EventsEvents
Loader

Find Us

FlipboardInstagramLinkedin
Apple storeGoogle Play store
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Ελλάδα - Τουρκία: Οι θέσεις Μητσοτάκη - Ερντογάν λίγο πριν συναντηθούν στην Άγκυρα

Μητσοτάκης - Ερντογάν
Μητσοτάκης - Ερντογάν Πνευματικά Δικαιώματα Thanassis Stavrakis/Copyright 2023 The AP. All rights reserved
Πνευματικά Δικαιώματα Thanassis Stavrakis/Copyright 2023 The AP. All rights reserved
Από euronews with ΑΠΕ-ΜΠΕ
Κοινοποιήστε το άρθροΣχόλια
Κοινοποιήστε το άρθροClose Button

«Το λιγότερο που οφείλουμε στον ελληνικό και τον τουρκικό λαό είναι μια περίοδος χωρίς εντάσεις. Ιδιαίτερα σε καιρούς παγκόσμιας αβεβαιότητας» τόνισε ο πρωθυπουργός σε συνέντευξη του στην τουρκική εφημερίδα Milliyet

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

"Το λιγότερο που οφείλουμε στον ελληνικό και τον τουρκικό λαό είναι μια περίοδος χωρίς εντάσεις. Ιδιαίτερα σε καιρούς παγκόσμιας αβεβαιότητας, πολλαπλών κρίσεων και αναταραχών στην ευρύτερη περιοχή" τόνισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε συνέντευξη του στην τουρκική εφημερίδα Milliyet.

Ο πρωθυπουργός, ο οποίος αύριο επισκέπτεται την 'Αγκυρα όπου θα συναντηθεί με τον τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, έστειλε μηνύματα στην 'Αγκυρα λέγοντας ότι η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν και επανέλαβε με έμφαση ότι "είμαστε γείτονες, όχι εχθροί".

"Ακόμα και αν δεν καταφέρουμε να προχωρήσουμε με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, μπορούμε να διαφωνούμε με πολιτισμένο τρόπο", είπε μεταξύ άλλων ο κ. Μητσοτάκης, προσθέτοντας ότι μπορούμε να ενεργοποιήσουμε πολλαπλές δυνατότητες μέσω της προώθησης των δεσμών μεταξύ των δύο λαών, εκφράζοντας την ελπίδα ότι θα διατηρηθεί η θετική ατμόσφαιρα στις διμερείς σχέσεις και θα ενισχυθούν οι ελληνοτουρκικές σχέσεις προς όφελος των δύο λαών.

Ο κ. Μητσοτάκης απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις, τόνισε με έμφαση ότι η βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων θα ωφελήσει επίσης τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας και τα βήματα προς μια θετική ατζέντα μεταξύ της Ευρώπης και της Τουρκίας ενώ θα ωφελήσει και τις συνομιλίες για το Κυπριακό. Για το οποίο σημείωσε με κατηγορηματικό τρόπο ότι "μία λύση πρέπει να βασίζεται στις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ".

Ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε "ένθερμος υποστηρικτής του πραγματισμού και της δύναμης της βούλησης μιας ισχυρής και αποφασιστικής ηγεσίας" και προσέθεσε ότι ο πραγματισμός υπαγορεύει ότι είναι φυσικό οι γείτονες να συνεργάζονται και, παρά τις διαφωνίες, να καταβάλουν ειλικρινείς προσπάθειες για να τις ξεπεράσουν.

"Η Ελλάδα και η Τουρκία αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις. Η μετανάστευση, η κλιματική αλλαγή, οι φυσικές καταστροφές απαιτούν περισσότερο από ποτέ αμοιβαία κατανόηση και συνεργασία" είπε. Αναφερόμενος στους μηχανισμούς διαλόγου που έχουν δημιουργηθεί είπε ότι "μέσω αυτών των διαύλων αποτρέπουμε τις εντάσεις σε υψηλότερο επίπεδο" ενώ τέλος αναφέρθηκε στην στάση της Ελλάδας απέναντι στα μουσουλμανικά μνημεία στη χώρα μας, σε αντιδιαστολή με την στάση της Τουρκίας απέναντι στα χριστιανικά, εκφράζοντας παράλληλα την απογοήτευση του για την μετατροπή της μονής της Χώρας σε τζαμί.

"Είμαι πολύ απογοητευμένος από την πρόσφατη απόφαση των τουρκικών αρχών να λειτουργήσει η βυζαντινή Μονή της Χώρας ως τζαμί, καθώς και από την παλαιότερη σχετική απόφαση για την Αγία Σοφία. Οι αποφάσεις αυτές έρχονται σε αντίθεση με τον οικουμενικό χαρακτήρα των μνημείων και την κοινή μας προσπάθεια να καλλιεργηθεί αμοιβαία κατανόηση" είπε ο πρωθυπουργός.

Αναλυτικά η συνέντευξη του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στον διευθυντή της τουρκικής εφημερίδας Milliyet, Özay Şendir

Özay Şendir: Μετά την επίσκεψη του Προέδρου Erdoğan στην Αθήνα στις 7 Δεκεμβρίου, θα ανταποδώσετε επισκεπτόμενος την Τουρκία. Ποιες είναι οι προσδοκίες σας από αυτή την επίσκεψη; Ως Erdoğan και Μητσοτάκης, ευελπιστείτε να πετύχετε αυτό που πέτυχαν ο Atatürk και ο Βενιζέλος στις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Είμαι πραγματικά χαρούμενος που θα έχω την ευκαιρία να ανταποδώσω την επίσκεψη του Προέδρου Erdoğan στην Αθήνα, τον περασμένο Δεκέμβριο. Έχουμε συμφωνήσει να πραγματοποιούμε τακτικές συναντήσεις, κατά τις οποίες εξετάζουμε την πρόοδο του διαρκούς διαλόγου μας.

Επομένως, η επίσκεψή μου θα αποτελέσει ευκαιρία να κάνουμε μία αποτίμηση της προόδου που έχουμε σημειώσει στις σχέσεις μας τους τελευταίους μήνες και επίσης να επαναλάβουμε τη δέσμευσή μας για τη βελτίωση των σχέσεων.

Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι περίπλοκες και φορτισμένες με ιστορία και συναισθήματα. Αυτό δεν θα αλλάξει ποτέ. Αυτό που μπορούμε να αλλάξουμε είναι την οπτική μας: αντί να βλέπουμε ένα γρίφο που δεν λύνεται, θα πρέπει να επικεντρωθούμε στην ενίσχυση μιας θετικής ατζέντας και να επιδιώξουμε τη συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών και των λαών μας.

Οφείλουμε στον ελληνικό και τον τουρκικό λαό και στις επόμενες γενιές να συνεχίσουμε σε μια εποικοδομητική πορεία. Και έχουμε ευθύνη ως ηγέτες στην ίδια περιοχή να είμαστε δυνάμεις περιφερειακής σταθερότητας, και όχι αντιπαράθεσης.

Αυτός δεν είναι ο εύκολος δρόμος. Είναι ένας δύσκολος δρόμος και θα υπάρξουν εμπόδια. Αλλά δεν βλέπω τον λόγο για τον οποίο δεν θα πρέπει να προσπαθήσουμε, όταν προηγούμενοι ηγέτες των χωρών μας το πέτυχαν, υπό πολύ πιο δύσκολες συνθήκες. Η βελτίωση των σχέσεων θα είναι προς όφελος και των δύο λαών και της περιοχής.

Özay Şendir: Διανύουμε μια περίοδο κατά την οποία ο εθνικισμός αυξάνεται σε όλο τον κόσμο αλλά και στην Ευρώπη. Θα μπορούσε η προεκλογική περίοδος πριν τις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που θα διεξαχθούν τον Ιούνιο, να βλάψει την περίοδο χωρίς εντάσεις μεταξύ της 'Αγκυρας και της Αθήνας; Με το να υποστηρίζετε την πλήρη συμφιλίωση με την Τουρκία, μπορεί εσείς και το κόμμα σας να χάσετε ψήφους;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Ποτέ δεν διαμορφώνω τις πολιτικές μου με βάση τις δημοσκοπήσεις και έχω αποδείξει ότι έχω πάρει δύσκολες αποφάσεις όταν έπρεπε, επειδή έπρεπε να κάνω το σωστό. Εμείς, ως ηγέτες, έχουμε την υποχρέωση να παρουσιάζουμε στους πολίτες τα οφέλη του καλή τη πίστει διαλόγου και των σχέσεων καλής γειτονίας. Είναι η μοίρα της Ελλάδας και της Τουρκίας, βάσει της γεωγραφίας, να ζουν δίπλα-δίπλα. Δεν είναι καταδικασμένες να ζουν σε συνθήκες μόνιμης έντασης.

Οι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ των δύο χωρών πρέπει να παραμείνουν ανοιχτοί ακόμη και σε περιόδους έντασης. Ήμουν πάντα συνεπής σε αυτό και έχω προσωπικά υποστηρίξει αυτή την προσέγγιση από την αρχή της πρώτης μου θητείας. Θα συνεχίσω να το πράττω.

Πιστεύω ότι θα πρέπει να μιλάμε περισσότερο μεταξύ μας, αντί να μιλάμε ο ένας για τον άλλον. Η Ελλάδα πάντα έλυνε τις διαφορές μέσω του καλή τη πίστει διαλόγου και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και τις σχέσεις καλής γειτονίας. Η Ελλάδα δεν απειλεί κανέναν. Και θα ήθελα να επαναλάβω ότι είμαστε γείτονες, όχι εχθροί.

Özay Şendir: Τι πρέπει να γίνει για να διατηρηθεί η περίοδος χωρίς εντάσεις μεταξύ Αθήνας και 'Αγκυρας; Τι είδους ευθύνη θα αναλάβετε από την πλευρά σας;

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Κυριάκος Μητσοτάκης: Το λιγότερο που οφείλουμε στον ελληνικό και τον τουρκικό λαό είναι μια περίοδος χωρίς εντάσεις. Ιδιαίτερα σε καιρούς παγκόσμιας αβεβαιότητας, πολλαπλών κρίσεων και αναταραχών στην ευρύτερη περιοχή.

Ακόμα και αν δεν καταφέρουμε να προχωρήσουμε με την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, μπορούμε να διαφωνούμε με πολιτισμένο τρόπο.

Ταυτόχρονα, μπορούμε να ενεργοποιήσουμε πολλαπλές δυνατότητες μέσω της προώθησης των δεσμών μεταξύ των δύο λαών. Ελπίζω ότι θα διατηρήσουμε τη θετική ατμόσφαιρα στις σχέσεις μας και θα ενισχύσουμε τις ελληνοτουρκικές σχέσεις προς όφελος των δύο λαών.

Υπάρχουν ζητήματα, τόσο διμερή όσο και διεθνή, στα οποία συμφωνούμε και άλλα όπου διαφωνούμε. Ακόμα και οι φίλοι δεν συμφωνούν πάντα. Αλλά αυτό δεν θα πρέπει να αποτελεί εμπόδιο στο να επιδιώκουμε πάντα συνεργασία και συνέργειες.

Özay Şendir: Αγαπητέ κ. Πρωθυπουργέ, υπάρχουν κάποιοι που πιστεύουν ότι «οι σχέσεις Τουρκίας-Ελλάδας δεν θα βελτιωθούν ποτέ» και πιστεύουν ότι θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι για σύγκρουση ή πόλεμο ανά πάσα στιγμή. Υπάρχει ένας μηχανισμός διαλόγου που θα λειτουργήσει σωστά μεταξύ των δύο χωρών σε περίπτωση έντασης; Τι θα θέλατε να πείτε σε εκείνους που είναι απαισιόδοξοι, θεωρώντας ότι οι σχέσεις αυτές δεν θα βελτιωθούν ποτέ;

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Κυριάκος Μητσοτάκης: Δεν είμαι απαισιόδοξος. Η Ιστορία δεν κυλάει προς τα εμπρός με απαισιοδοξία. Είμαι ένθερμος υποστηρικτής του πραγματισμού και της δύναμης της βούλησης μιας ισχυρής και αποφασιστικής ηγεσίας.

Ο πραγματισμός υπαγορεύει ότι είναι φυσικό οι γείτονες να συνεργάζονται και, παρά τις διαφωνίες, να καταβάλουν ειλικρινείς προσπάθειες για να τις ξεπεράσουν. Η Ελλάδα και η Τουρκία αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις. Η μετανάστευση, η κλιματική αλλαγή, οι φυσικές καταστροφές απαιτούν περισσότερο από ποτέ αμοιβαία κατανόηση και συνεργασία.

Οι μηχανισμοί διαλόγου έχουν ήδη δημιουργηθεί, καθώς στην πρώτη μου συνάντηση με τον Πρόεδρο Erdoğan μετά την επανεκλογή και των δυο μας, στο Βίλνιους, τον Ιούλιο του 2023, συμφωνήσαμε να επαναπροσδιορίσουμε το πλαίσιο των σχέσεών μας και να καθιερώσουμε πολυεπίπεδους διαύλους επικοινωνίας. Μέσω αυτών των διαύλων αποτρέπουμε τις εντάσεις σε υψηλότερο επίπεδο.

Όλοι οι δίαυλοι επικοινωνίας πρέπει να παραμείνουν ανοιχτοί, με ειλικρινή τρόπο. Ο οδικός χάρτης υπάρχει και τον ακολουθούμε. Το γεγονός ότι με τον Πρόεδρο Erdoğan υπογράψαμε τη «Διακήρυξη των Αθηνών Περί Σχέσεων Φιλίας και Καλής Γειτονίας» τον περασμένο Δεκέμβριο ήταν ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός για τις σχέσεις μας.

Özay Şendir: Εκατοντάδες χιλιάδες Τούρκοι πολίτες επισκέπτονται κάθε χρόνο την ηπειρωτική χώρα και τα νησιά της Ελλάδας ως τουρίστες. Κατά πόσο το γεγονός ότι δεν υπάρχουν προβλήματα μεταξύ των δύο λαών καθιστά μια πλήρη συμφιλίωση μεταξύ Αθήνας και 'Αγκυρας ευκολότερη; Θα λάβετε υπόψη σας το αίτημα των Τούρκων πολιτών να επεκταθεί η χορήγηση θεώρησης εισόδου κατά την άφιξη (visa at the gate); Συνάντησα τον κ. Μπουτάρη σε ένα δείπνο όταν ήταν Δήμαρχος Θεσσαλονίκης. Είχε πει ότι ήθελε η Αθήνα να εισαγάγει τη χορήγηση θεώρησης εισόδου για Τούρκους πολίτες κατά την άφιξή τους στη Θεσσαλονίκη. Μπορούμε να περιμένουμε τέτοια βήματα σύντομα;

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Κυριάκος Μητσοτάκης: Θα πρέπει να τονίσω ότι το πρόγραμμα επιτόπιας θεώρησης (visa at the gate) για 10 ελληνικά νησιά συνιστά εξαίρεση από τους κανόνες που ισχύουν για τη ζώνη Σένγκεν -μία εξαίρεση που η Ελληνική Κυβέρνηση διαπραγματεύτηκε με επιτυχία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η φιλοσοφία του προγράμματος είναι σύντομες επισκέψεις στα ελληνικά νησιά που έχουν ακτοπλοϊκή σύνδεση με τις τουρκικές ακτές. Καθώς αποτελεί εξαίρεση από τους κανόνες, είναι καθορισμένη με σαφήνεια, σε συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και δεν μπορεί να επεκταθεί.

Με χαροποιεί ιδιαίτερα η επιτυχία αυτού του προγράμματος. Είναι αμοιβαία επωφελές για τους Τούρκους πολίτες που θέλουν να απολαύσουν τις ομορφιές των ελληνικών νησιών και για τον τοπικό πληθυσμό. Το πρόγραμμα αυτό αποτελεί πρότυπο για τις επαφές μεταξύ των δύο λαών, για τη διπλωματία και την αμοιβαία επωφελή συνεργασία.

Özay Şendir: Το ζήτημα το οποίο συζητήθηκε περισσότερο την τελευταία εβδομάδα ήταν το σχέδιο της Ελλάδας για τα Θαλάσσια Πάρκα. Υπάρχουν άνθρωποι στην Τουρκία που είναι επιφυλακτικοί για το σχέδιο αυτό, και το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών επίσης προέβη σε δήλωση σχετικά με το θέμα. Ποιος είναι ο κύριος σκοπός της Ελλάδας όσον αφορά αυτό το σχέδιο; Τι θα θέλατε να πείτε ως απάντηση σε εκείνους που πιστεύουν ότι το έργο αυτό είναι μια προσπάθεια να αποκλειστεί η Τουρκία από το Αιγαίο;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Πιστεύω ότι έχει γίνει υπερβολική συζήτηση για μια πρωτοβουλία που είναι αμιγώς περιβαλλοντική. Είναι καθήκον μας να προστατεύσουμε το μοναδικό θαλάσσιο περιβάλλον μας και η δημιουργία του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου στο Αιγαίο και του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου στο Ιόνιο Πέλαγος αποτελεί μέρος ενός καταλόγου 21 δεσμεύσεων, με προϋπολογισμό ύψους 780 εκατομμυρίων ευρώ, που ανακοίνωσε η Ελλάδα κατά τη διάρκεια της διάσκεψης «Our Ocean Conference», που φιλοξενήθηκε στην Αθήνα στις 15-17 Απριλίου. Πρόκειται για πρωτοβουλία που ερείδεται στο Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας.

Οι χώρες μας αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις, όπως η κλιματική αλλαγή και αυτό θα πρέπει να αποτελεί πεδίο συνεργασίας. Η Ελλάδα θέλει να έχει καλές σχέσεις με την Τουρκία. Έχει υπάρξει ουσιαστική βελτίωση στις σχέσεις μας κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, μια πορεία την οποία είμαι πρόθυμος να συνεχίσω και να προχωρήσω ακόμα παραπέρα.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Özay Şendir: Πιστεύετε ότι η επαναπροσέγγιση μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας είναι κάτι που επιθυμεί πραγματικά η Δύση και η Ευρωπαϊκή Ένωση; Η ένταση στις σχέσεις μας παρουσιάζει επίσης οφέλη, όπως πωλήσεις όπλων και στρατιωτικές βάσεις, σε ορισμένες χώρες. Θα ήθελα τις παρατηρήσεις σας για το ζήτημα αυτό και την απάντησή σας στο αν θα ήταν ευκολότερο για εμάς να καταλήξουμε σε μια συναίνεση χωρίς να επηρεαζόμαστε από κανέναν.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Οι σχέσεις μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας έχουν τη δική τους ιστορία. Είναι μια εξίσωση με δύο παίκτες. Ωστόσο, καμία χώρα στον σύγχρονο κόσμο δεν ευημερεί ή εξελίσσεται απομονωμένη από τον υπόλοιπο κόσμο, ή εκτός του ευρύτερου περιφερειακού και διεθνούς πλαισίου. Δρούμε και αλληλεπιδρούμε με άλλους παίκτες, επηρεαζόμαστε από αυτά που συμβαίνουν στον κόσμο. Δείτε για παράδειγμα τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η οποία άλλαξε εντελώς το γεωπολιτικό τοπίο και τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες.

Αυτές οι αλληλεπιδράσεις και οι σχέσεις δεν πρέπει να θεωρούνται παίγνιο μηδενικού αθροίσματος. Για παράδειγμα, η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά είναι επίσης μια χώρα με στρατηγική θέση στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Η Ελλάδα είναι μέλος του ΝΑΤΟ, χώρα της Ανατολικής Μεσογείου και κράτος-μέλος της ΕΕ. Η Ευρώπη είναι το σπίτι μας, δεν είναι ένα τρίτο μέρος. Η Ελλάδα ήταν πάντα ένθερμος υποστηρικτής της ενταξιακής προοπτικής της Τουρκίας στην ΕΕ, εντός του πλαισίου του ευρωπαϊκού κεκτημένου.

Και πιστεύω ειλικρινά ότι η βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων θα ωφελήσει επίσης τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας και τα βήματα προς μια θετική ατζέντα μεταξύ της Ευρώπης και της Τουρκίας. Το ίδιο ισχύει για τις συνομιλίες για το Κυπριακό. Ευελπιστώ ότι η βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων θα οδηγήσει στην επανέναρξη των συνομιλιών για το Κυπριακό, το οποίο επίσης είναι θέμα της ΕΕ. Όσον αφορά την Κύπρο, θέλω να είμαι ξεκάθαρος: μία λύση πρέπει να βασίζεται στις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Özay Şendir: Εγώ, προσωπικά, έχω ένα όνειρο για μια σχέση Τουρκίας-Ελλάδας βάσει της οποίας οι δύο χώρες θα συνεργάζονται για τους ενεργειακούς πόρους στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, θα μοιράζονται τον πλούτο και θα φιλοξενούν από κοινού διεθνείς διοργανώσεις. Πώς φαντάζεστε τη σχέση Τουρκίας-Ελλάδας σε δέκα χρόνια από τώρα;

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Κυριάκος Μητσοτάκης: Θα ήθελα να δω δύο γειτονικές χώρες να συνεργάζονται στο εμπόριο, στην οικονομία, να ξεκινούν κοινά εγχειρήματα, να εργάζονται από κοινού απέναντι σε μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας. Και ευελπιστώ ότι οι δεσμοί μεταξύ των δύο λαών θα έχουν γίνει ισχυρότεροι και δεν θα εξαρτώνται από τις κυβερνήσεις στις δύο πλευρές του Αιγαίου. Ελπίζω ότι θα έχουμε διευθετήσει τη διαφορά μας, την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, που θα απελευθερώσει μια νέα δυναμική στις σχέσεις μας και στην ειρήνη και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αλλά ακόμα και αν δεν φτάσουμε μέχρις εκεί, εύχομαι σε δέκα χρόνια από τώρα να έχουμε εδραιώσει ένα νέο κεφάλαιο στις σχέσεις μας που θα έχει διάρκεια: ένα κεφάλαιο που θα βασίζεται στην ειλικρίνεια, στον αμοιβαίο σεβασμό και στην κατανόηση, χωρίς εντάσεις και κρίσεις.

Özay Şendir: Θα ήθελα να σας κάνω μια ιδιαίτερη ερώτηση, που συζήτησα επίσης με τον Διευθυντή της «Καθημερινής», τον Αλέξη Παπαχελά. Παλαιότερα έβρισκα σαγανάκι παντού στην Αθήνα, αλλά τώρα όταν θέλω σαγανάκι, μπορώ να το βρω με μοτσαρέλα. Όταν ζητάω τουρκικό ή ελληνικό καφέ, συνήθως μου απαντούν: εσπρέσο. Ρωτάω γιατί πιστεύω ότι η Αθήνα πρέπει να προστατεύσει την κουλτούρα του φαγητού και των ποτών της, στον βαθμό που το κάνει η Βαρκελώνη και η Ρώμη. Σας προβληματίζει αυτή η παγκοσμιοποίηση όσον αφορά στα τρόφιμα;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Το νόστιμο φαγητό και η οικειότητα με γεύσεις και αρώματα συνδέει σε πολύ μεγάλο βαθμό τους Έλληνες και τους Τούρκους

Δεν γνωρίζω πού πήγατε στην Αθήνα, αλλά μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι μπορείτε ακόμα να βρείτε σαγανάκι με ελληνικό τυρί. Η Αθήνα είναι μία πόλη όπου η ιστορία συνυπάρχει με το μοντέρνο. Μπορείτε να το νιώσετε και να το γευτείτε αυτό σε κάθε σημείο της πόλης. Το ίδιο ισχύει για την Τουρκία.

Ως λάτρης του φαγητού, μπορώ να σας πω από προσωπική εμπειρία ότι η Αθήνα έχει μια πολύ ζωντανή γαστρονομική σκηνή που πειραματίζεται και εξερευνά νέες δυνατότητες, πηγαίνει την παραδοσιακή ελληνική κουζίνα παραπέρα. Οι πόλεις είναι ζωντανοί οργανισμοί, αλλάζουν και εξελίσσονται. Η σύγχρονη Αθήνα δεν είναι μόνο μία μητρόπολη με ένδοξο αρχαίο παρελθόν, αλλά και μία δυναμική πόλη που γεφυρώνει το παρελθόν με το μέλλον.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Özay Şendir: Ο Ergin Ataman και ο Fatih Terim είναι Τούρκοι στον χώρο του αθλητισμού που τώρα εργάζονται στην Ελλάδα. Η Ήβη Αδάμου και η Δέσποινα Βανδή είναι καλλιτέχνιδες που εμφανίζονται στα πιο σημαντικά κέντρα της Κωνσταντινούπολης. Στις συναντήσεις που πραγματοποιούμε στο ελληνοτουρκικό δημοσιογραφικό και ακαδημαϊκό φόρουμ, συμφωνούμε πάντα ότι οι πολίτες των δύο χωρών πρέπει να έχουν περισσότερες επαφές.

Τι πιστεύετε για τους Τούρκους που εργάζονται ή επενδύουν στην Ελλάδα; Θα ήσασταν ευχαριστημένος αν η ελληνική επιχειρηματική κοινότητα έκανε επενδύσεις στην Τουρκία; Όσον αφορά τη συμφιλίωση, πώς βλέπετε την ιδέα της επίτευξης οικονομικών σχέσεων που δεν θα θέλαμε να χαθούν;

Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, είμαι πραγματικά ικανοποιημένος με το γεγονός ότι το διμερές μας εμπόριο έφτασε το 2022 σε επίπεδο ρεκόρ, στα 5,4 δισεκατομμύρια ευρώ, και οι προοπτικές είναι ακόμα πιο θετικές. Προτεραιότητά μου είναι η ενίσχυση των άμεσων επενδύσεων στις κατασκευές και τις υποδομές, στην ψηφιοποίηση και στα αγροτικά προϊόντα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πιστεύω ότι η απόφασή μας, με τον Πρόεδρο Erdoğan, να δημιουργήσουμε ένα Ελληνοτουρκικό Επιχειρηματικό Συμβούλιο ως εργαλείο για να φέρουμε κοντά τις επιχειρηματικές μας κοινότητες μπορεί να απελευθερώσει τις προοπτικές των διμερών οικονομικών μας σχέσεων στο σύνολό τους.

Εμείς ενθαρρύνουμε πάντα τις συνεργασίες στον ιδιωτικό τομέα. Οι ελληνικές επιχειρήσεις έχουν την τεχνογνωσία και την εμπειρία σε σημαντικούς τομείς όπως οι κατασκευές και οι υποδομές. Σε αυτό το πνεύμα, ενθαρρύνω τα κοινά, ελληνοτουρκικά επιχειρηματικά εγχειρήματα.

Özay Şendir: Ακούω πάντα σχόλια ικανοποίησης από τους Τούρκους πολίτες που έρχονται στη χώρα σας για διακοπές. Το μόνο παράπονο που έχω ακούσει είναι για τη διατήρηση πολιτιστικών μνημείων της Οθωμανικής περιόδου στην Ελλάδα. Έχετε κάποιον οδικό χάρτη για το ζήτημα αυτό;

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Κυριάκος Μητσοτάκης: Η Ελλάδα έχει μια μακρά ιστορία και μια πλούσια πολιτιστική κληρονομιά να διατηρήσει και να προστατεύσει, από τους προϊστορικούς χρόνους και την αρχαιότητα μέχρι το Βυζάντιο και τη σύγχρονη εποχή.

Οι ελληνικές αρχές έδειχναν πάντοτε σεβασμό και ευαισθησία στη διατήρηση και την αποκατάσταση των μνημείων της Οθωμανικής περιόδου. Τα τελευταία 15 χρόνια περίπου 125 έργα αποκατάστασης και συντήρησης Οθωμανικών μνημείων, προϋπολογισμού 90 εκατομμυρίων ευρώ, είτε μπήκαν σε στάδιο υλοποίησης είτε έχουν ολοκληρωθεί. Επιπλέον, η αποκατάσταση σημαντικών Οθωμανικών μνημείων υψηλού προϋπολογισμού, όπως το Τέμενος Βαγιαζήτ ή το Χαμζά Μπέη στη Θεσσαλονίκη και άλλα, έχει ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) για χρηματοδότηση.

Στο ίδιο πνεύμα, και στο πνεύμα του σεβασμού στα ιστορικά πολιτιστικά μνημεία με έντονο συμβολισμό, θεωρώ αυτονόητο ότι την ίδια ευαισθησία πρέπει να επιδεικνύει η τουρκική πλευρά για τη διατήρηση μνημείων στην επικράτειά της, τα οποία ανήκουν είτε στην αρχαία ελληνική είτε στη βυζαντινή περίοδο. Είμαι πολύ απογοητευμένος από την πρόσφατη απόφαση των τουρκικών αρχών να λειτουργήσει η βυζαντινή Μονή της Χώρας ως τζαμί, καθώς και από την παλαιότερη σχετική απόφαση για την Αγία Σοφία. Οι αποφάσεις αυτές έρχονται σε αντίθεση με τον οικουμενικό χαρακτήρα των μνημείων και την κοινή μας προσπάθεια να καλλιεργηθεί αμοιβαία κατανόηση. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να εργαστούμε προς την κατεύθυνση να χτίζουμε διαρκώς περισσότερες γέφυρες μεταξύ των λαών μας.

Ερντογάν στην "Καθημερινή": "Η έγερση ζητημάτων κυριαρχίας δεν βλάπτει τον διάλογο

Εφ' όλης της ύλης συνέντευξη παραχώρησε ενόψει της επικείμενης συνάντησής του με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στην "Καθημερινή της Κυριακής" και τον ανταποκριτή της στην Τουρκία, Μανώλη Κωστίδη.

Στην συνέντευξη, ο Τούρκος πρόεδρος υποστηρίζει, μεταξύ άλλων, ότι τα προβλήματα πρέπει να επιλύονται ως πακέτο και πως όλοι πρέπει να γνωρίζουν ότι είναι δύσκολο για μια ενεργειακή πλατφόρμα που δεν περιλαμβάνει την Τουρκία να επιτύχει στην περιοχή, ειδικά στην Ανατολική Μεσόγειο. Επίσης, επισημαίνει ότι «η Τουρκία και η Ελλάδα μοιραζόμαστε όχι μόνο την ίδια γεωγραφία, αλλά και πολλά κοινά στοιχεία με ιστορική διάσταση. Φυσικά, υπάρχουν θέματα στα οποία διαφωνούμε, αλλά ο αριθμός των θεμάτων στα οποία μπορούμε να συμφωνήσουμε δεν είναι μικρός. Μιλώντας ανοιχτά και με θάρρος για όλα τα θέματα συνολικά, μπορούμε να κάνουμε βήματα προς την κατεύθυνση της λύσης».

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Αναφορικά με τα Ελληνο-τουρκικά, ο κ.Ερντογάν μιλά τόσο για διαφορές όπως η υφαλοκρηπίδα και το τουρκολιβυκό μνημόνιο, όσο και για τα θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο, με αφορμή τα οποία η Τουρκία ήγειρε πάλι ζήτημα κυριαρχίας επί των μικρών, ακατοίκητων νησιών. Όπως σημειώνει η εφημερίδα, ο Τούρκος πρόεδρος απάντησε γραπτώς στις ερωτήσεις της, οι οποίες είχαν υποβληθεί προτού ανακύψει η εφαρμογή της απόφασης για τη μετατροπή της Μονής της Χώρας σε τζαμί.

Ειδικότερα, η συνέντευξη του Τούρκου προέδρου, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην "Καθημερινή της Κυριακής" έχει ως εξής:

- Κύριε Πρόεδρε, στη δήλωσή σας σχετικά με την επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Αγκυρα, αναφέρατε ότι θα συνομιλήσετε μαζί του «για το πώς μπορούν να βελτιωθούν οι σχέσεις των δύο χωρών». Είστε ικανοποιημένος από το επίπεδο των σχέσεων; Ποιος είναι ο στόχος και πώς μπορεί να επιτευχθεί;

-Ο στόχος είναι απλός: λύνοντας τα προβλήματα να εδραιώσουμε τη φιλία μας και να ανεβάσουμε το επίπεδο των διμερών μας σχέσεων σε ένα πρωτοφανές για την ιστορία επίπεδο. Για τον σκοπό αυτό, ως Τουρκία, κάναμε το τελευταίο διάστημα ειλικρινή και αποτελεσματικά βήματα και αυτό σκοπεύουμε να συνεχίσουμε. Εμείς, η Τουρκία και η Ελλάδα, μοιραζόμαστε όχι μόνο την ίδια γεωγραφία αλλά και πολλά κοινά στοιχεία με ιστορική διάσταση. Φυσικά, υπάρχουν θέματα στα οποία διαφωνούμε, αλλά ο αριθμός των θεμάτων στα οποία μπορούμε να συμφωνήσουμε δεν είναι μικρός. Μιλώντας ανοιχτά και με θάρρος για όλα τα θέματα συνολικά μπορούμε να κάνουμε βήματα προς την κατεύθυνση της λύσης. Η αναβολή δεν λύνει τα προβλήματα. Είναι απαραίτητο να τα υπερβούμε με θάρρος και να επιδείξουμε βούληση για επίλυση. Ακριβώς όπως προσπαθούμε, με τον κόσμο να παρακολουθεί με θαυμασμό, να εδραιωθεί η ειρήνη τόσο στην περιοχή μας όσο και σε διαφορετικές γεωγραφικές τοποθεσίες του κόσμου, έτσι θα κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας για να διασφαλίσουμε ότι η ειρήνη και η ηρεμία θα επικρατούν για πάντα και στις δύο πλευρές του Αιγαίου Πελάγους. Είναι εύκολο να καταστρέψεις κάτι. Το δύσκολο είναι να οικοδομήσεις και να επιλύσεις τα προβλήματα με επιδεξιότητα. Ως εκ τούτου, εναπόκειται σε εμάς να χαλαρώσουμε τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών, που προσπαθούν να στριμωχτούν ανάμεσα σε δύο τείχη, και να γκρεμίσουμε τα τείχη αυτά που είναι γεμάτα με προκαταλήψεις. Το μόνο που χρειαζόμαστε είναι προσανατολισμένα στη λύση και ειλικρινή ιστορικά βήματα.

- Πώς ήταν η επαφή σας με τον κ. Μητσοτάκη στην Αθήνα; Είναι η επικοινωνία σας μαζί του στο επίπεδο που επιθυμείτε;

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

- Πιστεύω ότι πετύχαμε ένα κλίμα αρμονίας με τον κ. Μητσοτάκη το τελευταίο διάστημα. Επέδειξαν μια φιλοξενία που μας ικανοποίησε στην Αθήνα. Φυσικά, όταν φιλοξενήσουμε τον κ. Μητσοτάκη στην Αγκυρα, θα επιδείξουμε ένα από τα πιο σπάνια δείγματα τουρκικής φιλοξενίας. Το κλίμα το οποίο ανέφερα έχει αρχίσει να αποδίδει συγκεκριμένους καρπούς. Η Διακήρυξη των Αθηνών, οι συμφωνίες και τα πρωτόκολλα που υπογράψαμε είναι μόνο μερικοί από αυτούς. Δεν υπάρχει κανένα εμπόδιο για την προσθήκη νέων. Μπορώ να πω ότι έχουν δημιουργηθεί πολύ καλές σχέσεις όχι μόνο μεταξύ μας, αλλά και σε επίπεδο υπουργών και γραφειοκρατών. Συμπερασματικά, η επικοινωνία μας είναι ικανοποιητική σε πολλά επίπεδα και είναι πολύ πιθανό να προχωρήσουμε με θετικό τρόπο.

- Πρόσφατα, η Αγκυρα αντέδρασε στα βήματα που ήθελε να κάνει η Ελλάδα σχετικά με τα θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο. Ενώ η Αθήνα κάνει λόγο για «περιβαλλοντικό» ζήτημα, το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας έθεσε ζήτημα «κυριαρχίας των νησιών». Ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε ότι η Ελλάδα θα προκηρύξει τα θαλάσσια πάρκα. Μπορεί ο διάλογος να προχωρήσει όταν τίθενται ζητήματα όχι μόνο των δικαιωμάτων εκμετάλλευσης στη θάλασσα αλλά και της κυριαρχίας στο έδαφος;

- Η έγερση ζητημάτων κυριαρχίας δεν είναι μια κατάσταση που βλάπτει το έδαφος του διαλόγου και εμποδίζει την πρόοδό του. Μπορούμε να προστατεύσουμε αυτό το έδαφος υπό οποιεσδήποτε συνθήκες και να διασφαλίσουμε την πρόοδο. Τα θέματα αυτά έχουν ήδη μια ιδιαίτερη θέση στον κατάλογο των θεμάτων που πρέπει να αντιμετωπίσουμε. Μπορούμε να συζητήσουμε τα ζητήματα αυτά με μια προοπτική που απέχει από τετελεσμένα και υιοθετώντας μια προσέγγιση που πιστεύει στη λύση. Ολοι γνωρίζουν πόσο ευαίσθητοι είμαστε, ως Τουρκία, για το περιβάλλον. Ωστόσο, δεν θα ήταν σωστό να το δούμε αυτό ως ένα εύχρηστο κάλυμμα και να προσπαθήσουμε να κρύψουμε πίσω του άλλες αμφιλεγόμενες καταστάσεις. Κάθε ζήτημα πρέπει να αντιμετωπίζεται στο δικό του πλαίσιο. Πράγματι, το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας ενθαρρύνει τη συνεργασία, μεταξύ των παράκτιων κρατών σε κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες όπως το Αιγαίο, μεταξύ άλλων και σε περιβαλλοντικά θέματα. Από την άλλη πλευρά, όλοι γνωρίζουν ότι η Τουρκία δεν θα δεχθεί de facto καταστάσεις σε αυτή τη γεωγραφία.

- Η Ελλάδα θεωρεί άκυρες τις συμφωνίες μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης και η Τουρκία θεωρεί άκυρες τις συμφωνίες Ελλάδας - Αιγύπτου, σχετικά με την οριοθέτηση θαλάσσιας δικαιοδοσίας. Ομοίως, μια σειρά από συμφωνίες μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ θεωρούνται άκυρες από την Τουρκία. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, μπορούμε να μιλήσουμε για οποιαδήποτε συνεργασία Ελλάδας - Τουρκίας για τους υδρογονάνθρακες;

- Ας ξεκινήσουμε κάνοντας μια διόρθωση. Στην ερώτησή σας αναφέρατε μια συμφωνία μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ. Πρόκειται για μια υπόθεση ότι ολόκληρο το νησί της Κύπρου έχει υπογράψει συμφωνία οριοθέτησης της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης με το Ισραήλ. Η συμφωνία, την οποία δεν αναγνωρίζουμε, έγινε μεταξύ της Ελληνικής Διοίκησης στη Νότια Κύπρο και του Ισραήλ και τα δικαιώματα και τα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων, που αποτελούν ουσιαστικό στοιχείο του νησιού, δηλαδή της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου, έχουν αγνοηθεί. Από την άλλη, για εμάς, η ενέργεια δεν είναι ένας τομέας σύγκρουσης, αλλά ένας τομέας συνεργασίας. Για αυτό, η προσέγγιση του θέματος από θετική οπτική γωνία είναι υπεραρκετή. Η Τουρκία υπερασπίστηκε συνεχώς τη δίκαιη και περιεκτική κατανομή των πόρων υδρογονανθράκων και τη ζητούσε συνεχώς. Οπως σε κάθε θέμα, θέλουμε και εδώ να γίνονται σεβαστά τα κυριαρχικά μας δικαιώματα και εξουσίες, καθώς σεβόμαστε επίσης τα δικαιώματα και τις αρχές των παράκτιων χωρών. Ωστόσο, πάντα είχαμε την απαραίτητη αντίδραση σε απόπειρες αγνόησης της Τουρκίας. Επιπλέον, κάναμε ανοιχτό κάλεσμα και δηλώσαμε ότι πρέπει να δημιουργηθεί μια βάση για μια ενεργειακή συνεργασία χωρίς αποκλεισμούς και ότι θα υποστηρίξουμε τα βήματα που πρέπει να γίνουν για αυτή. 

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Ολοι πρέπει να γνωρίζουν ότι είναι δύσκολο για μια ενεργειακή πλατφόρμα που δεν περιλαμβάνει την Τουρκία να επιτύχει στην περιοχή, ειδικά στην Ανατολική Μεσόγειο. Με τη σύγκληση της διάσκεψης για την Ανατολική Μεσόγειο για την οποία μιλάμε χρόνια, είναι δυνατόν να δημιουργηθεί μια βάση λύσης με προσέγγιση «win-win». Δυστυχώς, οι εκκλήσεις μας για αυτό το θέμα έμειναν μέχρι σήμερα αναπάντητες. Εχω τονίσει με κάθε ευκαιρία ότι αυτή η πρόταση, η οποία έχει σημαντικές δυνατότητες για τη διασφάλιση ενός υγιούς διαλόγου στην περιοχή, θα πρέπει να υιοθετηθεί και από άλλους παράγοντες. Νομίζω ότι ένα τέτοιο βήμα θα διευκολύνει τη συνεργασία, θα συμβάλει στην ποικιλομορφία και στην ασφάλεια των πόρων. Δυστυχώς, βήματα που αγνοούν τα δικαιώματα της Τουρκίας και της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου έχουν δηλητηριάσει την ατμόσφαιρα σχετικά με αυτό το θέμα μέχρι στιγμής. Εάν το εγκαταλείψουμε αυτό και δημιουργηθεί το έδαφος διαλόγου που επιθυμούμε, είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε την ευθύνη για μια μόνιμη λύση. Δεν μπορείς να φτάσεις πουθενά με ένταση. Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι το να παρασυρόμαστε σε προκλήσεις δεν ωφελεί κανέναν και θα πρέπει να αναζητηθούν τρόποι για να φτάσουμε σε ένα λογικό σημείο.

- Οι θέσεις των δύο χωρών για το θέμα της υφαλοκρηπίδας του Αιγαίου είναι γνωστές. Δεν αναμένεται αλλαγή στη στάση των δύο χωρών. Θα δεχόσασταν τη μεσολάβηση ενός θεσμού όπως το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για την επίλυση της χρονίζουσας διαφοράς;

- Η λύση εδώ είναι ξεκάθαρη, η λύση είναι να συμμορφωθούμε με το διεθνές δίκαιο και να το κάνουμε βιώσιμο. Εφόσον δεν το αποφεύγουμε, δεν πρέπει να υπάρχουν εμπόδια που δεν μπορούμε να ξεπεράσουμε μαζί. Οπως γνωρίζετε, υποστηρίζουμε ότι τα προβλήματα πρέπει να επιλύονται ως πακέτο. Δεν πρέπει να αγνοούμε άλλα αμφιλεγόμενα σημεία εστιάζοντας σε μία και μόνο διαφορά. Οταν λέμε ότι καταλήξαμε σε μια συνολική λύση, δεν πρέπει να μεταφέρουμε προστριβές στις μελλοντικές γενιές. Η προτεραιότητά μας είναι ξεκάθαρη. Η προσέγγισή μας στην εξεύρεση λύσεων μέσω ειρηνικών μεθόδων σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο είναι το κλειδί για την εξάλειψη των προβλημάτων. Δεν αποκλείουμε λύσεις που είναι εγγεγραμμένες στον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ εφόσον είναι απαραίτητο. Το εκφράζουμε ξεκάθαρα σε κάθε περίσταση. Αρκεί να μη λέμε «να λύσουμε αυτό το πρόβλημα κι ας μείνουν άλυτα τα άλλα» και ας αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα μαζί.

- Εχει περάσει πάνω από ένας χρόνος χωρίς ένταση στον θαλάσσιο και στον εναέριο χώρο του Αιγαίου. Συμφωνείτε ότι η αποχή από στρατιωτική δράση μπορεί και πρέπει να διατηρηθεί, ανεξαρτήτως οποιασδήποτε προόδου στις διμερείς διαφορές;

- Οπως λέμε, πάντα είναι σημαντικό να διατηρηθεί η βάση διαλόγου και συνεργασίας. Εμείς δεν είμαστε υπέρ της έντασης. Οπως εμείς δεν έχουμε βλέψεις στα δικαιώματα άλλων, δεν θέλουμε κανείς να δείχνει ασέβεια στα δικαιώματά μας. Tο να συνεχιστεί μια συμπεριφορά που σέβεται τις ευαισθησίες εξασφαλίζει το να επικρατήσει μια ατμόσφαιρα δίχως ένταση· αυτό βιώσαμε μαζί. Αυτή η ηρεμία είναι ένα σημάδι για το πόσο απαραίτητο είναι οι σχέσεις να αναπτυχθούν σε δίκαιη βάση. Εμείς δεν διστάζουμε να τείνουμε χείρα φιλίας όσο υπάρχει ανταπόκριση. Δίνουμε σημασία στη φιλία και στις σχέσεις καλής γειτονίας. Οσο δεν γίνονται βήματα τα οποία μπορούν να μας βλάψουν, αυτή η στάση μας θα συνεχιστεί.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

- Ποια είναι η γνώμη σας για το επίπεδο συνεργασίας με την Ελλάδα στον έλεγχο των παράνομων μεταναστών;

- Σε αυτόν τον τομέα οι επαφές και η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των Αρχών μας έδωσαν σημαντικά αποτελέσματα και αυτό συνεχίζεται.

Από την άλλη, όπως πάντα τονίζουμε, στο ζήτημα της παράτυπης μετανάστευσης πρέπει να υπάρχει διεθνής συνεργασία και ίση κατανομή των βαρών και ευθυνών. Για μόνιμες λύσεις, είναι προφανές πως πρέπει να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε με πολύπλευρο σχήμα.

Η συνεργασία όλων των εμπλεκομένων στο θέμα θα ανοίξει τον δρόμο για να προχωρήσουμε σε μια γρήγορη, αποτελεσματική και υγιή βάση.

Για τα «ήρεμα νερά»: Εμείς δεν διστάζουμε να τείνουμε χείρα φιλίας όσο υπάρχει ανταπόκριση. Δίνουμε σημασία στη φιλία και στις σχέσεις καλής γειτονίας. Οσο δεν γίνονται βήματα τα οποία μπορούν να μας βλάψουν, αυτή η στάση μας θα συνεχιστεί.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

- Η εφαρμογή της τουριστικής βίζας αποδίδει ήδη εκπληκτικά αποτελέσματα. Πιστεύετε ότι υπάρχουν άλλοι τομείς οικονομικής συνεργασίας που μπορούν να είναι αμοιβαία επωφελείς;

- Η βασική μας προσέγγιση στη διπλωματία είναι η αρχή του «kazan-kazan» (win-win). Η Τουρκία και η Ελλάδα είναι δύο σημαντικές χώρες τουρισμού. Οι πολίτες μας έχουν την ευκαιρία να ταξιδέψουν εύκολα στα ελληνικά νησιά με αίτηση βίζας στην πύλη. Στην πραγματικότητα, όλα αυτά δεν πρέπει να είναι απαραίτητα και η Ευρωπαϊκή Ενωση θα πρέπει να απελευθερώσει το καθεστώς της βίζας στην Τουρκία. Θέλουμε να σημειώσουμε πρόοδο σε αυτό το θέμα.

Πιστεύουμε ότι υπάρχουν τομείς όπου μπορούμε να έχουμε αμοιβαίο όφελος με την Ελλάδα, όπως η βίζα στην πύλη (εισόδου). Οταν προσεγγίζουμε με θετική ατζέντα, μπορούμε να σημειώσουμε πρόοδο σε πολλούς τομείς, κυρίως στις εμπορικές σχέσεις μας, και να τις φέρουμε ως όφελος στις χώρες μας. Για παράδειγμα, η κατάργηση των ποσοστώσεων που εφαρμόζονται στα οχήματα οδικών μεταφορών και η απελευθέρωση του καθεστώτος διελεύσεων μπορούν να μας επιτρέψουν να επιτύχουμε ευκολότερα τους στόχους μας, αυξάνοντας πολύ γρήγορα τον όγκο των συναλλαγών μας.

Την αρχή του «καζάν-καζάν» δεν την αναφέρουμε μόνο στα λόγια, είμαστε ειλικρινείς και έχουμε περάσει δεκάδες φορές με επιτυχία το τεστ ειλικρίνειας σε αυτό το θέμα. Οταν βλέπουμε μια ειλικρινή προσέγγιση μπροστά μας, θα είναι πολύ εύκολο να δημιουργήσουμε νέες ευκαιρίες αμοιβαίου κέρδους.

- Στα περισσότερα από 20 χρόνια που βρίσκεστε στην εξουσία, ποια θα επιλέγατε ως την καλύτερη και ποια ως τη χειρότερη στιγμή στις σχέσεις Τουρκίας - Ελλάδας;

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

- Εδώ θα ήθελα να αναφερθώ σε θετικά ζητήματα και να τα εκφράσω… Aλλά για να απαντήσω στην ερώτησή σας, μετά την προδοτική εξέγερση του FETO (σ.σ.: Το δίκτυο του Φετουλάχ Γκιουλέν) και την απόπειρα πραξικοπήματος που σημειώθηκε στη χώρα μας στις 15 Ιουλίου 2016, οι τρομοκράτες κατέφυγαν στη γειτονική μας Ελλάδα και η Ελλάδα προστάτευε και φρουρούσε τους πραξικοπηματίες, λεγόμενους στρατιωτικούς, παρά τον δεσμό τόσο της γειτονίας όσο και τoν συμμαχικό δεσμό που έχουμε μεταξύ μας. Αυτό μπορεί να θεωρηθεί ένα από τα χαμηλότερα σημεία των σχέσεών μας. Αυτό δεν πλήγωσε μόνον εμένα, πληγώθηκε και ο λαός μας, που αντιστάθηκε με τα ίδια του τα χέρια και απώθησε τους πραξικοπηματίες γράφοντας ένα έπος δημοκρατίας. Αποτέλεσε βαθιά απογοήτευση ότι η ίδια η Ελλάδα που γνωρίζει τι σημαίνουν τα πραξικοπήματα μέσα από τις εμπειρίες που έχει αποκτήσει στην ιστορική της πορεία, υιοθέτησε μια τέτοια στάση.

Το καλύτερο επίπεδο στις σχέσεις μας μπορεί να είναι η Διακήρυξη της Αθήνας, που υπογράψαμε τον περασμένο Δεκέμβριο. Αυτή η δήλωση σηματοδότησε την αρχή μιας νέας φάσης στις σχέσεις μας. Φυσικά, αυτό δεν το θεωρούμε επαρκές και εργαζόμαστε για να φτάσουμε σε καλύτερο επίπεδο. Πιστεύω ότι αυτή η διακήρυξη θα αποτελέσει τη βάση των νέων ελληνοτουρκικών σχέσεων και ελπίζω να φτάσουν σε νέα επίπεδα - ρεκόρ.

- Εκφράζονται απόψεις πως η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης θα αποτελούσε ένα θετικό βήμα για την Τουρκία στο θέμα των θρησκευτικών ελευθεριών. Η σχολή παραμένει κλειστή εδώ και δεκαετίες κι εσείς βρίσκεστε στην εξουσία εδώ και 22 χρόνια. Σχεδιάζετε να κάνετε κάποιο θετικό βήμα στο συγκεκριμένο ζήτημα;

- Η στάση μας σε αυτό το θέμα είναι σαφής. Σεβόμαστε ιδιαίτερα τα δικαιώματα των μειονοτήτων και η ευαισθησία μας σε αυτό το θέμα είναι υψηλή. Η ρωμαίικη ορθόδοξη μειονότητα στη χώρα μας επωφελείται και από δικαιώματα της ισότητας των πολιτών και από τα μειονοτικά δικαιώματα. Το ζήτημα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης προέκυψε το 1971, όταν όλα τα ιδιωτικά ανώτατα σχολεία κρατικοποιήθηκαν με απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Δεδομένου ότι δεν υπάρχει ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στο οποίο μπορεί να μεταφερθεί η Θεολογική Σχολή, η νομική βάση χάθηκε. Το Πατριαρχείο εναντιώθηκε στην πρόταση της έναρξης λειτουργίας της σχολής εντός κρατικού πανεπιστημίου το οποίο θα υπάγεται στη νομοθεσία του Ανωτάτου Συμβουλίου Εκπαίδευσης. Εμείς κάνουμε ακόμη προσπάθειες για να ανοίξουμε τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Αναμένουμε από τη γείτονά μας την ίδια εποικοδομητική προσέγγιση σχετικά με τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η τουρκική μειονότητα στην Ελλάδα στον τομέα της εκπαίδευσης.

- Γιατί αναβλήθηκε ξαφνικά η προγραμματισμένη συνάντησή σας με τον κ. Μπάιντεν; Πιστεύετε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να διαδραματίσουν διαμεσολαβητικό ρόλο στις τουρκοελληνικές σχέσεις;

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

- Η επίσκεψή μας στις ΗΠΑ αναβλήθηκε λόγω ασυμβίβαστων προγραμμάτων και των δύο πλευρών. Οπως γνωρίζετε, οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται παραμονές εκλογών και το πρόγραμμα του κ. Μπάιντεν έχει γίνει ακόμη πιο πυκνό. Τα προγράμματά μας συνεχίζονται εντατικά τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Τέτοιου είδους επισκέψεις πραγματοποιούνται σε στιγμές που είναι κατάλληλες και για τα δύο μέρη. Οι φίλοι μας πραγματοποιούν συναντήσεις με τους συνομιλητές τους και συνεχίζονται οι προσπάθειες για τον καθορισμό της κατάλληλης ημερομηνίας. Είμαστε υπέρ της διατήρησης της πολιτικής ισορροπίας των Ηνωμένων Πολιτειών στις σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας. Πιστεύουμε ότι οι προσεγγίσεις που θα διατηρηθούν σε απόσταση που αρμόζει στο δίκαιο της συμμαχίας και που ενθαρρύνουν το έδαφος για εποικοδομητικό διάλογο, θα είναι επωφελείς. Επιπλέον, έχουμε άμεση επαφή με την Ελλάδα χωρίς μεσάζοντες. Η διατήρηση και η ανάπτυξη αυτού θα συμβάλει πιο θετικά στις σχέσεις μας.

- Κύριε Πρόεδρε, θα θέλαμε να σας ρωτήσουμε για τις εξελίξεις στη Γάζα. Κατηγορείτε το Ισραήλ για τις πράξεις του στη Γάζα και παρομοιάζετε τον κ. Νετανιάχου με τον «Χίτλερ της εποχής» και υποστηρίζετε τη Χαμάς, την οποία το Ισραήλ και οι δυτικές χώρες θεωρούν τρομοκράτες, ως «απελευθερωτικό κίνημα». Μπορείτε να μας εξηγήσετε την άποψη της Τουρκίας;

- Βλέποντας τι έχει επιφέρει το Ισραήλ στον λαό της Γάζας εδώ και μήνες, είναι δυνατόν να δούμε ως θεμιτό τους βομβαρδισμούς του Ισραήλ σε νοσοκομεία, να σκοτώνουν παιδιά, να καταπιέζουν αμάχους και να καταδικάζουν αθώους ανθρώπους σε πείνα, δίψα και έλλειψη φαρμάκων με διάφορες δικαιολογίες; Τι έκανε ο Χίτλερ στο παρελθόν; Καταπίεζε και σκότωνε ανθρώπους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Η Γάζα δεν μετατράπηκε σε υπαίθρια φυλακή όχι μόνο μετά τις 7 Οκτωβρίου, αλλά και πριν από χρόνια; Δεν ήταν οι άνθρωποι εκεί καταδικασμένοι σε περιορισμένους πόρους για χρόνια, σχεδόν σαν να είναι στρατόπεδο συγκέντρωσης; Ποιος ευθύνεται για τις πιο βάναυσες και συστηματικές μαζικές δολοφονίες στη Γάζα μετά την 7η Οκτωβρίου; Τι μπορεί να ειπωθεί για το Ισραήλ, που λέει στους ανθρώπους «να πάτε σε εκείνη την περιοχή» και ρίχνουν εκεί βόμβες; Ο Νετανιάχου έχει φτάσει σε ένα επίπεδο που θα έκανε τον Χίτλερ να ζηλέψει με τις μεθόδους γενοκτονίας. Μιλάμε για το Ισραήλ, το οποίο στοχεύει ασθενοφόρα, χτυπάει σημεία διανομής τροφίμων και ανοίγει πυρ σε νηοπομπές βοήθειας. Δεκάδες δικαιώματα και ελευθερίες των ανθρώπων στη Γάζα παραβιάζονται, ιδιαίτερα το δικαίωμα στη ζωή. Υπερασπιζόμαστε τα δικαιώματά τους. Εμείς υπερασπιζόμαστε την ειρήνη. Το Ισραήλ, από την άλλη, συνεχίζει να παραβιάζει απερίσκεπτα τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών, το διεθνές δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα. 

Σκεφτείτε το, ποια θα ήταν η στάση σας αν κάποιος ερχόταν στο σπίτι σας και έλεγε «αυτό το μέρος είναι δικό μου τώρα, φύγε»; Θα έλεγες «έλα να ζήσεις στο σπίτι μου και να μου το πάρεις» ή θα υπερασπίζεσαι το σπίτι σου; Φυσικά, αναμένεται να υπερασπιστείτε το σπίτι σας και να αντισταθείτε στην αδικία. Το Ισραήλ το έκανε αυτό όχι μόνο στη Γάζα, αλλά σε όλα τα παλαιστινιακά εδάφη. Αφαίρεσε τα σπίτια και τα εδάφη των Παλαιστινίων για τους τρομοκράτες που αποκαλούσαν εποίκους. Τους τοποθέτησε σε σπίτια των Παλαιστινίων. Φυσικά, ενάντια σε αυτή τη συστηματική καταπίεση που εξαπλώθηκε σε πολλά χρόνια, οργανώθηκαν και οι Παλαιστίνιοι κάποια στιγμή και άρχισαν να αντιστέκονται. Η Χαμάς και άλλες αντιστασιακές ομάδες στην Παλαιστίνη, τις οποίες η Δύση προσπαθεί να χαρακτηρίσει τρομοκράτες, προέκυψαν ουσιαστικά από την αντίδραση σε αυτή την καταπίεση. Η Χαμάς δεν είναι παρά άνθρωποι που προστατεύουν τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα εδάφη τους που κατέχονται από το Ισραήλ στην Παλαιστίνη. 

Τι θέλει η Χαμάς; Να πάρουν πίσω τα παλαιστινιακά εδάφη που κατέχονται από το Ισραήλ και να αποκαταστήσουν το κράτος τους. Εάν αναγνωριστεί το κυρίαρχο, ανεξάρτητο, γεωγραφικά ενοποιημένο κράτος της Παλαιστίνης, εντός των συνόρων του 1967, με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ, θα υπήρχε ανάγκη αντίστασης; Επιπλέον, η Χαμάς δήλωσε επίσης ότι εάν συμβεί αυτό, θα διαλύσει την ένοπλη πτέρυγά της και θα συνεχίσει ως πολιτικό κόμμα. Μια λύση που βασίζεται σε δύο κράτη είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος διασφάλισης διαρκούς και βιώσιμης ειρήνης. Βλέπετε, με την τελευταία της δήλωση, η Χαμάς συμφώνησε σε κατάπαυση του πυρός, αλλά το Ισραήλ δεν θέλει κατάπαυση του πυρός, προβάλλοντας δικαιολογίες λόγω της επιθυμίας του να καταλάβει ολόκληρη τη Γάζα. Η σκληρότητα και η σφαγή συνεχίζονται. Συνεχίζουμε να προσπαθούμε για μια λύση. Οσοι υποστηρίζουν το Ισραήλ πρέπει να ξανασκεφτούν όλα αυτά τα γεγονότα και να είναι στο πλευρό που υπερασπίζεται την ειρήνη και την ηρεμία με αίσθημα ιστορικής ευθύνης.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Κοινοποιήστε το άρθροΣχόλια

Σχετικές ειδήσεις

Μονή της Χώρας: Επαναλειτουργεί ως τζαμί

Μητσοτάκης από Μυτιλήνη: «Η πολιτική προσέγγισης με την Τουρκία έχει απτά αποτελέσματα για τα νησιά»

Κ.Μητσοτάκης για ελληνοτουρκικά: «Δεν υποχωρούμε από τις κόκκινες γραμμές»