Η ιρανική διασπορά στην Ισπανία καταγγέλλει την καταστολή στο Ιράν: μαζικές δολοφονίες, δίκες χωρίς εγγυήσεις και ανθρωπιστική κρίση
Χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την πατρίδα τους, αλλά με το βλέμμα στραμμένο στο Ιράν, τα μέλη της ιρανικής κοινότητας που ζουν στην Ισπανία παρακολουθούν με αγωνία και αποφασιστικότητα τις διαδηλώσεις που συγκλονίζουν τη χώρα εδώ και εβδομάδες. Για πολλούς, δεν πρόκειται για ακόμη ένα κύμα κοινωνικής δυσαρέσκειας, αλλά για ένα ιστορικό σημείο καμπής απέναντι σε ένα καθεστώς που θεωρούν υπεύθυνο για δεκαετίες καταστολής, φτώχειας και βίας.
«Ο ιρανικός λαός έχει ξεσηκωθεί με ένα και μοναδικό αίτημα: την ανατροπή της ισλαμιστικής θεοκρατίας που επιβλήθηκε το 1979», δηλώνει η Νιλουφάρ Σαμπέρι, Ιρανή ακτιβίστρια που ζει στην Ισπανία. Όπως εξηγεί, οι διαμαρτυρίες δεν εντάσσονται σε συγκεκριμένη πολιτική ιδεολογία. «Ο αγώνας μας δεν είναι ούτε δεξιός ούτε αριστερός· είναι αγώνας επιβίωσης απέναντι σε ένα καθεστώς που γαντζώνεται στην εξουσία».
Σύμφωνα με τη Σαμπέρι, η κατάσταση στο Ιράν είναι δραματική. Η έλλειψη βασικών αγαθών, όπως το ψωμί και το νερό, είναι εκτεταμένη, ενώ περισσότερο από το 70% του πληθυσμού ζει κάτω από το όριο της φτώχειας. «Υπάρχουν οικογένειες που πληρώνουν το ψωμί με δόσεις, γιατί δεν μπορούν να αγοράσουν ούτε ένα καρβέλι», λέει χαρακτηριστικά. Την ίδια ώρα, η κοινωνική και οικονομική κατάρρευση συνοδεύεται από ολοένα και σκληρότερη καταστολή. «Το Ιράν βιώνει μια πλήρη ανθρωπιστική κρίση: πείνα, έλλειψη φαρμάκων και μια διαρκή σφαγή. Μας σκοτώνει η ίδια η κυβέρνηση που υποτίθεται ότι πρέπει να μας προστατεύει».
Μαζικές δολοφονίες και δίκες χωρίς εγγυήσεις
Οι καταγγελίες της ιρανικής διασποράς επιβεβαιώνονται από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Από τη Διεθνή Αμνηστία στην Ισπανία, η εκπρόσωπος Ολάτς Κάτσο Γκουτιέρρο κάνει λόγο για καταστολή πρωτοφανούς κλίμακας. «Καταγγέλλουμε μαζικές, παράνομες δολοφονίες σε επίπεδα άνευ προηγουμένου, ενώ από τις 8 Ιανουαρίου έχει επιβληθεί μπλοκάρισμα του διαδικτύου για να αποκρυφθούν τα εγκλήματα», τονίζει.
Ακόμη και τα επίσημα στοιχεία του καθεστώτος αναγνωρίζουν περίπου 2.000 νεκρούς, αριθμό που, σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, υπολείπεται σημαντικά της πραγματικότητας. «Έχουμε τεκμηριώσει νοσοκομεία και νεκροτομεία που έχουν υπερφορτωθεί. Σε μία μόνο νύχτα μεταφέρθηκαν περισσότερες από 150 σοροί νεαρών διαδηλωτών», αναφέρει η Κάτσο. Όπως σημειώνει, οι αρχές χρησιμοποιούν αποθήκες και κοντέινερ για τη φύλαξη των σορών και προχωρούν σε βεβιασμένες ταφές, προκειμένου να συγκαλύψουν την έκταση της καταστολής.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η τύχη των συλληφθέντων. «Όλοι οι κρατούμενοι βρίσκονται σε άμεσο κίνδυνο», προειδοποιεί η Κάτσο, κάνοντας λόγο για ταχείες και μυστικές δίκες χωρίς καμία εγγύηση δίκαιης διαδικασίας, σε μια χώρα όπου η θανατική ποινή εξακολουθεί να εφαρμόζεται. «Έχουμε καταγράψει την περίπτωση 26χρονου που καταδικάστηκε σε θάνατο μέσα σε μόλις μία εβδομάδα, χωρίς η οικογένειά του να γνωρίζει καν ότι δικάζεται και χωρίς δυνατότητα έφεσης».
Να ζεις τον τρόμο από μακριά
Στην Ισπανία, η ιρανική κοινότητα συμμετέχει ενεργά σε συγκεντρώσεις και κινητοποιήσεις, κυρίως στις μεγάλες πόλεις. Ωστόσο, η γεωγραφική απόσταση δεν απαλύνει τον πόνο. «Η ιρανική διασπορά ζει σε κατάσταση διαρκούς τρόμου, με αγωνία για τις οικογένειές της», επισημαίνει η Κάτσο. Το σχεδόν καθολικό μπλοκάρισμα του διαδικτύου εντείνει την αβεβαιότητα. «Πολλοί δεν γνωρίζουν αν οι δικοί τους άνθρωποι είναι ακόμη ζωντανοί».
Η Νιλουφάρ Σαμπέρι περιγράφει ένα αίσθημα ευθύνης απέναντι σε όσους βρίσκονται στο Ιράν. «Από την Ισπανία αντλούμε δύναμη για να κάνουμε αυτό που μας ζητούν: να μεταφέρουμε τη φωνή τους στον κόσμο», λέει. Ταυτόχρονα, εκφράζει έντονη απογοήτευση για τη στάση της διεθνούς κοινότητας. «Η αντίδραση μέχρι σήμερα είναι θλιβερή. Οι μεγάλες δυνάμεις στήριξαν για δεκαετίες αυτό το μεσαιωνικό και αιμοσταγές καθεστώς, με τίμημα τις ζωές των Ιρανών».
Έκκληση για άμεση διεθνή δράση
Ακτιβιστές και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ζητούν άμεση κινητοποίηση. «Ο ιρανικός λαός ζητά βοήθεια και διεθνή προστασία από τους δημίους του», υπογραμμίζει η Σαμπέρι. «Η παροχή βοήθειας δεν είναι μόνο ηθικό καθήκον, αλλά και ανθρωπιστική και νομική υποχρέωση».
Από τη Διεθνή Αμνηστία, το μήνυμα είναι σαφές. «Η διεθνής κοινότητα πρέπει να δράσει τώρα: να απαιτήσει τον τερματισμό της καταστολής και να ενεργοποιήσει μηχανισμούς διεθνούς δικαιοσύνης», δηλώνει η Κάτσο, ζητώντας έκτακτες συνεδριάσεις στον ΟΗΕ και παραπομπή του Ιράν στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Όπως τονίζει, η ατιμωρησία δεκαετιών έχει ενθαρρύνει το καθεστώς.
Για την ιρανική διασπορά στην Ισπανία, τα γεγονότα στο Ιράν έχουν παγκόσμιες συνέπειες. «Ό,τι συμβαίνει στο Ιράν δεν μένει στο Ιράν», προειδοποιεί η Σαμπέρι. «Αν αυτό το καθεστώς παραμείνει στην εξουσία, ο κόσμος θα είναι λιγότερο ασφαλής». Όπως καταλήγει, η στήριξη για ένα δημοκρατικό, κοσμικό και ισότιμο Ιράν δεν αποτελεί εσωτερική υπόθεση. «Αν αλλάξει το Ιράν, αλλάζει ολόκληρη η περιοχή».