Η έρευνα και στη συνέχεια η παραγωγή υδρογονανθράκων αποφέρει σημαντικά γεωπολιτικά και οικονομικά οφέλη για τη χώρα. Κατά μέσο όρο (το ποσοστό κυμαίνεται ανάλογα με το μέγεθος του κοιτάσματος και της παραγωγής), το 40 % της αξίας επιστρέφει στο Ελληνικό Δημόσιο
Σε τροχιά υλοποίησης εισέρχεται από σήμερα το νέο πρόγραμμα ερευνών υδρογονανθράκων της χώρας, με την υπογραφή των συμβάσεων παραχώρησης τεσσάρων θαλάσσιων περιοχών νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου στην κοινοπραξία της Chevron και της Helleniq Energy. Η συμφωνία επαναφέρει στο προσκήνιο τις προοπτικές αξιοποίησης πιθανών κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο. Στις 11:00 παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, στο Μέγαρο Μαξίμου, θα υπογραφούν οι συμφωνίες μίσθωσης μεταξύ του ελληνικού κράτους και της κοινοπραξίας Chevron-Helleniq Energy που αφορούν την παραχώρηση αποκλειστικών δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι συμβάσεις υπογράφονται 18 μήνες μετά την εκδήλωση ενδιαφέροντος από τις εταιρείες που προκάλεσαν τη διαγωνιστική διαδικασία και λιγότερο από ένα χρόνο μετά την προκήρυξη του διαγωνισμού με τη δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης (30.4.2025). Δηλαδή σε χρόνο - ρεκόρ καθώς η επιτάχυνση των διαδικασιών και η τήρηση των υπεσχημένων χρονοδιαγραμμάτων αποτέλεσε - όπως έχει επισημάνει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου - ένα από τα στοιχεία για την προσέλκυση διεθνούς ενδιαφέροντος στους ελληνικούς υδρογονάνθρακες.
Ο ίδιος μιλώντας την περασμένη εβδομάδα σε ενεργειακό συνέδριο, τόνισε ότι «ήρθε η ώρα για την πατρίδα μας, χωρίς τυμπανοκρουσίες, με αυτοπεποίθηση, χωρίς μεγαλοϊδεατισμό αλλά με σχέδιο, να ερευνήσει αν είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμα τα κοιτάσματα μας».
Ποιες περιοχές παραχωρούνται για έρευνες
Πρόκειται για θαλάσσια «οικόπεδα» σε μεγάλα βάθη, με τα πρώτα στάδια να αφορούν σεισμικές έρευνες και γεωλογική αποτίμηση. Η διαδικασία της εξερεύνησης εκτιμάται ότι θα διαρκέσει αρκετά χρόνια, πριν διαπιστωθεί εάν υπάρχουν εμπορεύσιμα αξιοποιήσιμα αποθέματα.
Ειδικότερα, οι 4 περιοχές που παραχωρούνται για έρευνες έχουν συνολική έκταση 47.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Οι σεισμικές έρευνες προγραμματίζεται να ξεκινήσουν πριν το τέλος του χρόνου. Δεν αποκλείεται να συνδυαστούν με έρευνες και σε άλλες περιοχές, κάτι για το οποίο πρόσφατα εκδήλωσε ενδιαφέρον μεγάλη εταιρεία που δραστηριοποιείται στον τομέα των σεισμικών ερευνών. Σύμφωνα με την πάγια πρακτική , εφόσον από τις έρευνες αυτές προκύψουν ενδιαφέροντες στόχοι, θα ακολουθήσει η εκτέλεση ερευνητικής γεώτρησης που θα επιβεβαιώσει την ύπαρξη και το μέγεθος των κοιτασμάτων πριν αρχίσει η εκμετάλλευση.
Στο στάδιο αυτό, της ερευνητικής γεώτρησης βρίσκεται το οικόπεδο 2 στο Ιόνιο όπου δραστηριοποιείται η επίσης αμερικανική ExxonMobil από κοινού με την Energean και την Helleniq Energy και το γεωτρύπανο αναμένεται στις αρχές του 2027.
Η ExxonMobil από κοινού με την Helleniq Energy, έχουν τα δικαιώματα έρευνας σε άλλες δύο μεγάλες θαλάσσιες περιοχές, δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης.
Τι σημαίνει το έργο για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, το εγχείρημα έχει πολλαπλή σημασία. Η έρευνα και στη συνέχεια η παραγωγή υδρογονανθράκων αποφέρει σημαντικά γεωπολιτικά και οικονομικά οφέλη για τη χώρα. Κατά μέσο όρο (το ποσοστό κυμαίνεται ανάλογα με το μέγεθος του κοιτάσματος και της παραγωγής), το 40 % της αξίας επιστρέφει στο Ελληνικό Δημόσιο ενώ η ανακάλυψη κοιτασμάτων θα σημάνει δραστική μείωση του ελλείμματος στο εμπορικό ισοζύγιο της χώρας.
Σε ενεργειακό επίπεδο, η πιθανή ανακάλυψη κοιτασμάτων θα μπορούσε να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας και να περιορίσει την εξάρτηση από εισαγωγές. Παράλληλα, θα ενίσχυε τον ρόλο της Ελλάδας ως περιφερειακού κόμβου φυσικού αερίου στη νοτιοανατολική Ευρώπη, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά εναλλακτικές πηγές και διαδρομές τροφοδοσίας.
Η εμπλοκή μιας αμερικανικής ενεργειακής εταιρείας τέτοιου μεγέθους προσδίδει και γεωπολιτική διάσταση στο εγχείρημα. Η παρουσία της Chevron στην περιοχή ερμηνεύεται από ορισμένους αναλυτές ως έμμεση ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας-ΗΠΑ στον τομέα της ενέργειας, ενώ εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο ανταγωνισμών και διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ωστόσο, το έργο δεν στερείται προκλήσεων. Περιβαλλοντικές οργανώσεις εκφράζουν ανησυχίες για τις επιπτώσεις πιθανών εξορύξεων σε θαλάσσια οικοσυστήματα, ενώ η γεωπολιτική ρευστότητα της περιοχής καθιστά την ενεργειακή αξιοποίηση σύνθετη υπόθεση. Επιπλέον, η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι δεν οδηγούν όλες οι έρευνες σε εμπορικά εκμεταλλεύσιμα ευρήματα.
Σε κάθε περίπτωση, το ενδιαφέρον της Chevron αναζωπυρώνει τη συζήτηση για το κατά πόσο η Ελλάδα μπορεί να μετατραπεί σε παραγωγό χώρα υδρογονανθράκων και να αξιοποιήσει τον υπόγειο πλούτο της ως μοχλό οικονομικής και γεωπολιτικής ενίσχυσης. Τα επόμενα χρόνια των ερευνών θα αποδείξουν αν το ενεργειακό αυτό στοίχημα θα αποδώσει.