Έκτακτη είδηση

«Ο Ξένος»: Ο Καμύ, ο Μερσώ και η αλήθεια του επί σκηνής

«Ο Ξένος»: Ο Καμύ, ο Μερσώ και η αλήθεια του επί σκηνής
Euronews logo
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

«Ο Ξένος» του Αλμπέρ Καμύ αποτελεί αναμφισβήτητα ένα από τα κορυφαία μυθιστορήματα εικοστού αιώνα, χάρις στον τρόπο που ο συγγραφέας «βλέπει» τον σύγχρονο άνθρωπο, τα διλήμματα που αυτός αντιμετωπίζει και πώς αυτός πορεύεται στον κόσμο.

Από τη Δευτέρα 23 Οκτωβρίου, ο λόγος του σπουδαίου γάλλου συγγραφέα, ο Μερσώ και η αλήθεια του θα ακουστούν για δεύτερη χρονιά, αυτή τη φορά στο Από Μηχανής Θέατρο. Ο Δημήτρης Τσιάμης σκηνοθετεί το εμβληματικό έργο, που αφηγείται την ιστορία ενός ανθρώπου που δίχως τίποτα το ηρωικό στη συμπεριφορά του, δέχεται να πεθάνει για την αλήθεια.

Ο λογοτεχνικός ήρωας, καταδικασμένος σε θάνατο για τον φόνο ενός Άραβα, βρίσκεται μπροστά σε όλα τα μεγάλα ερωτήματα της ζωής και του νοήματός της. Χωρίς ποτέ να δίνει κάποια οριστική απάντηση, η ατομική του εξέγερση είναι τελικά αυτή που τον οδηγεί στην αποδοχή και την υπέρβαση της κατάστασής του.

Μιλήσαμε με τον Δημήτρη Τσιάμη για τον Μερσώ, για τα ζητήματα που θέτει το έργο, για τους θεματικούς άξονες της δικής του παράστασης, αλλά και για το ρόλο που έχει η τέχνη σήμερα στη ζωή μας.

-Τι σας γοήτευσε στον «Ξένο» του Καμύ;

Στον «Ξένο» συναντάμε σχεδόν όλα τα θέματα που απασχόλησαν τον Αλμπέρ Καμύ στο σύνολο του έργου του. Αυτή η παράσταση ήταν μια εξαιρετική ευκαιρία να εμβαθύνουμε στην σκέψη του. Κάτω από την αποστασιοποιημένη και ψύχραιμη αφήγηση της ιστορίας του «Ξένου» αντηχεί το ασυμβίβαστο πνεύμα του συγγραφέα. Ασυμβίβαστο απέναντι στο ψέμα και την συνήθεια αλλά και απέναντι στο πεπρωμένο του ανθρώπου και στις λύσεις που προτείνονται ως προς το αδιέξοδο του θανάτου.

-Τι αφορά η δική σας διασκευή; Παρακολουθούμε μια γραμμική αφήγηση των γεγονότων του μυθιστορήματος;

Στην παράσταση γίνεται μια θεματική προσέγγιση του έργου, που παραβιάζει συχνά την γραμμικότητα του μυθιστορήματος. Αυτός ο τρόπος παρουσίασης προέκυψε κατά την διάρκεια των προβών. Για να εμβαθύνουμε στα θέματα του έργου αρχίσαμε να συγκεντρώνουμε τις αφηγήσεις γύρω από το κεντρικό τους θέμα. Για παράδειγμα στο θέμα «Μητέρα» υπάρχουν αναφορές σε διαφορετικά κεφάλαια του έργου, αυτά τα αποσπάσματα ανασυντέθηκαν και δημιούργησαν μια ενότητα. Το ίδιο έγινε και με τα άλλα θέματα.

-Σε ποια θέματα του βιβλίου εστιάσατε σκηνοθετικά;

Η τελική σύνθεση συμπεριλαμβάνει δέκα θεματικές ενότητες. Επιλέξαμε και εστιάσαμε στα σημαντικότερα θέματα, έτσι που να καλύπτεται αλλά και να αναδεικνύεται σκηνικά ο πυρήνας αλλά και η ιστορία του έργου. Η σειρά που παρουσιάζονται τα θέματα είναι η εξής: Μητέρα-Γήρας-Έρωτας-Βία-Χρόνος-Θάνατος-Δικαιοσύνη-Φως-Θεός-Εξέγερση.

-Πώς θα περιγράφατε τον Μερσώ;

Ο Καμύ λέει πως πρόκειται για έναν άνθρωπό που δίχως τίποτα το ηρωικό στην συμπεριφορά του, δέχεται να πεθάνει για την αλήθεια. Δεν ξέρω ποια συνοπτική περιγραφή θα μπορούσε να είναι πιο ακριβής από αυτή.

-Παραμένει σύμβολο και τίνος πράγματος;

Αποτελεί ένα διακριτικό σύμβολο της ειλικρίνειας, της διαφορετικότητας και του ασυμβίβαστου, γι’ αυτό και το μυθιστόρημα έχει αγαπηθεί τόσο και από πολύ νέους ανθρώπους.

-Είναι σισύφειος ο αγώνας του Μερσώ προς την αλήθεια ή υπάρχει ένα τέλος, ένα είδος ικανοποίησης;

Υπάρχει μια κάποια αποδοχή του Τέλους κι αυτό δείχνει να τον λυτρώνει.

-Σημαντικό στοιχείο στη δουλειά σας παίζει πάντα η τελετουργία και ο ρυθμός. Πώς έχει μετουσιωθεί στην τωρινή παράσταση;

Η τελετουργία είναι μια γλώσσα που συχνά στηρίζεται στον μύθο. Εδώ είναι ο μύθος του Σίσυφου που φέρνει αυτόν τον κώδικα στην σκηνή σε έναν διάλογο με την ιστορία του Ξένου. Με τον ίδιο τρόπο που το δοκίμιο του Αλμπέρ Καμύ «Ο Μύθος του Σίσυφου» φωτίζει την ανάγνωση του «Ξένου», πιστεύω πως και η κύρια σκηνική δράση εμπνευσμένη από τον συγκεκριμένο μύθο, κάνει το ίδιο.

-Γιατί μας αφορά ακόμη και σήμερα ο Καμί και το συγκεκριμένο μυθιστόρημα;

Ο Καμύ καταφέρνει και να μας αφορά και να μας γοητεύει. Αυτό μάλλον προκύπτει από τον τρόπο που ο ίδιος αισθάνεται και εννοεί τον άνθρωπο και την ελευθερία του. Η σκληρή του αλήθεια δεν καταργεί την ομορφιά.

-Σήμερα, πολύς κόσμος ζει εγκλωβισμένος σε μια πραγματικότητα, σε μια δύσκολη κοινωνικοοικονομική κατάσταση. Υπάρχει έξοδος από αυτό το αδιέξοδο; Μια άλλη οπτική ή πορεία ζωής;

Ο Αλεξέι Κυρίλοφ, ήρωας του Φ.Ντοστογιέφσκι στους Δαιμονισμένους, ένα έργο και ένα πρόσωπο που απασχόλησε πολύ τον Αλμπέρ Καμύ, λέει κάπου πως «Ο φόβος είναι η κατάρα του ανθρώπου». Ο φόβος μας εγκλωβίζει και όσο μεγαλώνει, μεγαλώνει και το αδιέξοδο. Αν βλέπαμε τη σημερινή πραγματικότητα ως παράσταση θα λέγαμε πως οι ηθοποιοί της χρειάζονται διαφορετική, καινούρια ανάλυση όλου του έργου και οπωσδήποτε να αυτοσχεδιάσουν μέχρι εκστάσεως. Είναι μάταιο να περιμένουμε να αλλάξει αυτή η παράσταση από τους «σκηνοθέτες» της.

-Ποιος ο ρόλος της τέχνης σήμερα; Μας βοηθά να αποδράσουμε; Τι έχει να προτείνει;

Η τέχνη σήμερα αναπτύσσει ιδιαίτερα την κοινωνική της ταυτότητα και τον κοινωνικό της ρόλο. Δεν μένει αμέτοχη και αυτό είναι σημαντικό. Παρατηρούμε όμως συχνά πως και ανειλικρινής ή επιτηδευμένη είναι σε σχέση με τις προθέσεις της, και ανούσια όσον αφορά στην κοινωνική λειτουργία που θεωρητικά διατείνεται πως επιτελεί. Προσωπικά με αφορά ιδιαίτερα η τελετουργική διάσταση της τέχνης γιατί μπορεί και συμπεριλαμβάνει τον άνθρωπο ολικά, ως μέρος ενός συνόλου που δεν είναι μόνο κοινωνικό.

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ

Σκηνοθεσία – Δραματουργική επεξεργασία: Δημήτρης Τσιάμης
Σκηνογραφία: Γιάννης Θεοδωράκης
Κινησιολογία: Ελένη Χατζηγεωργίου
Μουσική: Λάμπρος Πηγούνης
Φωτισμοί: Σάκης Μπιρμπίλης
Ενδυματολογία: Βασιλική Σύρμα
Βοηθός σκηνοθέτη: Ειρήνη Δένδη
Φωτογραφίες: Δομινίκη Μητροπούλου
Σκηνοθέτης teaser: Γιώργος Αποστολόπουλος
Ερμηνεύουν: Γεράσιμος Μιχελής, Κλεοπάτρα Μάρκου, Μιχάλης Οικονόμου (κάθε Τρίτη)
Μιχάλης Βαλάσογλου (κάθε Δευτέρα)

INFO

Από Μηχανής Θέατρο
Ακαδήμου 13, τηλ. 210 52 32 097
Ημέρες & ώρες παραστάσεων: Δευτέρα, Τρίτη: 21:00
(Κάθε Τρίτη ακολουθεί συζήτηση για 45 λεπτά με τους συντελεστές)
Διάρκεια παράστασης: 90’ χωρίς διάλειμμα

Τιμές εισιτηρίων
Γενική Είσοδος: 12 ευρώ
Φοιτητικό, ανέργων: 8 ευρώ
Ατέλειες ηθοποιών: 5 ευρώ

Προπώληση εισιτηρίων
https://www.viva.gr/tickets/theater/theatro-apo-mixanis/o-xenos/

Facebook Page
https://goo.gl/VMqy3L

Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.