Ο Πάνος Γιαννόπουλος της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, με χρόνια εμπειρίας στις δορυφορικές εικόνες, εξηγεί στο Euronews τι αλλάζει με τον νέο Meteosat, τον πιο προηγμένο μετεωρολογικό δορυφόρο στον κόσμο.
Στις 28 Αυγούστου, ο δορυφόρος MTG-I2 (Meteosat Third Generation Imager-2) απογειώθηκε από το Ευρωπαϊκό Διαστημικό Κέντρο στο Κουρού με έναν πύραυλο Ariane 6, στην ένατη αποστολή του συγκεκριμένου εκτοξευτή και στην πρώτη του πτήση προς γεωστατική μεταβατική τροχιά. Με αυτή την εκτόξευση, η ESA και η Eumetsat ολοκληρώνουν την πρώτη επιχειρησιακή τριάδα της συστοιχίας Meteosat Τρίτης Γενιάς, που βρίσκεται 36.000 χιλιόμετρα πάνω από τον ισημερινό για να παρακολουθεί μόνιμα το κλίμα της Ευρώπης, της Μεσογείου και της βόρειας Αφρικής.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Για να καταλάβουμε τι αλλάζει πραγματικά με αυτόν τον δορυφόρο, μιλήσαμε με κάποιον που εδώ και δεκαετίες ερμηνεύει δορυφορικές εικόνες στην καθημερινή του δουλειά: τον Πάνο Γιαννόπουλο, μετεωρολόγο της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας της Ελλάδας (HNMS) και παρουσιαστή καιρού στον όμιλο SKAI Media Group.
«Όταν ξεκίνησα να δουλεύω, πριν από 25 χρόνια, είχαμε μόνο μία εικόνα κάθε 30 λεπτά, με τρία κανάλια: ήταν η πρώτη γενιά Meteosat, που είχε εκτοξευθεί δύο δεκαετίες νωρίτερα», θυμάται. Η δεύτερη γενιά, εξηγεί, έκανε σαφή διαφορά: 12 κανάλια και εικόνες κάθε δέκα λεπτά – κάθε πέντε στην Ευρώπη – που επέτρεπαν επιπλέον τον συνδυασμό καναλιών για την ανίχνευση ομίχλης, σκόνης, ηφαιστειακής τέφρας και την παρακολούθηση της εξέλιξης των καταιγίδων, από τη γέννησή τους μέχρι τη διάλυσή τους.
Με την τρίτη γενιά, στην οποία ανήκει ο MTG-I2, το άλμα είναι ακόμη μεγαλύτερο. Ο νέος δορυφόρος θα σαρώνει το ανώτερο τεταρτημόριο της Γης, με επίκεντρο την Ευρώπη, κάθε δυόμισι λεπτά, κάτι που, σύμφωνα με τον Γιαννόπουλο, «δεν έχει επιτευχθεί ποτέ ξανά στον κόσμο, ούτε καν στις Ηνωμένες Πολιτείες». Πρόκειται για μια αλλαγή που, όπως παραδέχεται, μπορεί να υπερβεί τις δυνατότητες ανθρώπινης ανάλυσης: «Δεν ξέρω αν οι μετεωρολόγοι μπορούμε μόνοι μας να αξιοποιήσουμε όλες αυτές τις πληροφορίες, αλλά με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης αυτές οι εικόνες ανά 2,5 λεπτά μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την πρόγνωση σε πολύ βραχύ χρονικό ορίζοντα».
Αυτή η νέα γενιά δορυφόρων ενσωματώνει επίσης έναν ανιχνευτή κεραυνών, κάτι που οι Meteosat δεν είχαν ποτέ μέχρι σήμερα, ικανό να λαμβάνει 1.000 δείγματα το δευτερόλεπτο σε μια πολύ στενή ζώνη του φάσματος. Και δεν έρχεται μόνος του: ήδη λειτουργεί σε τροχιά ο MTG-S, ο δεύτερος δορυφόρος της οικογένειας, που εκτοξεύθηκε το 2025 και μετρά προφίλ υγρασίας και θερμοκρασίας στην ατμόσφαιρα. «Μέχρι τώρα βασιζόμασταν κυρίως σε μετεωρολογικά μπαλόνια που εκτοξεύονται κάθε 12 ώρες από έναν περιορισμένο αριθμό σταθμών. Αυτός ο δορυφόρος παρέχει δεδομένα εδώ και λιγότερο από έναν χρόνο, και ήδη ενσωματώνονται στα παγκόσμια προγνωστικά μοντέλα», επισημαίνει ο μετεωρολόγος.
Ο MTG-I2 θα χρειαστεί ακόμη περίπου έξι μήνες για να ολοκληρώσει τη φάση θέσης σε λειτουργία, προτού ενσωματωθεί και βαθμονομηθεί μαζί με τους δύο «αδελφούς» δορυφόρους του. Από εκεί και πέρα, πιθανότατα γύρω στον Απρίλιο του 2027, οι τρεις θα λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύστημα. Για τον Γιαννόπουλο, ο απολογισμός είναι σαφής: «Αυτή η τρίτη γενιά Meteosat θα έχει αντίκτυπο τόσο στην πρόγνωση σε πολύ βραχύ χρονικό ορίζοντα – τις επόμενες δύο ή τρεις ώρες – όσο και στο συνηθισμένο εύρος πρόγνωσης, από μία έως δέκα ημέρες».