Το κόστος αποθήκευσης με μπαταρίες έχει μειωθεί πάνω από 90% από το 2010, μειώνοντας αντίστοιχα και το κόστος της ανανεώσιμης ενέργειας.
Η καθαρή ενέργεια μπορεί να προσφέρει αξιόπιστο ηλεκτρικό ρεύμα όλο το 24ωρο, σε τιμές που ανταγωνίζονται τα ορυκτά καύσιμα, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν αναγκάζει την Ευρώπη να επανεξετάσει την εξάρτησή της.
Μια νέα έκθεση_)_ του Διεθνούς Οργανισμού Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (IRENA) διαπιστώνει ότι όταν η ηλιακή και η αιολική ενέργεια συνδυάζονται με αποθήκευση σε μπαταρίες, μπορούν ήδη να ανταγωνιστούν σε κόστος τις νέες μονάδες άνθρακα. Σε πολλά σημεία του κόσμου, αυτός ο συνδυασμός ανανεώσιμων πηγών και αποθήκευσης μπορεί ακόμη και να υποσκελίσει τις νέες μονάδες φυσικού αερίου.
Τα ευρήματα αμφισβητούν ένα από τα παλαιότερα επιχειρήματα της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων κατά των ανανεώσιμων πηγών: ότι δεν μπορούν να παρέχουν αξιόπιστη, 24ωρη ηλεκτροδότηση όταν δεν έχει ήλιο ή δεν φυσάει.
Μπορούν πλέον οι ΑΠΕ να ξεπεράσουν τα ορυκτά καύσιμα;
Σύμφωνα με την IRENA, η απάντηση είναι «ναι».
Η έκθεση εξέτασε τα λεγόμενα «σταθερά» συστήματα ανανεώσιμης ενέργειας, δηλαδή συνδυασμούς φωτοβολταϊκών, αιολικών πάρκων και αποθήκευσης σε μπαταρίες που μπορούν να προσφέρουν ηλεκτρισμό όλο το 24ωρο.
Σε περιοχές με έντονη ηλιοφάνεια και πλούσιο αιολικό δυναμικό, η ηλιακή ενέργεια σε συνδυασμό με μπαταρίες κοστίζει πλέον περίπου 50 έως 75 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σύμφωνα με την έκθεση.
Για σύγκριση, το κόστος για νέες μονάδες άνθρακα στην Κίνα κυμαίνεται γύρω στα 60 έως 75 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ για τις νέες μονάδες φυσικού αερίου παγκοσμίως ξεπερνά τα 88 ευρώ.
Μια απότομη πτώση στις τιμές των μπαταριών έχει συμβάλει σε αυτή την αλλαγή. Από το 2010, το κόστος αποθήκευσης ενέργειας σε μπαταρίες έχει μειωθεί κατά 93%, σύμφωνα με την IRENA, ενώ το κόστος των φωτοβολταϊκών έχει πέσει κατά 87% και της χερσαίας αιολικής ενέργειας κατά 55%.
Ο οργανισμός επισημαίνει ότι ο συνδυασμός αιολικής και ηλιακής ενέργειας με μπαταρίες μπορεί επίσης να μειώσει την έκθεση σε γεωπολιτικά σοκ, όπως η ασφυκτική επιρροή του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, ένα ζωτικής σημασίας σημείο διέλευσης ορυκτών καυσίμων, από το οποίο περνά περίπου το ένα πέμπτο (νομίζω) των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου.
Η Ευρώπη βλέπει ήδη τον αντίκτυπο
Η έκθεση δημοσιεύεται σε μια εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία. Η Ευρώπη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει αναταράξεις στις τιμές των ορυκτών καυσίμων που συνδέονται με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και τη νέα αστάθεια γύρω από τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ στη Μέση Ανατολή.
Η οργάνωση Positive Money διαπίστωσε πρόσφατα ότι οι ΑΠΕ βοήθησαν να μειωθούν οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες σχεδόν κατά 25% την περίοδο 2023-2025.
Άλλη έκθεση έδειξε ότι οι καταναλωτές στη Δανία, τη Φινλανδία, τη Γαλλία, τη Σουηδία και τη Σλοβακία θα μπορούσαν να εξοικονομήσουν έως και 8,5 δισ. ευρώ στους λογαριασμούς ενέργειας φέτος χάρη στα καθαρότερα μίγματα ηλεκτροπαραγωγής τους, ενώ οι χώρες που εξακολουθούν να βασίζονται περισσότερο στα ορυκτά καύσιμα αντιμετωπίζουν σημαντικά υψηλότερο κόστος.
Η ηλιακή ενέργεια εξοικονόμησε στην Ευρώπη 3 δισ. ευρώ τον Μάρτιο, μειώνοντας τις εισαγωγές φυσικού αερίου. Ανάλυση της SolarPower Europe εκτιμά ότι η συνολική εξοικονόμηση θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 67 δισ. ευρώ, αν οι τιμές του αερίου παραμείνουν υψηλές,
Το επιχείρημα για τις ΑΠΕ αλλάζει
Για χρόνια, οι επικριτές υποστήριζαν ότι η ηλιακή και η αιολική ενέργεια δεν θα μπορούσαν ποτέ να αντικαταστήσουν πλήρως τα ορυκτά καύσιμα, επειδή εξαρτώνται από τις καιρικές συνθήκες.
Σύμφωνα με την IRENA, η αποθήκευση σε μπαταρίες αλλάζει αυτόν τον υπολογισμό.
Οι μπαταρίες μπορούν να αποθηκεύουν ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται σε περιόδους έντονης ηλιοφάνειας ή ισχυρών ανέμων και να την αποδίδουν αργότερα, όταν αυξάνεται η ζήτηση ή μειώνεται η προσφορά, περιορίζοντας έτσι την ανάγκη για εφεδρικές μονάδες που λειτουργούν με ορυκτά καύσιμα.
Η IRENA εκτιμά ότι τα κόστη θα συνεχίσουν να μειώνονται και την επόμενη δεκαετία, καθιστώντας την ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ όλο το 24ωρο πολύ πιο ελκυστική για ενεργοβόρες βιομηχανίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη και τα κέντρα δεδομένων.
Έως το 2035, ορισμένα μεγάλης κλίμακας έργα ηλιακής ενέργειας με αποθήκευση σε μπαταρίες θα μπορούσαν να προσφέρουν συνεχή ηλεκτροδότηση με κόστος κάτω από 45 ευρώ ανά μεγαβατώρα στις πιο αποδοτικές περιοχές.
«Το παλιό επιχείρημα ότι οι ΑΠΕ στερούνται αξιοπιστίας δεν ισχύει πλέον», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο γενικός διευθυντής της IRENA, Φραντσέσκο Λα Καμέρα.