Μοντέλο της Moody’s Analytics προβλέπει 49% πιθανότητα ύφεσης στις ΗΠΑ μέσα στους επόμενους 12 μήνες, την υψηλότερη εδώ και χρόνια.
Ο ισχυρός χρηματοπιστωτικός οίκος Moody's προειδοποίησε ότι το βασικό του οικονομικό μοντέλο, που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη, τοποθετούσε την πιθανότητα να ξεκινήσει ύφεση στις ΗΠΑ μέσα στους επόμενους 12 μήνες στο 49% πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, προειδοποιώντας ότι οι υψηλές τιμές του πετρελαίου είναι πιθανό πλέον να την ωθήσουν πάνω από το 50%.
Η εταιρεία τόνισε ακόμη ότι το μοντέλο διαθέτει ισχυρό ιστορικό επιδόσεων και ότι η τρέχουσα πιθανότητα ύφεσης είναι η υψηλότερη εδώ και χρόνια.
Το Euronews μίλησε με τον επικεφαλής οικονομολόγο της Moody's Analytics, Μαρκ Ζάντι, ο οποίος εξήγησε ότι «πίσω από το πρόσφατο άλμα βρίσκονται κυρίως τα αδύναμα στοιχεία της αγοράς εργασίας, αλλά σχεδόν όλα τα οικονομικά δεδομένα έχουν εξασθενήσει από το τέλος του περασμένου έτους».
Επιπλέον, η ευαισθησία του μοντέλου στο κόστος ενέργειας δεν είναι τυχαία. Κάθε ύφεση στις ΗΠΑ μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, με εξαίρεση την πτώση της περιόδου της πανδημίας Covid-19, είχε προηγηθεί από εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου.
Παρότι οι ΗΠΑ παράγουν πλέον περίπου όσο αργό πετρέλαιο καταναλώνουν, ο Ζάντι εξήγησε γιατί οι υψηλότερες τιμές εξακολουθούν να πλήττουν σοβαρά την οικονομία.
«Οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου πλήττουν πολύ πιο έντονα τους Αμερικανούς καταναλωτές και τους ωθούν να γίνουν πολύ πιο γρήγορα προσεκτικοί στις δαπάνες τους, απ’ ό,τι πείθουν τους Αμερικανούς παραγωγούς πετρελαίου να αυξήσουν τις επενδύσεις και την παραγωγή», σημείωσε ο οικονομολόγος.
Όπως ανέδειξε πρόσφατη ανάλυση του Euronews, οι αγορές ίσως υποτιμούν το ενδεχόμενο ο πόλεμος στο Ιράν να διαταράξει τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και, κατ’ επέκταση, να πλήξει την παγκόσμια οικονομία, ιδίως αν η σύγκρουση παραταθεί.
Το Στενό του Ορμούζ, μέσω του οποίου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου, παραμένει κλειστό τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές και ο πόλεμος στο Ιράν δεν δείχνει ακόμη σημάδια αποκλιμάκωσης. Το αμερικανικό συμβόλαιο αναφοράς στο αργό διαπραγματεύεται αυτήν τη στιγμή στα 94 δολάρια το βαρέλι.
Ο Ζάντι είπε στο Euronews ότι είναι απίθανο οι Αμερικανοί παραγωγοί να αυξήσουν γρήγορα την παραγωγή, καθώς θεωρούν την άνοδο των τιμών παροδική.
«Απέχουμε πολύ από το σημείο όπου οι αυξημένες επενδύσεις και οι προσλήψεις θα αντιστάθμιζαν τον πόνο των καταναλωτών», δήλωσε.
Η εύθραυστη αγορά εργασίας στις ΗΠΑ ενισχύει τους φόβους για ύφεση
Η αδύναμη απασχόληση είναι ο σημαντικότερος παράγοντας που αυξάνει τις πιθανότητες ύφεσης στις ΗΠΑ, σύμφωνα με τον Ζάντι.
«Η απασχόληση τον Φεβρουάριο μειώθηκε και κινείται περίπου στο ίδιο επίπεδο εδώ και έναν χρόνο. Η απασχόληση είναι η καλύτερη μέτρηση της τρέχουσας οικονομικής δραστηριότητας», εξήγησε ο οικονομολόγος, επισημαίνοντας παράλληλα και άλλα αδύναμα σήματα, όπως η μείωση στις οικοδομικές άδειες κατοικιών και στο καταναλωτικό κλίμα.
Στις 16 από τις 19 τελευταίες εκθέσεις απασχόλησης του Γραφείου Στατιστικών Εργασίας των ΗΠΑ (BLS) έγιναν καθοδικές αναθεωρήσεις λίγο μετά τη δημοσίευσή τους, ο μεγαλύτερος αριθμός από το 2008.
Όταν ρωτήθηκε για αυτό το στατιστικό στοιχείο και την προφανή αναξιοπιστία των δεδομένων για την αγορά εργασίας των ΗΠΑ, ο Ζάντι σημείωσε ότι «αν κάτι δείχνει, είναι πως η αγορά εργασίας είναι ακόμη πιο αδύναμη και οι κίνδυνοι ύφεσης ακόμη μεγαλύτεροι από ό,τι αποτυπώνουν τα τρέχοντα στοιχεία».
Ωστόσο, ο επικεφαλής οικονομολόγος της Moody's πρόσθεσε μια σημαντική επιφύλαξη, ότι «αν η αγορά εργασίας κατάφερνε με κάποιον τρόπο να σταθεροποιηθεί, δεν πιστεύω πως ο υψηλότερος πληθωρισμός από μόνος του θα ήταν αρκετός για να οδηγήσει την οικονομία των ΗΠΑ σε ύφεση».
Ο Ζάντι διευκρίνισε ότι η άνοδος του ενεργειακού κόστους λόγω του πολέμου στο Ιράν, σε συνδυασμό με την υποχώρηση της αγοράς εργασίας, όπως υποδηλώνουν τα στοιχεία του BLS, είναι εκείνη που μπορεί τελικά να προκαλέσει «εξασθένηση της καταναλωτικής δαπάνης, που με τη σειρά της οδηγεί τις επιχειρήσεις να περιορίσουν τη δραστηριότητά τους και να απολύσουν προσωπικό, πυροδοτώντας τελικά έναν αυτοτροφοδοτούμενο αρνητικό κύκλο».
Αναγνωρίζοντας ότι πολλοί οικονομολόγοι διστάζουν πλέον να προβλέψουν ύφεση μετά τα προηγούμενα ψευδή σήματα, ο Ζάντι εκτιμά ότι, αν οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα ακόμη και για λίγες μόνο εβδομάδες, και δεδομένου του κύκλου σύσφιξης της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, τα περιθώρια διαφυγής είναι περιορισμένα χωρίς στήριξη από την οικονομική πολιτική ή αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή.
Ο συνδυασμός μηδενικής δημιουργίας θέσεων εργασίας και πιέσεων στο κόστος λόγω της ενέργειας αφήνει την οικονομία των ΗΠΑ εκτεθειμένη σε μια αυτοτροφοδοτούμενη επιβράδυνση.
Ο αντίκτυπος του πολέμου στο Ιράν στην παγκόσμια οικονομία
Μια ύφεση στις ΗΠΑ θα επιβάρυνε πιθανότατα την οικονομία της ΕΕ, μειώνοντας τη ζήτηση για ευρωπαϊκές εξαγωγές, σφίγγοντας τις χρηματοπιστωτικές συνθήκες και επιβραδύνοντας την ανάπτυξη σε ολόκληρη την Ένωση, αν και η ανθεκτικότητα της Ευρώπης και οι διαφοροποιημένοι εμπορικοί της δεσμοί θα μπορούσαν να συμβάλουν στον περιορισμό των επιπτώσεων.
Για την παγκόσμια οικονομία, κάθε αύξηση 10% στις τιμές του πετρελαίου, εφόσον διατηρηθεί για το μεγαλύτερο μέρος του έτους, θα αυξήσει τον παγκόσμιο πληθωρισμό κατά 0,4% και θα μειώσει την παγκόσμια οικονομική παραγωγή έως και κατά 0,2%, σύμφωνα με την Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, γενική διευθύντρια του ΔΝΤ.
Σε πρόσφατη έκθεση, η Oxford Economics όρισε τα 140 δολάρια το βαρέλι ως το όριο πέρα από το οποίο η παγκόσμια οικονομία γλιστρά σε ήπια ύφεση, με τη μείωση του παγκόσμιου ΑΕΠ κατά 0,7% έως το τέλος του έτους και την είσοδο του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ευρωζώνης και της Ιαπωνίας σε φάση συρρίκνωσης.