Έκτακτη είδηση
This content is not available in your region

Νέοι τρόποι ανακύκλωσης της κόκκινης λάσπης από το αλουμίνιο

euronews_icons_loading
Νέοι τρόποι ανακύκλωσης της κόκκινης λάσπης από το αλουμίνιο
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Βρισκόμαστε στο Άαχεν της Γερμανίας. Σ' ένα ξεχωριστό, πειραματικό εργοστάσιο μεταλλουργίας. Αυτό το κτίριο χρησιμοποιείται τώρα για την μελέτη της ανακύκλωσης της κόκκινης λάσπης, που είναι το κατάλοιπο της πρωτογενούς παραγωγής αλουμινίου. Και για να βρουν πιο αποδοτικούς και βιώσιμους τρόπους για την ανακύκλωση αυτών των κατάλοιπων, οι ερευνητές θέλουν αυτός ο κλίβανος να φτάσει τους 1400 ºC.

Σε αυτή τη μονάδα έρευνας, τα απόβλητα από την πρωτογενή παραγωγή αλουμινίου αναμιγνύονται με άνθρακα και μετά λιώνουν σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες. Το τελικό αποτέλεσμα είναι ένας απρόσμενος θησαυρός που μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη χαλυβουργία.

«Φυσικά και ενδιαφερόμαστε για την αξία των μετάλλων στην κόκκινη λάσπη. Καταρχάς υπάρχει μια μικρή ποσότητα αλουμινίου, σιδήρου, σκάνδιου, που είναι μέταλλο υψηλής τεχνολογίας, ίσως και τιτάνιο, αλλά και άλλα μέταλλα, που είναι σπάνια ορυκτά» αναφέρει ο Μπερντ Φρίντριχ, ειδικός σε θέματα ανακύκλωσης, του Ινστιτούτου ΙΜΕ μεταλλουργικής επιεξεργασίας και ανακύκλωσης μετάλλων.

Κάθε χρόνο, 150 περίπου εκατομμύρια τόνοι κόκκινης λάσπης παράγονται σε όλο τον κόσμο. Λιγότερο από το 2% από αυτή την ποσότητα χρησιμοποιείται ξανά. Η θερμική μέθοδος βοηθά να μετατρέψουμε την κόκκινη λάσπη σε ένα δείγμα με υψηλή περιεκτικότητα σιδήρου. Μετά όμως υπάρχουν αρκετές δυσκολίες.)

«Για να αφαιρέσουμε το σίδηρο, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε πολύ υψηλές θερμοκρασίες, ώστε να λιώσουν τα μέταλλα. Πρέπει να επεξεργαστούμε τα απόβλητα που είναι σε πολύ διαφορετικές καταστάσεις: στεγνή, καυτή, όξινη, αλκαλική κατάσταση. Η έρευνά μας στοχεύει να ανακαλύψει τις καλύτερες λύσεις για την ανακύκλωση της κόκκινης λάσπης» συμπληρώνει ο Μπερντ Φρίντριχ.

Υπάρχουν όμως και πιο καινοτόμοι τρόποι για να ανακυκλώσουμε την κόκκινη λάσπη. Στο Βέλγιο, η κόκκινη λάσπη θερμαίνεται στους 1300ºC. Οι επιστήμονες από το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα redmud εφαρμόζουν κάποιες καινούργιες καινοτομίες.

«Σ' αυτόν τον κλίβανο του εργαστηρίου, λιώνουμε τα απόβλητα. Όταν τα μεταλλικά κατάλοιπα λιώνουν, τα ψυχραίνουμε στον κάδο. Το τελικό προϊόν που ανακυκλώνεται μοιάζει με γυαλί και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αντιδραστική ουσία για τη δημιουργία για παράδειγμα πρώτων υλών για κατασκευές» εξηγεί ο Τομπάιας Χέρτελ, ορυκτολόγος στο Καθολικό Πανεπιστήμιο της Λουβέν.

Το τελικό υλικό αναλύεται εξονυχιστικά για να καθοριστεί με ακρίβεια η εσωτερική του σύνθεση:

«Μπορούμε να έχουμε μια ακριβή ποσόστωση των στοιχείων που περιέχονται και επίσης τη συγκέντρωση που υπάρχει. Μπορούμε να δούμε πραγματικά πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις στοιχείων, όπως είναι το πυρίτιο, το αλουμίνιο, το ασβέστιο, το νάτριο, το οξυγόνο που υπάρχουν στο υλικό» τονίζει η Ανελίζ Μάλφλικτ, μηχανικός μεταλλουργός στο Καθολικό Πανεπιστήμιο της Λουβέν.

Το γυαλί από κόκκινη λάσπη αναμιγνύεται στη συνέχεια με άμμο και γραφίτη για να παράξει κατασκευαστικά υλικά, όπως τούβλα, ελαφρά μίγματα, κεραμίδια.

«Για μας είναι πολύ σημαντικό να μειώσουμε την παγκόσμια παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα. Και όχι μόνο αυτό. Προσέχουμε επίσης το παγκόσμιο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, αυτής της διαδικασίας. Αυτά τα προϊόντα είναι πιο πράσινα υπό την έννοια ότι χρησιμοποιούμε μόνο τα κατάλοιπα. Θέλουμε να το κάνουμε, χωρίς επιβαρυντικoύς παράγοντες, που είναι μηχανικά και φυσικά στοιχεία» επισημαίνει ο Γιάννης Ποντίκης, χημικός μηχανικός στο Καθολικό Πανεπιστήμιο της Λουβέν και συντονιστής του πρότζεκτ redmud.

Στόχος, όπως λένε οι ερευνητές είναι να πενταπλασιάσουν την ποσότητα της κόκκινης λάσπης που ανακυκλώνεται κάθε χρόνο, μέσα στην επόμενη δεκαετία.

Πόσο μικροπλαστικό περιέχουν τα ποτάμια μας;

euronews_icons_loading
Πόσο μικροπλαστικό περιέχουν τα ποτάμια μας;
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Τι ποσότητες πλαστικού καταλήγουν στα ποτάμια μας, και ποιες είναι οι συνέπειες για την υγεία μας και το περιβάλλον; Επιστήμονες και απλοί πολίτες σε ευρωπαϊκές πόλεις αναζητούν απαντήσεις.

Ανά μερικούς μήνες, κάτοικοι της Σαμπούκα και άλλων ιταλικών κοινοτήτων επισκέπτονται σημεία δειγματισμού στις όχθες των ποταμών, για να μάθουν πόσο καθαρό ή πόσο μολυσμένο είναι το νερό. Η πρωτοβουλία αυτή από επιστήμονες και πολίτες δεν παράγει απλώς χρήσιμα στοιχεία - αυξάνει και την περιβαλλοντική επίγνωση.

«Κάνουμε τρία είδη παρατήρησης. Οι δύο γίνονται με χημικά αντιδραστήρια, που μετρούν την περιεκτικότητα σε νιτρικά και φωσφορικά ιόντα. Η τρίτη είναι οπτική ανάλυση που μετρά τη θολότητα του νερού», εξηγεί ο κάτοικος της Σαμπούκα Μάρκο Τζιούντι.

Οι εθελοντές συγκεντρώνουν και καταγράφουν σκουπίδια από πλαστικό, μια κοινή πηγή ρύπανσης μικροπλαστικών που μεταφέρεται από τα ποτάμια στις θάλασσες και τους ωκεανούς. Άλλες πηγές, όπως τα αστικά ή βιομηχανικά υγρά λύματα, αποτυπώνονται με διάφορους συνδυασμούς χημικών ρύπων.

«Καταγράφουμε όλα τα λύματα που εντοπίζουμε σε κάθε σημείο. Αποτυπώνουμε όλα τα σχετικά στοιχεία σ' αυτή τη χάρτινη φόρμα αλλά και στο διαδίκτυο, με μια ειδική εφαρμογή στο κινητό τηλέφωνο», λέει ο Αντρέα Βάνι.

Τα δεδομένα που συγκεντρώνουν οι επιστήμονες - πολίτες μελετώνται στο πλαίσιο ενός ευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος, που χρησιμοποιεί επίσης εργαστηριακά όργανα για τον εντοπισμό μικροπλαστικών σε δείγματα νερού.

Το νερό από το ποτάμι περνά μέσα από ένα χάρτινο φίλτρο, το οποίο μετά θερμαίνεται με ένα ειδικό εργαλείο μέχρι τους 900 βαθμούς Κελσίου. Όπως το φίλτρο θερμαίνεται, τα διάφορα συστατικά εξαερώνονται σε διαφορετικές θερμοκρασίες. Οι κλίμακες ακριβείας του οργάνου μετρούν τις μεταβολές στο βάρος του δείγματος σε κάθε θερμοκρασία, και έτσι προκύπτει ο τύπος και το βάρος των μικροπλαστικών.

«Θέλουμε να τα ταυτοποιήσουμε έτσι ώστε να αναπτύξουμε μεθόδους για τη μείωση της παρουσίας τους, δεδομένου ότι αποτελούν σοβαρή απειλή για την υδρόβια πανίδα και χλωρίδα, για ολόκληρο το οικοσύστημα», λέει η καθηγήτρια του πανεπιστημίου της Σιένα Τζέμα Λεόνε.

Για να μάθουν περισσότερα για τις βιολογικές επιπτώσεις των μικροπλαστικών, οι ερευνητές χρησιμοποιούν ειδικές γυάλινες κυψελίδες που τις αποκαλούν μικροκόσμους, με μικροβιακή ζωή που επωάζεται για ορισμένη περίοδο σε προσομοίωση ηλιακού φωτός.

«Μέσα στις κυψελίδες αυτές βάζουμε μικροσωματίδια πολυστυρενίου, για να παρατηρήσουμε τι συμβαίνει όταν αυτά τα μικροσωματίδια έρχονται σε επαφή με την οργανική ύλη. Ελέγχουμε τι συμβαίνει όταν τα εκθέτουμε στο φως, για να προσομοιάσουμε όσο πιο ρεαλιστικά γίνεται τις συνθήκες της επιφάνειας του ωκεανού που εκτίθεται στην ηλιακή ακτινοβολία», τονίζει η ερευνήτρια του πανεπιστημίου της Σιένα Λουίζα Γκαλγκάνι.

Οι μοριακές μεταβολές μέσα στους μικροκόσμους μετρώνται με πυρηνικό μαγνητικό συντονισμό. Γίνεται έτσι καλύτερα κατανοητό πώς τα μικροπλαστικά επηρεάζουν βιολογικές και χημικές διαδικασίες στην επιφάνεια της θάλασσας. Είναι ένα κρίσιμο πρόβλημα, τώρα που αυτός ο σχετικά νέος ρύπος εντοπίζεται σε όλη τη γη.

«Ακόμα έχουμε πολλά να μάθουμε για τη θέση και το ρόλο των πλαστικών στο οικοσύστημά μας. Είμαστε ακόμα στο πρώτο κομμάτι -ποσοτικοποιούμε τι πάει εκεί. Δεν κατανοούμε πλήρως πού καταλήγει, ποιες επιπτώσεις έχει στην πανίδα. Κατανοούμε κάποιες πτυχές τους, αλλά όχι τις επιπτώσεις σε ολόκληρο το βιολογικό, χημικό σύστημα που απαρτίζει τα υδάτινα συστήματά μας», λέει στο euronews ο συντονιστής του προγράμματος POSEIDOMM, Στίβεν Λουαζέλ.

Περισσότερες πληροφορίες στο www.poseidomm.eu

Πόσο μικροπλαστικό περιέχουν τα ποτάμια μας;