Ο φόβος για την τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει το τοπίο του λογισμικού. Ό,τι άρχισε ως ρευστοποιήσεις στις ΗΠΑ γίνεται δοκιμασία για τους ευρωπαίους κολοσσούς της τεχνολογίας.
Ο κλάδος του λογισμικού βιώνει τη χειρότερη περίοδο μαζικών ρευστοποιήσεων από τα βάθη της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008, αλλά αυτή τη φορά η αφορμή δεν είναι μια τραπεζική κατάρρευση, είναι η τεχνητή νοημοσύνη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο αμερικανικός κλάδος υποχώρησε κατά 14,5% τον Ιανουάριο, σημειώνοντας τη χειρότερη μηνιαία επίδοσή του από τον Οκτώβριο του 2008. Η πτώση επιταχύνθηκε στις αρχές Φεβρουαρίου, με νέα υποχώρηση 10% σε λιγότερο από δύο εβδομάδες.
Στην καρδιά αυτής της αναταραχής βρίσκεται μια αυξανόμενη ανησυχία των επενδυτών. Πολλοί φοβούνται ότι τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης δεν θα περιοριστούν στο να ενισχύσουν τα υπάρχοντα προϊόντα λογισμικού, αλλά θα διαβρώσουν τμήματα των συνδρομητικών επιχειρηματικών μοντέλων που στήριξαν την ανάπτυξη του κλάδου για περισσότερο από μία δεκαετία.
Από αγαπημένες μετοχές της AI σε βαρίδια της αγοράς
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ορισμένοι από τους πρώην «αστέρες» του κλάδου έχουν γνωρίσει θεαματική αναστροφή πορείας.
Η Unity Software, που παρέχει εργαλεία σε προγραμματιστές βιντεοπαιχνιδιών, η εταιρεία κυβερνοασφάλειας Rapid7 και η πλατφόρμα διαχείρισης πελατειακής εμπλοκής Braze έχουν καθεμία χάσει πάνω από το μισό της χρηματιστηριακής τους αξίας από την αρχή του έτους.
Ούτε οι γίγαντες του κλάδου έχουν γλιτώσει. Η Palantir, που για χρόνια θεωρούνταν βαρόμετρο για την τεχνητή νοημοσύνη, μαζί με τους «επιχειρηματικούς πυλώνες» Salesforce, Intuit και ServiceNow, έχουν υποχωρήσει κατά περίπου 30% από τις αρχές του έτους.
Ένας από τους βασικούς καταλύτες για το ξεπούλημα στον κλάδο ήταν η παρουσίαση, τον Ιανουάριο, από την Anthropic νέων εταιρικών προσθέτων (plugins) για τον βοηθό τεχνητής νοημοσύνης Claude.
Η ανακοίνωση ώθησε ξαφνικά τους επενδυτές να θέσουν ένα άβολο ερώτημα: αν η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να κάνει ό,τι κάνουν αυτές οι πλατφόρμες λογισμικού, γιατί χρειαζόμαστε τις πλατφόρμες;
Όταν οι ΗΠΑ φταρνίζονται, η Ευρώπη κρυολογεί
Ο ευρύτερος κλάδος λογισμικού στην Ευρώπη αποτιμάται περίπου στα 300 δισ. ευρώ και είναι έντονα συγκεντρωμένος σε μια χούφτα εταιρειών.
Αυτή η συγκέντρωση κάνει κάθε ποσοστιαία πτώση πιο ορατή – και πιο επώδυνη.
Ο γερμανικός κολοσσός τεχνολογίας SAP είναι μακράν η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή εταιρεία λογισμικού, με χρηματιστηριακή αξία περίπου 200 δισ. ευρώ.
Η μετοχή της SAP έχει ήδη υποχωρήσει περίπου 20% από τις αρχές του έτους και 40% σε σχέση με το ιστορικό υψηλό της, τον Φεβρουάριο του 2025.
Σε όρους χρηματιστηριακής αξίας, η SAP έχει εξαϋλώσει 188 δισ. ευρώ μόνο τον τελευταίο χρόνο, σχεδόν τα μισά από την τρέχουσα κεφαλαιοποίησή της.
Ακόμη πιο ανησυχητική από τον αριθμό είναι η τάση: η SAP οδεύει προς τον ένατο συνεχόμενο μήνα πτώσης. Κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί ποτέ στα περισσότερα από 30 χρόνια διαπραγμάτευσής της.
Για μια εταιρεία που για χρόνια θεωρούνταν πυλώνας ανθεκτικότητας της ευρωπαϊκής τεχνολογίας, ο συμβολισμός είναι έντονος.
Η γαλλική Dassault Systèmes, γνωστή για τις πλατφόρμες τρισδιάστατου σχεδιασμού και μηχανικής που χρησιμοποιούνται στην αεροναυπηγική και τη βιομηχανία, κατατάσσεται δεύτερη μεταξύ των εισηγμένων ευρωπαϊκών ομίλων λογισμικού, με κεφαλαιοποίηση γύρω στα 24 δισ. ευρώ.
Η μετοχή της έχει χάσει περίπου 25% από τις αρχές του έτους και οδεύει προς τον πέμπτο συνεχόμενο μήνα πτώσης – τη μεγαλύτερη αρνητική σειρά από το 2016.
Στην τρίτη θέση βρίσκεται η Sage Group. Ο βρετανικός πάροχος λογισμικού λογιστικής έχει υποχωρήσει περίπου 25% από την αρχή του έτους, συμπεριλαμβανομένης πτώσης 17% μόνο τον Φεβρουάριο, γεγονός που θέτει τη μετοχή σε τροχιά για τη χειρότερη μηνιαία επίδοση από τον Ιούλιο του 2002.
Ο βρετανικός όμιλος πληροφοριών και αναλύσεων RELX κατέγραψε αιφνίδια πτώση 17% σε μία μόνο συνεδρίαση νωρίτερα μέσα στον μήνα – τη μεγαλύτερη ημερήσια υποχώρηση από το 1988 – και πλέον οδεύει προς αυτό που θα μπορούσε να εξελιχθεί στον χειρότερο μήνα στην ιστορία του.
Οι μετοχές λογισμικού με τις χειρότερες επιδόσεις στην Ευρώπη το 2026
Αν οι «βαριοί παίκτες» του ευρωπαϊκού λογισμικού δέχονται πιέσεις, οι μεσαίου μεγέθους εταιρείες αισθάνονται την πίεση ακόμη εντονότερα.
Οι μικρότερες εταιρείες τείνουν να έχουν πιο περιορισμένη πελατειακή βάση και λιγότερο διαφοροποιημένες πηγές εσόδων, γεγονός που σημαίνει ότι οι αλλαγές στο επενδυτικό κλίμα μεταφράζονται σε πιο απότομες διακυμάνσεις της μετοχής.
Η γαλλική Sidetrade, που αξιοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για να βοηθά τις επιχειρήσεις στη διαχείριση της διαδικασίας από την παραγγελία έως την είσπραξη (order-to-cash), έχει υποχωρήσει σχεδόν 50% από την αρχή του έτους – καθιστώντας την τη μεγαλύτερη «χαμένη» στον ευρωπαϊκό χώρο του λογισμικού.
Η σουηδική Lime Technologies, πάροχος CRM με επίκεντρο τη σκανδιναβική αγορά, καταγράφει πτώση σχεδόν 38%, ενώ η δανέζικη cBrain, γνωστή για τις ψηφιακές πλατφόρμες που χρησιμοποιούν δημόσιες διοικήσεις, έχει χάσει περίπου 35%.
Η νορβηγική LINK Mobility Group, που παρέχει πλατφόρμες επικοινωνίας και μηνυμάτων για επιχειρήσεις, και η SmartCraft, που προσφέρει εργαλεία cloud για την κατασκευαστική βιομηχανία, έχουν καθεμία υποχωρήσει περίπου 32%.
Ο γαλλικός όμιλος 74Software, με εξειδίκευση στη διαχείριση API και την ψηφιακή διασύνδεση χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, έχει καταγράψει αντίστοιχα απότομη πτώση.
Πανικός στο λογισμικό ή απλώς επανατιμολόγηση της αγοράς;
Η συζήτηση μεταξύ των ειδικών αντικατοπτρίζει την αβεβαιότητα που επικρατεί στις αγορές.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia, Jensen Huang, απέρριψε την ιδέα ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα αντικαταστήσει το λογισμικό ως «το πιο παράλογο πράγμα στον κόσμο», υποστηρίζοντας ότι η AI θα ενισχύσει τα υπάρχοντα συστήματα αντί να τα εξαφανίσει.
Η Wedbush Securities σημείωσε ότι οι αγορές τιμολογούν ένα «σενάριο Αρμαγεδδώνα» που μοιάζει αποκομμένο από την εταιρική πραγματικότητα, επισημαίνοντας ότι οι επιχειρήσεις δεν πρόκειται να ξηλώσουν από τη μια μέρα στην άλλη την υποδομή λογισμικού τους.
Στρατηγικοί αναλυτές της JP Morgan έχουν επίσης υποστηρίξει ότι οι επενδυτές προεξοφλούν σενάρια διαταραχής χειρότερης δυνατής έκβασης, τα οποία είναι απίθανο να υλοποιηθούν στο άμεσο μέλλον.
Ο βετεράνος επενδυτής της Wall Street Ed Yardeni ανέφερε ότι οι αγορές πέρασαν από την «AI-φορία» στην «AI-φοβία», υποδεικνύοντας ότι, παρότι οι αποτιμήσεις του κλάδου μοιάζουν πλέον πιο ελκυστικές, οι προσδοκίες για τα κέρδη ενδέχεται να μην αποτυπώνουν ακόμη πλήρως την πιθανή επιβράδυνση που αντιμετωπίζουν οι εταιρείες λογισμικού.
Άλλοι, ωστόσο, συνιστούν προσοχή. Ο στρατηγικός αναλυτής της Goldman Sachs Ben Snider έχει προειδοποιήσει για «μακροπρόθεσμο κίνδυνο προς τα κάτω», κάνοντας παραλληλισμούς με κλάδους όπως οι εφημερίδες και ο καπνός, που υποτίμησαν τις δομικές αλλαγές.
Ο ειδικός επισήμανε μια βαθιά αναδιάταξη στην αγορά, με τους επενδυτές να εγκαταλείπουν γρήγορα μετοχές λογισμικού που θεωρούνται εκτεθειμένες στην AI και να ανακατανέμουν κεφάλαια σε κυκλικούς και value κλάδους, οι οποίοι συνδέονται στενότερα με την «πραγματική οικονομία».
Τι ακολουθεί;
Το βασικό ερώτημα είναι αν πρόκειται για μια αναγκαία επανατιμολόγηση ενός κλάδου που επωφελήθηκε από χρόνια υψηλών αποτιμήσεων ή για τα πρώτα στάδια μιας πιο δομικής αναδιάρθρωσης με αιτία την τεχνητή νοημοσύνη.
Για τους επενδυτές, το τρέχον ξεπούλημα ξεπερνά τα τριμηνιαία αποτελέσματα ή τις προσδοκίες για τα επιτόκια. Αντικατοπτρίζει μια βαθύτερη αβεβαιότητα για το πώς θα δημιουργείται και θα αποτυπώνεται η αξία σε μια οικονομία που θα καθοδηγείται από την AI.
Αν τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης περιορίσουν την ανάγκη για πολλαπλά επίπεδα εταιρικού λογισμικού, τα περιθώρια κέρδους και η τιμολογιακή ισχύς θα μπορούσαν να βρεθούν υπό πίεση.
Αν, αντίθετα, η AI ενισχύσει την παραγωγικότητα μέσα στις υπάρχουσες πλατφόρμες, η σημερινή διόρθωση ενδέχεται να αποδειχθεί υπερβολική.
Η ιστορία δείχνει ότι οι τεχνολογικές μεταβάσεις σπάνια εξαφανίζουν ολόκληρους κλάδους. Πιο συχνά, αναδιαμορφώνουν τις ιεραρχίες του ανταγωνισμού.
Κάποιες εταιρείες πιθανότατα θα βγουν ενισχυμένες, άλλες μπορεί να δυσκολευτούν να υπερασπιστούν την τιμολογιακή τους ισχύ ή τη σημασία τους στην αγορά.
Η βιομηχανία λογισμικού δεν πρόκειται να εξαφανιστεί από τη μια μέρα στην άλλη. Όμως οι νικητές και οι χαμένοι της επόμενης ημέρας είναι πολύ πιθανό να μην μοιάζουν με αυτούς της περασμένης δεκαετίας.