Πιέσεις από τη Μόσχα ενόψει των εκλογών της 7ης Ιουνίου – Η ΕΕ και οι ΗΠΑ στο επίκεντρο της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης
Ενόψει των κρίσιμων εκλογών της 7ης Ιουνίου στην Αρμενία, οι ηγέτες της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης (EAEU) εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση προειδοποιώντας ότι τα σχέδια της Αρμενίας για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση ενέχουν «σοβαρούς κινδύνους» για την οικονομική ασφάλεια όλων των χωρών – μελών της Ένωσης.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Κατά τη σύνοδο κορυφής στην Αστάνα την Παρασκευή, οι ηγέτες της Ρωσίας, της Λευκορωσίας, του Καζακστάν και της Κιργιζίας κάλεσαν το Ερεβάν να διεξαγάγει το συντομότερο δυνατό δημοψήφισμα σχετικά με την επιλογή της χώρας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της υπό ρωσική ηγεσία Ευρασιατικής Ένωσης.
Προειδοποίησαν επίσης ότι η ευρωπαϊκή πορεία της Αρμενίας θα μπορούσε να οδηγήσει στην αναστολή της συμμετοχής της στον οργανισμό και ανακοίνωσαν την έναρξη επίσημης αξιολόγησης της αρμενικής συμμετοχής, ενόψει ενδεχόμενης αναστολής μέχρι τον Δεκέμβριο.
Ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν, έχει ήδη υποστηρίξει την ιδέα διεξαγωγής δημοψηφίσματος για το μέλλον της Αρμενίας, δηλώνοντας στο παρελθόν ότι θα ήταν «απολύτως λογικό να ερωτηθούν οι Αρμένιοι πολίτες ποια είναι η επιλογή τους».
«Με βάση αυτό, θα κάνουμε και εμείς τη δική μας επιλογή», είχε αναφέρει.
Την Παρασκευή ο Πούτιν επανέλαβε έναν παραλληλισμό που είχε κάνει στο παρελθόν μεταξύ Ουκρανίας και Αρμενίας, δηλώνοντας στους δημοσιογράφους ότι «η κρίση στην Ουκρανία ξεκίνησε κάποια στιγμή από τις προσπάθειες της Ουκρανίας να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση».
Ο Ρώσος πρόεδρος έχει επανειλημμένα τονίσει ότι η ταυτόχρονη συμμετοχή και στα δύο μπλοκ είναι «αδύνατη».
Το Ερεβάν επιμένει στη συνεργασία με όλους
Η Αρμενία εκπροσωπήθηκε στη σύνοδο από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Μχέρ Γκριγκοριάν, καθώς ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν συμμετείχε στην προεκλογική εκστρατεία ενόψει των εκλογών της 7ης Ιουνίου.
Βίντεο από τη σύνοδο έδειξε τον Πούτιν να ανταλλάσσει χειραψία με τον Γκριγκοριάν κατά την υποδοχή των ηγετών.
Η κοινή ανακοίνωση της Ευρασιατικής Ένωσης παραδόθηκε στον Αρμένιο αξιωματούχο, ο οποίος δήλωσε ότι η χώρα του «παραμένει προσηλωμένη στη δημιουργική συμμετοχή στην EAEU, στη βάση του αμοιβαίου σεβασμού, της ισότιμης συνεργασίας και της συνεκτίμησης των εθνικών συμφερόντων όλων των μελών».
Πρόσθεσε ότι το Ερεβάν υποστηρίζει τη «συνεργασία αμοιβαίου οφέλους».
Η Αρμενία έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν σχεδιάζει να αποχωρήσει από την Ευρασιατική Ένωση, αλλά θα συνεχίσει παράλληλα την φιλοευρωπαϊκή της πορεία.
Ο αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης Αλεξέι Όβερτσουκ ζήτησε υπομονή όταν ρωτήθηκε για το θέμα, σημειώνοντας ότι η κατάσταση «δεν είναι τόσο απλή».
Νέες οικονομικές πιέσεις από τη Ρωσία
Την ίδια ημέρα, η Ρωσία αύξησε περαιτέρω την πίεση προς την κυβέρνηση Πασινιάν ανακοινώνοντας «προσωρινούς περιορισμούς» στις εισαγωγές ορισμένων αρμενικών φρούτων και λαχανικών.
Η απόφαση προστίθεται στις πρόσφατες απαγορεύσεις για αρμενικό μεταλλικό νερό, κρασιά και μπράντι.
Οι περιορισμοί έρχονται την ώρα που το Κρεμλίνο εντείνει τις προειδοποιήσεις του προς το Ερεβάν για τη φιλοδυτική του πορεία, απειλώντας ακόμη και με τερματισμό των προνομιακών προμηθειών φυσικού αερίου και πετρελαίου, που θεωρούνται ζωτικής σημασίας για την αρμενική οικονομία.
«Είπα στον Πασινιάν: "Ό,τι είναι αποδεκτό και καλό για τους Αρμενίους είναι αποδεκτό και καλό και για τη Ρωσία. Κάντε ό,τι θεωρείτε σωστό για τον αρμενικό λαό"», δήλωσε ο Πούτιν.
«Οι λαοί μας συνδέονται με αιώνες φιλίας και τίποτα δεν μπορεί να βλάψει αυτούς τους ανθρωπιστικούς δεσμούς. Υπάρχουν όμως ζητήματα που είναι καθαρά οικονομικά.»
Ο Ρώσος πρόεδρος υποστήριξε ότι τα πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν μπορούν να συμβιβαστούν με εκείνα της Ευρασιατικής Ένωσης.
«Θα αναγκαστούμε να ανατρέψουμε όλες τις οικονομικές μας δραστηριότητες στην Αρμενία» εάν η χώρα προχωρήσει πιο κοντά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δήλωσε μετά τη σύνοδο στην Αστάνα.
Καταγγελίες για ρωσική ανάμειξη στις εκλογές
Εν μέσω ευρέων καταγγελιών περί ρωσικής παρέμβασης στην προεκλογική εκστρατεία και στήριξης της αρμενικής αντιπολίτευσης, το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι η Αρμενία ενημέρωσε ανεπίσημα τη Μόσχα πως ορισμένοι Ρώσοι αξιωματούχοι δεν είναι ευπρόσδεκτοι ως εκλογικοί παρατηρητές.
Η παρέμβαση Τραμπ και η νέα στρατηγική σχέση με τις ΗΠΑ
Η ανακοίνωση της Ευρασιατικής Ένωσης επικεντρώθηκε αποκλειστικά στην ευρωπαϊκή πορεία της Αρμενίας, ωστόσο δημοσιοποιήθηκε μόλις μία ημέρα μετά την πλήρη στήριξη που παρείχε στον Πασινιάν ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε τον Αρμένιο πρωθυπουργό «μεγάλο φίλο και ηγέτη» που καθιστά την Αρμενία «ισχυρή, πλούσια και πολύ ασφαλή».
Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο επισκέφθηκε το Ερεβάν, όπου υπέγραψε μαζί με τον Αρμένιο υπουργό Εξωτερικών Αραράτ Μιρζογιάν συμφωνίες στρατηγικής συνεργασίας, μνημόνιο κατανόησης για κρίσιμες πρώτες ύλες και συμφωνία συνεργασίας για τον διάδρομο TRIPP (Trump Route for International Peace and Prosperity).
Ο διάδρομος θα συνδέει το Αζερμπαϊτζάν με τον θύλακα του Ναχιτσεβάν μέσω της νότιας Αρμενίας.
Ο Τραμπ συνέδεσε άμεσα την εκλογική του στήριξη προς τον Πασινιάν με το έργο αυτό, δηλώνοντας ότι οι ΗΠΑ και η Αρμενία θα ξεκινήσουν σύντομα την υλοποίησή του.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι ο διάδρομος θα «μεταμορφώσει τον Νότιο Καύκασο» και θα ανοίξει νέες ενεργειακές οδούς από την Κεντρική Ασία προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Από την πλευρά του, ο Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε τη συμφωνία για τις κρίσιμες πρώτες ύλες «υπενθύμιση ενός ακόμη πολέμου που ο πρόεδρος Τραμπ βοήθησε να τερματιστεί», αναφερόμενος στη συμφωνία ειρήνης Αρμενίας – Αζερμπαϊτζάν που υπέγραψαν πέρυσι στην Ουάσιγκτον ο Νικόλ Πασινιάν και ο πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ.
«Βλέπουμε να αναδύεται μια σπουδαία νέα σχέση με την Αρμενία», δήλωσε ο Ρούμπιο.
Ο Πασινιάν ευχαρίστησε τον Τραμπ για τη στήριξή του με ανάρτηση στην πλατφόρμα Χ, δημοσιεύοντας δίπλα-δίπλα τις σημαίες των Ηνωμένων Πολιτειών και της Αρμενίας.