Η κατάπαυση του πυρός ισχύει από τον Απρίλιο, αλλά σποραδικά επεισόδια βίας αναζωπυρώνουν φόβους για επιστροφή σε ολοκληρωτικό πόλεμο, παρά τις επανειλημμένες δηλώσεις Τραμπ ότι η συμφωνία είναι κοντά.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν επέμεινε την Παρασκευή ότι μια συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή δεν είχε ποτέ βρεθεί πιο κοντά, μετά τις οργισμένες κατηγορίες του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ότι η Τεχεράνη διαπραγματεύεται με κακή πίστη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η οργισμένη αντίδραση ήρθε αφότου ιρανικά μέσα ενημέρωσης δημοσίευσαν ανάλυση όσων υποτίθεται ότι βρίσκονται στο τραπέζι, τονίζοντας ότι το Ιράν θα επιμείνει στο δικαίωμά του να εμπλουτίζει ουράνιο και να ελέγχει τη ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ.
Αυτή η εκδοχή, όμως, ερχόταν σε αντίθεση με την περιγραφή ανώτερου αξιωματούχου του Λευκού Οίκου, σύμφωνα με τον οποίο το Ιράν είχε συμφωνήσει να διαλύσει το πυρηνικό του πρόγραμμα, να καταστρέψει τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου και να επανανοίξει το στενό, ενώ η Τεχεράνη δεν θα έβλεπε την επιστροφή κανενός από τα δεσμευμένα κεφάλαιά της πριν τηρήσει αυτές τις δεσμεύσεις.
Την Πέμπτη, ο Τραμπ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι μια συμφωνία ήταν επικείμενη, ύστερα από εβδομάδες διαπραγματεύσεων με συνεχείς διακοπές για τον τερματισμό του πολέμου που προκάλεσαν τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα της 28ης Φεβρουαρίου, αλλά την Παρασκευή απέρριψε οργισμένα τον ιρανικό απολογισμό του σχεδίου ως ψευδή.
«Οι όροι που το Ιράν διοχέτευσε στα Fake News δεν έχουν ΤΙΠΟΤΑ να κάνουν με τους όρους που είχαν συμφωνηθεί, γραπτώς. Αυτά που είπαν, συμπεριλαμβανομένης της αδύναμης και αξιολύπητης δήλωσής τους ότι υπάρχει συμφωνία, δεν έχουν καμία σχέση με την αλήθεια», έγραψε σε ανάρτηση στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης που διαθέτει.
«Πολύ ανέντιμοι άνθρωποι για να συναλλαχθεί κανείς μαζί τους», συνέχισε. «Καλύτερα να συνέλθουν, και ΓΡΗΓΟΡΑ!»
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, εμφανίστηκε να επιχειρεί να υποβαθμίσει τη σύγκρουση.
«Το Μνημόνιο Συναντίληψης του Ισλαμαμπάντ δεν ήταν ποτέ πιο κοντά στην ολοκλήρωσή του», έγραψε σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αναφερόμενος στην πακιστανική πρωτεύουσα που είχε φιλοξενήσει προηγούμενες συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν.
«Εν αναμονή της οριστικοποίησής του, τα μέσα ενημέρωσης θα πρέπει να απέχουν από εικασίες σχετικά με το περιεχόμενό του», πρόσθεσε.
Ο Τραμπ ανάρτησε στη συνέχεια στο δικό του προφίλ ένα στιγμιότυπο της ανάρτησης του Αραγτσί.
Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, δήλωσε επίσης την Παρασκευή ότι το τελικό κείμενο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας έχει συμφωνηθεί.
«Μπορούμε να επιβεβαιώσουμε ότι έχει επιτευχθεί ένα τελικό, συμφωνημένο κείμενο της ειρηνευτικής συμφωνίας και ότι το Πακιστάν εργάζεται πλέον στενά με τις δύο πλευρές για την οριστικοποίηση των επόμενων βημάτων», έγραψε ο Σαρίφ στην πλατφόρμα X.
Στην ανάρτηση έκανε tag τόσο τους προέδρους των ΗΠΑ και του Ιράν όσο και άλλους ηγέτες των δύο χωρών. Το Πακιστάν μεσολαβεί μεταξύ των δύο πλευρών εδώ και μήνες.
«Η ειρήνη δεν ήταν ποτέ τόσο κοντά όσο είναι τώρα», δήλωσε ο Σαρίφ.
«Δεν ξέρω πώς νιώθω»
Η κατάπαυση του πυρός τέθηκε σε ισχύ τον Απρίλιο, όμως σημειώθηκαν σποραδικά επεισόδια βίας, προκαλώντας κάθε φορά νέους φόβους για επιστροφή σε γενικευμένο πόλεμο, παρά τις επανειλημμένες δηλώσεις του Τραμπ ότι η συμφωνία είναι εντός εμβέλειας.
Το Ισραήλ, σύμμαχος των ΗΠΑ, έχει δηλώσει ότι ο Τραμπ τού υποσχέθηκε πως οποιαδήποτε συμφωνία θα υποχρέωνε το Ιράν να παραδώσει το εμπλουτισμένο πυρηνικό υλικό του, όμως το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA ανέφερε ότι αυτό δεν βρίσκεται καν στο τραπέζι.
Σύμφωνα με την εκδοχή της IRNA, μετά την υπογραφή μιας αρχικής συμφωνίας, το Ιράν και οι ΗΠΑ θα είχαν ακόμη 60 ημέρες διαπραγματεύσεων και «το δικαίωμα του Ιράν να εμπλουτίζει ουράνιο και η διατήρηση του εμπλουτισμένου υλικού... θα τονιστούν με στόχο να συμπεριληφθούν στην τελική συμφωνία».
Πέραν αυτού, σύμφωνα με την IRNA, το Ιράν θα επέμενε να διαχειρίζεται την κίνηση μέσω του Στενού του Ορμούζ, της καίριας θαλάσσιας εμπορικής οδού για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Κόλπο, την οποία η Τεχεράνη έχει επιβάλει σε αποκλεισμό από το ξέσπασμα του πολέμου.
Το Ιράν, που έχει επιτρέψει μόνο σε ελάχιστα πλοία να διέλθουν από το στενό, έχει επιμείνει ότι τα σκάφη πρέπει να λάβουν άδεια από τις ένοπλες δυνάμεις του πριν διέλθουν.
Στην Τεχεράνη, ορισμένοι απλοί Ιρανοί φοβούνται ότι μια συμφωνία θα παγίωνε την εξουσία του καθεστώτος.
«Δεν είμαι σίγουρος πώς νιώθω», δήλωσε ένας 29χρονος εργαζόμενος σε καφέ στο πρακτορείο ειδήσεων AFP, υπό τον όρο της ανωνυμίας από φόβο αντιποίνων.
«Δεν ξέρω αν θα είναι καλό ή κακό για εμάς. Ο κύριος σκοπός αυτού του πολέμου ήταν οι ΗΠΑ να ανατρέψουν το σύστημα και αυτό δεν συνέβη. Άρα τι εξυπηρετεί μια συμφωνία;»
Βασικά σημεία
Τα αιτήματα του Ιράν ενδέχεται να περιπλέξουν ακόμη περισσότερο την οριστικοποίηση μιας συμφωνίας, παρότι η αισιοδοξία του Τραμπ έχει τροφοδοτήσει ράλι στα χρηματιστήρια και απότομη πτώση των τιμών του πετρελαίου.
Την Πέμπτη, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία είχε «φθάσει στο ανώτατο επίπεδο της ιρανικής ηγεσίας και εγκριθεί», ο Τραμπ ακύρωσε ένα απειλούμενο κύμα βομβαρδισμών, προσθέτοντας: «Χρόνος και τόπος της υπογραφής θα ανακοινωθούν σύντομα».
Ο Τραμπ ανέφερε ότι οι λεπτομέρειες της διευθέτησης είχαν εγκριθεί από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ.
Την Παρασκευή, το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Mehr, επικαλούμενο πηγή κοντά στην ιρανική διαπραγματευτική ομάδα, δημοσίευσε αυτό που χαρακτήρισε κείμενο σχεδίου συμφωνίας που οριστικοποιείται.
Το σχέδιο, σύμφωνα με το πρακτορείο, θα τερμάτιζε τον πόλεμο σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, όπου το Ισραήλ συνεχίζει την εκστρατεία του κατά της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ, θα αποδέσμευε 24 δισ. δολάρια (20 δισ. ευρώ) από τα δεσμευμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία και θα όριζε περίοδο 60 ημερών για διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Προβλέπει επίσης την αναστολή των κυρώσεων στις πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου, την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών και σχέδια ώστε οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους να καταβάλουν στο Ιράν αποζημιώσεις για τις ζημιές που προκάλεσε ο πόλεμος.