Η νέα στρατηγική φιλοδοξεί να αποτελέσει το βασικό πλαίσιο στεγαστικής πολιτικής της χώρας έως το 2035, συνδυάζοντας μέτρα αύξησης της προσφοράς κατοικιών, οικονομικής στήριξης των νοικοκυριών, κοινωνικής κατοικίας και ρύθμισης της αγοράς
Σε δημόσια διαβούλευση η νέα Εθνική Στρατηγική για το Στεγαστικό: Πλαφόν στα ενοίκια, νέα δάνεια και αυστηρότερο πλαίσιο για τα Airbnb
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε η νέα Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2025-2035, η οποία επιχειρεί να δώσει απαντήσεις στο οξύ στεγαστικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν χιλιάδες νοικοκυριά και με τον τρόπο αυτό να αντιμετωπίσει το ολοένα και μεγαλύτερο πρόβλημα στέγασης. Το σχέδιο συγκεντρώνει 50 μέτρα, υφιστάμενα και νέα, με στόχο την αύξηση της προσφοράς κατοικιών, τη στήριξη των ενοικιαστών και των νέων που επιδιώκουν να αποκτήσουν πρώτη κατοικία, αλλά και τη δημιουργία ενός μόνιμου πλαισίου κοινωνικής κατοικίας.
Ανάμεσα στις σημαντικότερες παρεμβάσεις ξεχωρίζουν η προοπτική επιβολής πλαφόν σε συγκεκριμένες κατηγορίες ενοικίων, η δημιουργία νέων εργαλείων στεγαστικής χρηματοδότησης για την αγορά κατοικίας και οι πρόσθετοι περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Πλαφόν στα ενοίκια μέσω εθνικού δείκτη τιμών
Ένα από τα νέα μέτρα αφορά τη θεσμοθέτηση εθνικού δείκτη τιμών ακινήτων, ο οποίος θα παρακολουθεί συστηματικά τις τιμές πώλησης και ενοικίασης κατοικιών σε όλη τη χώρα.
Σύμφωνα με τη στρατηγική, ο δείκτης δεν θα λειτουργεί μόνο ως εργαλείο καταγραφής της αγοράς, αλλά θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για τη διάκριση μεταξύ ελεύθερης και ρυθμιζόμενης αγοράς μίσθωσης. Ειδικά για κατοικίες χαμηλής ποιότητας ή χαμηλής ενεργειακής απόδοσης, προβλέπεται ότι θα μπορούσαν να καθορίζονται ανώτατα όρια μισθώματος ή άλλοι μηχανισμοί προστασίας των ενοικιαστών.
Η πρόταση συνιστά την πρώτη οργανωμένη προσπάθεια να συνδεθεί η διαμόρφωση των ενοικίων με αντικειμενικά δεδομένα για την κατάσταση των ακινήτων και τις συνθήκες της αγοράς.
Κεντρική θέση στη στρατηγική κατέχει η ενίσχυση της ιδιοκατοίκησης. Μετά τα προγράμματα «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ», η κυβέρνηση προτείνει τη δημιουργία ενός πιο μόνιμου μηχανισμού στήριξης των νέων και των νοικοκυριών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Η νέα πρόταση προβλέπει φορολογικά κίνητρα προς τις τράπεζες ώστε να χορηγούν στεγαστικά δάνεια με μειωμένα επιτόκια σε επιλέξιμους δικαιούχους. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα διαρκές σύστημα πρόσβασης στην πρώτη κατοικία χωρίς να απαιτούνται κάθε φορά μεγάλα προγράμματα κρατικών επιδοτήσεων.
Παράλληλα, η στρατηγική διατηρεί στο επίκεντρο τα προγράμματα ανακαίνισης κατοικιών, τα οποία αναμένεται να αυξήσουν το διαθέσιμο οικιστικό απόθεμα και να βελτιώσουν την ποιότητα των υφιστάμενων ακινήτων.
Αυστηρότερο πλαίσιο για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις
Σημαντικό κεφάλαιο της στρατηγικής αφορά τη ρύθμιση της αγοράς βραχυχρόνιας μίσθωσης, η οποία θεωρείται ότι έχει περιορίσει τη διαθεσιμότητα κατοικιών για μακροχρόνια ενοικίαση, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα και στους δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς.
Το σχέδιο ενσωματώνει τα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί, όπως οι προσωρινοί περιορισμοί σε περιοχές υψηλής στεγαστικής πίεσης, η επιβολή τέλους ανθεκτικότητας, η εφαρμογή ΦΠΑ 13% και η απαγόρευση βραχυχρόνιας εκμίσθωσης ακινήτων που αποκτήθηκαν μέσω Golden Visa.
Παράλληλα, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο επέκτασης των περιορισμών σε περισσότερες περιοχές της χώρας, εφόσον διαπιστώνεται ότι η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων επηρεάζει αρνητικά την πρόσβαση των κατοίκων σε προσιτή στέγη.
Στο πεδίο των επενδύσεων σε ακίνητα, προτείνεται η δημιουργία ειδικής κατηγορίας Golden Visa. Σε αντίθεση με το υφιστάμενο καθεστώς, η νέα μορφή θα επιτρέπει την επένδυση σε περισσότερα από ένα ακίνητα, υπό την προϋπόθεση ότι αυτά θα διατίθενται αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση.
Η πρόταση αποσκοπεί στην προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων που θα συμβάλλουν στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών και όχι στην περαιτέρω ενίσχυση της βραχυχρόνιας μίσθωσης ή της παθητικής κατοχής ακινήτων.
Η στρατηγική δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στη δημιουργία αποθέματος κοινωνικής κατοικίας, έναν τομέα στον οποίο η Ελλάδα υστερεί σημαντικά σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Προβλέπονται δράσεις όπως η κοινωνική αντιπαροχή, η αξιοποίηση δημόσιων ακινήτων, η σύσταση Ενιαίου Φορέα Στεγαστικής Πολιτικής, η δημιουργία Γραφείων Κοινωνικής Μίσθωσης στους δήμους και η ίδρυση ειδικού Ταμείου για τη διαχείριση και ανάπτυξη κοινωνικών κατοικιών.
Παράλληλα, προτείνονται πολεοδομικά και χρηματοδοτικά κίνητρα για κατασκευαστές που θα αναπτύσσουν κατοικίες με κοινωνικό ή προσιτό ενοίκιο.
Η νέα στρατηγική φιλοδοξεί να αποτελέσει το βασικό πλαίσιο στεγαστικής πολιτικής της χώρας έως το 2035, συνδυάζοντας μέτρα αύξησης της προσφοράς κατοικιών, οικονομικής στήριξης των νοικοκυριών, κοινωνικής κατοικίας και ρύθμισης της αγοράς.
Το τελικό περιεχόμενο των παρεμβάσεων θα διαμορφωθεί μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης, ωστόσο είναι ήδη σαφές ότι η κυβέρνηση εξετάζει παρεμβάσεις με σημαντικό αποτύπωμα στην αγορά ενοικίων, στη στεγαστική πίστη και στη λειτουργία των βραχυχρόνιων μισθώσεων.