Έκτακτη είδηση
This content is not available in your region

Ουγγαρία: Ευνοιοκρατία και νεποτισμός γύρω από τη χρήση μεγάλων εκτάσεων γης

euronews_icons_loading
Ουγγαρία: Ευνοιοκρατία και νεποτισμός γύρω από τη χρήση μεγάλων εκτάσεων γης
Πνευματικά Δικαιώματα
euronews
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Πυκνή ομίχλη καλύπτει την Ουγγρική επαρχία. Αυτή η γη βρίσκεται στο επίκεντρο των κατηγοριών για ευνοιοκρατία και νεποτισμό που αγγίζουν τον πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν. Οι Ούγγροι ολιγάρχες καταχρώνται την εξουσία, αρπάζοντας τη γη και κλέβοντας χρήματα των Ευρωπαίων φορολογούμενων;

Η σπαρασσόμενη από σκάνδαλα Ουγγαρία είναι και πάλι στα πρωτοσέλιδα σε σχέση με την χρήση μεγάλων εκτάσεων γης από άτομα που είναι κοντά στην κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό της χώρας. Η κυβέρνηση αρνείται τις κατηγορίες, υποστήριζοντας ότι η αναδιανομή γης ήταν απολύτως νόμιμη. Το σημνατικό ήταν να δημιουργηθούν μεγάλες αγροτικές εκτάσεις, για να μπορέσει να υπάρξει ανταγωνισμός με την Δυτική Ευρώπη.

Είμαστε με την Γκάμπι Χορν, μια ερευνήτρια στην πλατφόρμα αποκαλύψεων Ατλατσού. Μέσα στη πυκνή ουγγρική ομίχλη, βλέπουμε εκτάσεις γης που διαχειρίζονται συγγενείς και καλοί φίλοι του Ούγγρου πρωθυπουργού. Το drone αποκαλύπτει κατασκευαστικά έργα σε μια τεράστια πρώην βασιλική έκταση. Σήμερα αυτή ανήκει στην ιδιοκτησία της οικογένειας Όρμπαν.

Αυτό που θέλουμε να μάθουμε είναι αν οι πολιτικοί παραδίδουν πολύτιμες αγροτικές εκτάσεις στους φίλους και τις οικογένειές τους: «Το Χατβανπούστα είναι μια έκταση που ανήκει στον πατέρα του πρωθυπουργού. Πολύς κόσμος αναρωτιέται. Πού βρέθηκαν τα χρήματα για τόσο μεγάλα έργα; Και γιατί οι φίλοι και οι συγγενείς των κυβερνώντων παίρνουν όλα τα συμβόλαια»; αναρωτιέται η Χορν.

Μας οδηγεί στη γη που ανήκει στον Λόριντς Μεζάρος. Κάποιοι που γνωρίζουν καλά τα πράγματα τον θεωρούν τον αχυράνθρωπο του Βίκτορ Όρμπαν. Είναι αυτός που διαχειρίζεται στα παρασκήνια την περιουσία του και κάνει τις οικονομικές κινήσεις, εκ μέρους του πρωθυπουργού της Ουγγαρίας. Πολλές επιχειρηματικές δραστηριότητες, και αγοραπωλησίες γης συνδέουν τους δύο άνδρες: «Σχεδόν όλη αυτή η περιοχή εδώ ανήκει στο Λόριντς Μεζάρος. Είναι ο παιδικός φίλος του Βίκτορ Όρμπαν και της οικογένειας του πρωθυπουργού. Έχουν σχέσεις και είναι συνέταιροι σε διάφορες δραστηριότητες. Ήταν συχνά άνθρωποι του Φιντές, οι φίλοι του κυβερνητικού κόμματος, αλλά και άνθρωποι που ήταν κοντά τους, που μπόρεσαν να πάρουν αυτές τις μισθώσεις γης» εξηγεί η Γκάμπι Χορν.

Όσο μεγαλύτερη είναι η έκταση που μισθώνεται ή αγοράζεται, τόσο μεγαλύτερη είναι η οικονομική στήριξη που λαμβάνουν οι ιδοκτήτες της από την Ε.Ε. Το 80% του καθαρού εισοδήματος του Ούγγρου αγρότη προέρχεται από επιδοτήσεις, σύμφωνα με τον πρώην γενικό γραμματέα Γεωργίας, Γκιόργκι Ράσκο. Υπάρχει κάτι σάπιο στην Ουγγαρία; «Η διαπλοκή είναι γεγονός στην Ουγγαρία. Υπάρχουν φίλοι του πρωθυπουργού, που ευνοούνται. Έχουν πρόσβαση σε διάφορα κονδύλια».

Ο Όρμπαν είναι ενάντια στην Ε.Ε., αλλά είναι πολύ χαρούμενος που η χώρα του παίρνει τεράστιες γεωργικές επιδοτήσεις από τις Βρυξέλλες. Η αναδιανομή των μισθώσεων γης που εφαρμόζει η κυβέρνηση έχει προκαλέσει σοβαρά ζητήματα στη ζωή πολλών αγροτών. Επιχειρηματίες που ζουν στην πόλη έχουν δηλώσει ψεύτικες διευθύνσεις σε χωριά για να πάρουν μέρος σ' αυτό το μεγάλο πάρτι αναδιανομής: «Φίλοι του κόμματος Φιντές, παίρνουν τις εκτάσεις. Δυστυχώς. Και οι ψεύτικοι αγρότες. Οι αληθινοί αγρότες, όπως είμαστε εμείς, δεν παίρνουμε τίποτε» αναφέρει ο βοσκός Ζίγκμοντ Μαβράνιι. Ο αγρότης Ρόλαντ Κάρακσον συμπληρώνει: «Αυτοί οι ψευτοαγρότες δεν ξέρουν τίποτε από καλλιέργειες. Δεν έρχονται καν στη περιοχή. Το 90% από αυτούς δεν έχουν καν ζώα. Δεν αφήνουν όμως ούτε μας να μεγαλώσουμε τα δικά μας ζώα».

Όσοι συμμετέχουν στους διαγωνισμούς για τις μισθώσεις βρίσκονται προ εκπλήξεων. Ο Γκιούλα Μπουζ πήρε μέρος μαζί με δύο έμπειρους τοπικούς βοσκούς σε έναν από αυτούς, αλλά έχασαν: «Πήραν τη γη, αυτοί που είχαν τις προσβάσεις. Ήταν κοντά στη φωτιά. Έτσι το λέμε εμείς. Είχα 600 πρόβατα, αλλά δεν έδωσε κανείς σημασία τι θα απογίνουν. Κάποιος μας είπε ότι το πρόβλημα ήταν ότι δεν είχαμε τα λεφτά για να χρηματίσουμε αυτούς που δωροδοκούνται. Γι' αυτό το λόγο δεν πήραμε το βοσκοτόπι».

Η Γκάμπι βρίσκεται στην κουζίνα της Έρικα Μπάτζκορ Τοθ. Τη δεκαετία του '90, η οικογένεια έκτισε από το μηδέν μια μονάδα παραγωγής γάλακτος. Το 2008 και το 2014, η οικογενειακή μονάδα πήρε επιδότηση από την Ε.Ε. για να παραμείνει ανταγωνιστική. Αλλά το μακροχρόνιο συμβόλαιο μίσθωσης γης που είχαν δεν ανανεώθηκε. Δεν ξέρουν γιατί: «Αυτά είναι τα 60 στρέμματα με τα κτίρια της επιχείρησής μας. Περιβάλλονται από 1700 στρέμματα που χρησιμοποιούσαμε ως βοσκοτόπια για τις αγελάδες μας. Αλλά μας τα πήραν. Δεν μπορούμε να πάμε πουθενά πιο πέρα για να βοσκήσουμε τα ζώα μας. Υπήρχαν τρεις πόρτες. Σ' αυτή την κατεύθυνση και στις δύο πλευρές του αγροκτήματος. Οι αγελάδες μπορούσαν να πάνε στο βοσκοτόπι. Η μονάδα μας περιβαλλόταν από βοσκοτόπια όλα τα χρόνια».

Η οικογένεια είχε σχεδόν 500 αγελάδες. Σήμερα ο αριθμός τους έχει πέσει στις 300. Αν δεν έχει πρόσβαση σε κάποια έκταση βοσκής, η Έρικα πρέπει να αγοράζει όλη τη χρονιά ακριβή τροφή για τα ζώα. Το όνειρο που είχε να φτιάξει μια σύγχρονη οικογενειακή μονάδα απειλείται. Το μέλλον είναι πολύ σκοτεινό γι' αυτούς τους αγρότες: «Η οικογένειά μου υπέφερε πολύ. Ο πατέρας μου έπεσε σε κατάθλιψη και μετά από λίγο καιρό πέθανε, εξαιτίας αυτής της τραγωδίας» τονίζει η Έρικα.

Τα σκάνδαλα με τις μισθώσεις και τις πωλήσεις γης έχουν οδηγήσει σε δεκάδες μηνύσεις και δίκες. Μπροστά στα δικαστήρια της Βουδαπέστης, συναντούμε την Κάταλιν Ρόντικς, που δουλεύει για την Greenpeace Ουγγαρίας: «Οι εκτάσεις πήγαν στους φίλους του Όρμπαν και στους υποστηρικτές της κυβέρνησης. Η Ουγγαρία έχει γίνει μια χώρα ισχυρών ολιγαρχών».

Στο δικαστήριο, λαμβάνει χώρα μια σημαντική δίκη με πρωταγωνίστρια την Έβα Ακς. Είναι διευθύντρια της αγροτικής μονάδας Κισάντος. Η ίδια υπόθεση συζητιέται τώρα και στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Στρασβούργο. Σήμερα, στην κοιλάδα που περιβάλλει την Κισάντος χρησιμοποιούνται χημικά στις καλλιέργειες. Η Κισάντος ήταν μέχρι πρόσφατα μία από τις βιολογικές μονάδες - πρότυπα στην Ευρώπη. Αλλά η γη αφαιρέθηκε από τον τοπικό συνεταιρισμό και χωρίστηκε σε οκτώ κομμάτια. Η Έβα κατηγορεί ευθέως τον πρωθυπουργό για το θάνατο της επιχείρησής της: «Μας επιτέθηκε μια ομάδα φυλάκων εδώ, μέσα στην δική μας έκταση. Τους έστειλε η κυβέρνηση. Και αυτή η βιολογική μονάδα των 4.500 στρεμμάτων καταστράφηκε εκείνη την απαίσια μέρα».

Επιστρέφουμε στη Βουδαπέστη. Η Γκάμπι μας οδηγεί στα κεντρικά γραφεία της πλατφόρμας Ατλατσού. Είναι ένα μέρος που μοιράζονται μαζί με άλλες ΜΚΟ. Πριν λίγες εβδομάδες τους επιτέθηκαν ακροδεξιοί. Μας εξηγεί τα κόλπα υφαρπαγής γης. Υπάρχει ένα νομικό όριο στο πόση γη μπορεί να αγοράσει ένα άτομο στην Ουγγαρία; «Ναι υπάρχει νόμος. Αλλά υπάρχουν παραθυράκια στο νόμο. Μπορεί να αγοράσει γη κάθε μέλος μιας οικογένειας. Δείτε το επόμενο διάγραμμα: είναι οι διάφορες ομάδες συμφερόντων γύρω από τους ολιγάρχες, που κατάφεραν να γίνουν πλούσιες, ως αποτέλεσμα των κρατικών συμβολαίων που πέτυχαν, χάρις στις καλές τους σχέσεις με το κυβερνών κόμμα Φιντές και τον ίδιο τον πρωθυπουργό».

Η Γκάμπι και οι συνάδελφοί της στην Ατλατσού έχουν κερδίσει πολλά βραβεία για τις έρευνες που κάνουν σε σχέση με την διαφθορά και τον νεποτισμό στην Ουγγαρία. Υπόσχονται ότι θα συνεχίσουν τις αποκαλύψεις.

Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.