Οι κάτοικοι περιγράφουν δεκαετίες συμβίωσης με οικογένειες στρατιωτικών, ενώ η τοπική οικονομία προσαρμόστηκε στις ανάγκες χιλιάδων ξένων εργαζομένων. Οι νέες εντάσεις στη Μέση Ανατολή επαναφέρουν τη συζήτηση για τον στρατηγικό ρόλο της περιοχής.
Στους δρόμους της Μότα Σαντ’Αναστάζια, λίγο έξω από την Κατάνια, οι πινακίδες στα αγγλικά βρίσκονται παντού: «fruit and vegetables», «laundry service», «take away». Σε καφέ και στους δρόμους ακούγονται συχνά αγγλικά, σε σημείο που κάποιες στιγμές μοιάζει σαν να βρίσκεται κανείς μακριά από τη Σικελία.
Η εξήγηση βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα πιο πέρα: η Naval Air Station Sigonella (Nas), ένας από τους σημαντικότερους στρατιωτικούς κόμβους των Ηνωμένων Πολιτειών και του ΝΑΤΟ στη Μεσόγειο.
Η εγκατάσταση χωρίζεται σε δύο ξεχωριστές βάσεις, τη Nas1 και τη Nas2, που απέχουν περίπου 20 λεπτά μεταξύ τους. Η Nas1 μοιάζει με μια μικρή αμερικανική πόλη, με νοσοκομείο, σχολεία, κινηματογράφο και καταστήματα, ενώ η Nas2 αποτελεί το επιχειρησιακό κέντρο των στρατιωτικών δραστηριοτήτων.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η κοινότητα που περιστρέφεται γύρω από τη βάση ξεπερνά τα 5.000 άτομα, μεταξύ Αμερικανών στρατιωτικών, πολιτών, Ιταλών εργαζομένων και μελών οικογενειών.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν, η Σιγκονέλα βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο των επιχειρήσεων στη Μεσόγειο, με αύξηση των πτήσεων και των drones που κατευθύνονταν προς τη Μέση Ανατολή.
Στη Μότα Σαντ’Αναστάζια, ωστόσο, η ζωή συνεχίζεται με πολύ πιο ήρεμους ρυθμούς, ανάμεσα σε δεκάδες σπίτια που νοικιάζονται σε Αμερικανούς και τις οικογένειές τους. Αστειευόμενοι, αρκετοί μιλούν ακόμη και για μια «Nas3», αναφερόμενοι ακριβώς σε αυτή τη μικρή πόλη της Σικελίας.
«Τη δεκαετία του ’80 και του ’90, οι μισοί κάτοικοι της Μότα ήταν Αμερικανοί», λέει ο δήμαρχος Αντόνιο Μπέλια. «Μεγαλώσαμε μαζί με τα αμερικανόπουλα, πηγαίναμε σχολείο μαζί τους και πολλοί από εμάς μιλούν αγγλικά. Αυτό έκανε την πόλη πολύ διεθνή».
«Όταν ήμασταν μικροί, εμείς είχαμε ακόμη ποδήλατα Graziella, ενώ οι Αμερικανοί γείτονές μας κυκλοφορούσαν ήδη με BMX που μέχρι τότε είχαμε δει μόνο στις ταινίες. Στη Μότα όμως εκείνος ο κόσμος έμοιαζε πολύ κοντινός και μεγαλώναμε, παίζαμε μαζί».
Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, πολλοί στρατιωτικοί και οι οικογένειές τους μετακινήθηκαν προς άλλους δήμους της περιοχής της Αίτνας και της ανατολικής ακτής της Σικελίας, κυρίως επειδή αναζητούσαν μεγαλύτερες βίλες και κατοικίες πιο κοντά στα αμερικανικά πρότυπα διαβίωσης.
Η ζωή γύρω από τη Σιγκονέλα
Η αμερικανική παρουσία έχει μεταμορφώσει και την αγορά ακινήτων γύρω από τη βάση της Σιγκονέλα. Οι κατοικίες που προορίζονται για στρατιωτικούς πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές, όπως συστήματα συναγερμού, δεξαμενές νερού, ανιχνευτές αερίου και χώρους κατάλληλους για αμερικανικές ηλεκτρικές συσκευές, που συχνά είναι μεγαλύτερες από τις ευρωπαϊκές.
«Πριν παραχωρηθεί σε αμερικανικό προσωπικό, κάθε σπίτι πρέπει να περάσει από έλεγχο του γραφείου στέγασης της Σιγκονέλα», εξηγεί στο Euronews ο Ρομπέρτο Παντελάρο, ιδιοκτήτης της Pantellaro Immobiliare.
Για πολλούς τοπικούς ιδιοκτήτες, η ενοικίαση κατοικιών σε Αμερικανούς αποτέλεσε επί χρόνια μία από τις βασικές πηγές εισοδήματος που συνδέονται με την παρουσία της βάσης.
Και οι εμπορικές δραστηριότητες προσαρμόστηκαν με τα χρόνια στην αμερικανική παρουσία, με παμπ αμερικανικού τύπου, steak house, υπηρεσίες αισθητικής, γυμναστήρια και δίγλωσσα κομμωτήρια.
Υπάρχουν όμως και εκείνοι που δεν θέλουν τη βάση
Η αμερικανική παρουσία στη Σιγκονέλα χρονολογείται από το 1959, όταν η βάση δημιουργήθηκε με τη στήριξη του ΝΑΤΟ και της ιταλικής κυβέρνησης, προκειμένου να αποσυμφορηθούν οι αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη Μάλτα, οι οποίες δεν επαρκούσαν πλέον. Η αμερικανική παρουσία στην Ιταλία ρυθμίζεται από διμερείς αμυντικές συμφωνίες που υπογράφηκαν τη δεκαετία του 1950 και αναθεωρήθηκαν στη συνέχεια.
Τους τελευταίους μήνες, ωστόσο, ο στρατηγικός ρόλος της βάσης βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο διαδηλώσεων. Τον Απρίλιο, εκατοντάδες άνθρωποι διαδήλωσαν έξω από τις εισόδους της Σιγκονέλα κατά της χρήσης της Σικελίας ως στρατιωτικού κόμβου εφοδιαστικής υποστήριξης. «Δεν αποδεχόμαστε να βλέπουμε τη Σικελία να μετατρέπεται σε πλατφόρμα εφοδιαστικής υποστήριξης για έναν παράλογο και άδικο πόλεμο, όπως είναι όλοι οι πόλεμοι», είχε δηλώσει ο γενικός γραμματέας της CGIL Σικελίας, Άλφιο Μανίνο.
Ωστόσο, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν στις αρχές Μαΐου την αποχώρηση 5.000 στρατιωτών από τη Γερμανία και άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο μειώσεων και στην Ιταλία και την Ισπανία, οι ειδικοί θεωρούν απίθανη μια σημαντική μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ιταλία.
«Από τη μία υπάρχει ανησυχία για τον πόλεμο, από την άλλη υπάρχει η αίσθηση ότι προστατευόμαστε από μία από τις σημαντικότερες δυνάμεις του κόσμου», καταλήγει ο Μπέλια.