Πολυεπίπεδα συστήματα αναχαίτισης, δισεκατομμύρια δολάρια σε πυραύλους και η νέα εποχή του πολέμου των drones
Το Ιράν έχει επιτεθεί στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα με περισσότερα από 1.470 μη επανδρωμένα αεροσκάφη και 260 βαλλιστικούς πυραύλους από την έναρξη της αμερικανοϊσραηλινής επιχείρησης «Epic Fury». Σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας των ΗΑΕ, η πλειονότητα των επιθέσεων έχει αναχαιτιστεί.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Αυτό οφείλεται κυρίως στο πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας, όπως αναφέρει το αμερικανικό περιοδικό Wired. Το σύστημα αυτό έχει σχεδιαστεί ώστε να αναχαιτίζει απειλές σε διαφορετικές φάσεις της πτήσης τους.
Στο υψηλότερο υψόμετρο παρεμβαίνει το αμερικανικό σύστημα THAAD, το οποίο καταρρίπτει βαλλιστικούς πυραύλους στην τελική φάση της καθόδου τους χρησιμοποιώντας τη μέθοδο «hit-to-kill». Με τη μέθοδο αυτή, ο επιτιθέμενος πύραυλος καταστρέφεται από πύραυλο αναχαίτισης του συστήματος THAAD.
Εάν ο πύραυλος βρίσκεται πιο κοντά στο έδαφος, ενεργοποιούνται τα συστήματα πυραυλικής άμυνας Patriot, επίσης αμερικανικής κατασκευής. Το δίκτυο ραντάρ των Patriot μπορεί να εντοπίσει εκτοξεύσεις πυραύλων από απόσταση εκατοντάδων χιλιομέτρων και επιτρέπει τον υπολογισμό της τροχιάς τους μέσα σε λίγα λεπτά. Στη συνέχεια εκτοξεύονται οι πύραυλοι αναχαίτισης, οι οποίοι μπορούν να καταστρέψουν στόχους ακόμη και σε χαμηλό ύψος.
Παρότι τα δύο συστήματα εκπληρώνουν την αποστολή τους, δεν είναι διαθέσιμα επ’ αόριστον και είναι εξαιρετικά δαπανηρά. Το κόστος ενός ραντάρ THAAD εκτιμάται σε περίπου 1,1 δισεκατομμύρια δολάρια. Παράλληλα, εκτιμάται ότι μπορεί να χρειαστούν πέντε έως οκτώ χρόνια για την αντικατάσταση ενός κατεστραμμένου ραντάρ.
Η αναχαίτιση σχετικά φθηνών drones, τα οποία συνήθως κοστίζουν 20.000 έως 50.000 δολάρια, με τόσο ακριβά συστήματα άμυνας θεωρείται συνεπώς αναποτελεσματική από πλευράς κόστους, όπως δηλώνει ο Άρμιν Πάπεργκερ, διευθύνων σύμβουλος της γερμανικής αμυντικής εταιρείας Ράινμεταλ.
«Περισσότερη ισχύς για τα χρήματα»
«Στις πρώτες 72 ώρες του πολέμου, μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους εκτόξευσαν πυρομαχικά αξίας τεσσάρων δισεκατομμυρίων δολαρίων», δήλωσε κατά την ετήσια συνέντευξη Τύπου της εταιρείας την Τετάρτη.
Στο πλαίσιο αυτό, ο όρος effectors αναφέρεται στα πυρομαχικά των συστημάτων που χρησιμοποιήθηκαν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι «περίπου 2.000 effectors» εκτοξεύθηκαν.
Ο Πάπεργκερ τόνισε τα συστήματα της εταιρείας του που χρησιμοποιούνται ήδη στη Μέση Ανατολή, μεταξύ των οποίων το δίδυμο πυροβόλο 35 χιλιοστών Oerlikon, το πυροβόλο Millennium και το περιστροφικό πυροβόλο.
Για τα όπλα των 35 ή 30 χιλιοστών της Ράινμεταλ, κάθε βολή κοστίζει περίπου 1.000 δολάρια, όπως σημείωσε.
«Τα τηλέφωνα δεν σταμάτησαν να χτυπούν το Σαββατοκύριακο, όλοι θέλουν τα συστήματά μας», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι παρότι δεν επιτρέπεται να κατονομάσει τις χώρες, «περισσότερα από 100 drones» καταρρίφθηκαν το περασμένο Σαββατοκύριακο με συστήματα της εταιρείας.
Η σημερινή κατάσταση στη Μέση Ανατολή δείχνει ότι υπάρχουν «πολλοί επιτιθέμενοι» σε όλο τον κόσμο απέναντι στους οποίους απαιτούνται τέτοια συστήματα. Ταυτόχρονα, η άμυνα κατά των drones αφορά και την αποτελεσματικότητα κόστους, καθώς το «περισσότερη ισχύς για τα χρήματα» είναι το καθοριστικό στοιχείο, όπως δήλωσε ο Πάπεργκερ.
Ο διευθύνων σύμβουλος τόνισε ότι είναι «πολύ ακριβό» να καταρρίπτονται drones με ακριβά πυραυλικά συστήματα αεράμυνας όταν μπορούν να καταρριφθούν με «το δικό μας σύστημα».
Η Ουκρανία δοκιμάζει την αεράμυνα του μέλλοντος
Όταν πρόκειται για άμυνα απέναντι σε drones, η Ουκρανία θεωρείται πρωτοπόρος. Η Ρωσία εκτοξεύει τακτικά πάνω από 500 drones εναντίον της χώρας, τα περισσότερα από τα οποία εξουδετερώνονται από την αεράμυνα.
Ωστόσο, οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις δεν χρησιμοποιούν μόνο ακριβά συστήματα άμυνας, όπως το Patriot, αλλά και ένα πολυεπίπεδο και φθηνότερο σύστημα.
Αυτό περιλαμβάνει αναχαιτιστικά drones, όπως το Octopus, το οποίο κοστίζει περίπου 3.000 δολάρια, ή το P1-SUN, το οποίο σύμφωνα με τον κατασκευαστή κοστίζει περίπου 1.000 δολάρια.
Τα drones αυτού του τύπου προορίζονται για την κατάρριψη εχθρικών drones, αντικαθιστώντας έτσι τους ακριβούς πυραύλους.
Όπως ανακοίνωσε ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων της Ουκρανίας Ολεξάντρ Σίρσκι σε ανάρτησή του στο Telegram στις αρχές Μαρτίου, τα drones αυτά έχουν καταστρέψει περισσότερο από το 70% των drones Shahed μόνο στην περιοχή του Κιέβου.
Το πολυεπίπεδο σύστημα άμυνας περιλαμβάνει επίσης ένα εθνικό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης και εντοπισμού με βάση τον ήχο, που ονομάζεται Sky Fortress.
Σύμφωνα με πληροφορίες, απλά μικρόφωνα και smartphones έχουν τοποθετηθεί σε ιστούς ώστε να αναγνωρίζουν τον χαρακτηριστικό ήχο των drones και των πυραύλων – για παράδειγμα, τα drones Shahed ακούγονται παρόμοια με μοτοποδήλατο.
Το σύστημα αυτό είναι επίσης σχετικά φθηνό, με κόστος έως 1.000 δολάρια.
Το Κίεβο βασίζεται επίσης σε ανθρώπινο δυναμικό για την άμυνα κατά των drones, με τη μορφή κινητών ομάδων άμυνας.
Οι ομάδες αυτές αναπτύσσονται κυρίως κοντά στη γραμμή του μετώπου και μέσα στις πόλεις και είναι εξοπλισμένες με πολυβόλα, φορητούς αντιαεροπορικούς πυραύλους MANPADS και ελαφρά αντιαεροπορικά όπλα, προσπαθώντας να καταρρίψουν τα drones από κοντινή απόσταση πριν φτάσουν στον στόχο τους.
Ωστόσο, η άμυνα κατά των drones δεν σταματά εκεί. Εκτός από νέες τεχνολογίες, η Ουκρανία συνεχίζει να βασίζεται και σε παραδοσιακά μέσα, όπως ηλεκτρονικός πόλεμος με παρεμβολείς, μαχητικά αεροσκάφη, ελικόπτερα για καταδίωξη drones και επίγεια συστήματα αεράμυνας.
Κενά στην αεράμυνα και στη Γερμανία
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου, ο Πάπεργκερ παραδέχθηκε ότι το ΝΑΤΟ και η Γερμανία έχουν επίσης κενά στην αεράμυνά τους.
Σύμφωνα με τον ίδιο, «η Γερμανία, η Ευρώπη και ο υπόλοιπος κόσμος διαθέτουν πολύ λίγα συστήματα αεράμυνας».
Όπως και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Γερμανία διαθέτει επίσης πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας, αν και με διαφορετικά συστήματα.
Το σύστημα Arrow 3, το οποίο αναπτύχθηκε ειδικά για την αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που θα μπορούσαν να φέρουν πυρηνικές, χημικές ή βιολογικές κεφαλές, προορίζεται να χρησιμοποιηθεί για την άμυνα μεγάλης εμβέλειας σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Η άμυνα μεγάλης εμβέλειας κατά αεροσκαφών, πυραύλων cruise και βαλλιστικών πυραύλων παρέχεται σήμερα κυρίως από το αμερικανικό σύστημα MIM-104 Patriot, το οποίο αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της επίγειας αεράμυνας της Μπούντεσβερ.
Στη μεσαία εμβέλεια, η Γερμανία βασίζεται στο IRIS-T SLM. Στο μέλλον, το σύστημα αυτό πρόκειται να ενισχυθεί με την προηγμένη έκδοση IRIS-T SLX, ώστε να καλύπτει μεγαλύτερο βεληνεκές.
Για μικρότερες αποστάσεις χρησιμοποιείται το IRIS-T SLS.
Σε κοντινή απόσταση, ιδίως για την άμυνα απέναντι σε drones, η Μπούντεσβερ αναπτύσσει επί του παρόντος συστήματα όπως το Skyranger 30 της Ράινμεταλ.
Τα drones από μόνα τους δεν είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά, δήλωσε ο Πάπεργκερ, καθώς περισσότερο από το 90% αναχαιτίζεται.
«Όμως αυτά που περνούν είναι αποτελεσματικά», τόνισε.
Ακριβώς γι’ αυτό η άμυνα κατά των drones αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία στην αεράμυνα. Σύμφωνα με τον ίδιο, πάνω από το 80% των επιθέσεων πραγματοποιείται πλέον με drones, κυρίως επειδή πρόκειται για συγκριτικά φθηνά όπλα επίθεσης.
«Και πρόκειται για έναν νέο τύπο πυρομαχικού – και πρέπει να προσαρμοστούμε σε αυτόν τον νέο τύπο», εξήγησε ο Πάπεργκερ, προσθέτοντας ότι η Ράινμεταλ θα προσαρμοστεί, «κυρίως με το σύστημα Skynex, αλλά και με τα Skynart, Skyguard και Skyranger».
Τόσο ο ρωσικός επιθετικός πόλεμος κατά της Ουκρανίας όσο και οι ιρανικές αντεπιθέσεις στην περιοχή του Κόλπου δείχνουν πώς αλλάζει η αεράμυνα: Αντί για μεμονωμένους ακριβούς πυραύλους, το ενδιαφέρον εστιάζεται όλο και περισσότερο σε συστήματα που μπορούν να υπερασπιστούν μεγάλο αριθμό φθηνών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Η Ουκρανία προσπαθεί τώρα να αξιοποιήσει αυτή την εμπειρία και διεθνώς. Όπως ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα ο Ουκρανός πρόεδρος Volodymyr Zelensky, μια αντιπροσωπεία στην οποία συμμετέχει και ο υπουργός Άμυνας Rustem Umerov έχει ήδη σταλεί στην περιοχή του Κόλπου για να βοηθήσει στην προστασία από τις ιρανικές επιθέσεις και στη σταθεροποίηση της κατάστασης.