκλογές;

Adil Gür: Την Τουρκία απασχολούν αρκετά ζητήματα το τελευταίο διάστημα. Πρώτα απ‘όλα: το φιλοκουρδικό κόμμα θα ξεπεράσει το εκλογικό όριο; Δεύτερον, η Τουρκία θα κυβερνηθεί από ένα κόμμα ή θα δούμε κυβερνητικές συμμαχίες όπως τη δεκαετία του 90’;Εμείς τους 3-4 τελευταίους μήνες με βάση τις δημοσκοπήσεις λέμε ότι σε αυτές τις εκλογές ακόμα και μισή μονάδα θα είναι σημαντική.

Κοιτώντας τις δημοσκοπήσεις δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα αν θα υπάρξει αυτοδύναμη κυβέρνηση ή κυβέρνηση συμμαχίας. Πιστεύω ότι το βράδυ των εκλογών, μέχρι την ολοκλήρωση της καταμέτρησης, μέχρι να δούμε ποιος θα καταλάβει και την τελευταία έδρα στη Βουλή, θα συνεχίσουμε να αναρωτιόμαστε γι’ αυτό.

euronews: Στις τελευταίες εκλογές οι πολίτες ψηφίζουν με βάση την εθνική ταυτότητα. Το ίδιο θα γίνει και τώρα; Με ποιους προβληματισμούς προσέρχονται οι ψηφοφόροι στις κάλπες;

Adil Gür: Υπάρχουν αρκετές ανησυχίες. Οι περισσότεροι ψηφοφόροι του του φιλοκουρδικού Κόμματος Δημοκρατίας των Λαών (HDP) ψηφίζουν με βάση τις ιδεολογικές τους ανησυχίες. Θεωρούν ότι το κόμμα αντιπροσωπεύει την εθνότητα τους και ταιριάζει στην ιδεολογία τους. Οι ψηφοφόροι του Εθνικιστικού Κινήματος ψηφίζουν σύμφωνα με τα εθνικιστικά αντανακλαστικά τους. Όσο ανεβαίνει το φιλοκουρδικό κόμμα, ανεβαίνουν, όπως είναι αναμενόμενο και οι εθνικιστές. Αυτή είναι μία κοινωνιολογική περίπτωση που συναντάμε και αλλού στον κόσμο. Οι περισσότεροι ψηφοφόροι του Λαϊκού Ρεπουμπλικανικού Κόμματος επίσης ψηφίζουν για ιδεολογικούς λόγους. Ενεργούν με βάση την αντίθεση τους στο κυβερνών AKP. Ωστόσο, πολύ λίγοι ψηφοφόροι του κόμματος του Ερντογάν ψηφίζουν για ιδεολογικούς λόγους. Οι περισσότεροι λένε, ψηφίζω γιατί είμαι ευχαριστημένος στην καθημερινότητα μου. Είμαι ικανοποιημένος με τις υπηρεσίες του κράτους και θα συνεχίσω να ψηφίζω αυτό το κόμμα. Γενικά οι ψηφοφόροι δεν έχουν ένα μόνο λόγο για να ψηφίσουν ένα κόμμα. Υπάρχουν άνθρωποι που ψηφίζουν σύμφωνα με οικονομικές ανησυχίες άλλοι με ιδεολογικές ανησυχίες.

Αλλά στην Τουρκία, ο βασικός παράγοντας που καθορίζει την έκβαση των εκλογών, που καθορίζει ποιο κόμμα θα σχηματίσει κυβέρνηση είναι πάντα η οικονομία. Η ικανοποίηση για την καθημερινότητα. Οι άνθρωποι αναζητούν απαντήσεις σε ερωτήματα όπως, πως θα πληρώσωτο ενοίκιο μου στο τέλος του μήνα, πως θα πληρώσω τα δίδακτρα του σχολείου των παιδιών ή πως θα πληρώσω την πιστωτική μου κάρτα ή ποιος θα με φροντίσει όταν γεράσω.

euronews: Με βάση αυτή την εικόνα, θα υπάρξει μία σταθερή κυβέρνηση; Πιστεύετε ότι υπάρχει πιθανότητα πρόωρων εκλογών;

Adil Gür: Η πόλωση είναι μεγάλη τα τελευταια χρόνια. Οι ηγέτες των πολιτικών κομμάτων χρησιμοποιούν σκληρή γλώσσα για τους αντιπάλους του. Τέτοια γλώσσα αποφεύγει κανείς ακόμα και σε καυγάδες στο δρόμο. Από εκεί προκύπτει η πόλωση. Η πιθανότητα οι ηγέτες να ενωθούν είναι πολύ απομακρυσμένη. Παράλληλα, αν το κυβερνών κόμμα δεν έχει ισχυρή πλειοψηφία, είναι πολύ δύσκολο να μείνει στην εξουσία για μεγάλο χρονικό διάστημα σε μια χώρα όπως η Τουρκία, όπου υπάρχει το κουρδικό ζήτημα, ο εμφύλιος στη Συρία, καθώς και άλλες σημαντικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Γι’ αυτό το λόγο, μπορώ να σας πω ως ένας άνθρωπος που ακολουθεί τις εξελίξεις στην Τουρκία εδώ και πολύ καιρό, θα έχουμε είτε αυτοδύναμη κυβέρνηση αλλά όχι με ευρεία πλειοψηφία, είτε θα έχουμε κυβέρνηση συνεργασίας. Και νομίζω ότι θα ξαναπάμε στις κάλπες σχετικά σύντομα.