Παρά τις επιθέσεις και τις απειλές της Τεχεράνης, δεκάδες πλοία συνεχίζουν να διέρχονται – άνοδος τιμών και διεθνείς παρεμβάσεις
Περίπου 90 πλοία, συμπεριλαμβανομένων πετρελαιοφόρων, έχουν διασχίσει τα Στενά του Ορμούζ από την έναρξη της σύγκρουσης με το Ιράν.
Η χώρα συνεχίζει να εξάγει εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, παρά το γεγονός ότι η θαλάσσια οδός είναι ουσιαστικά κλειστή — και ενώ το Ιράν δηλώνει ότι θα επιτεθεί σε δεξαμενόπλοια που επιχειρούν να τη διασχίσουν — σύμφωνα με ναυτιλιακά και εμπορικά δεδομένα.
Πολλά από τα πλοία πραγματοποίησαν τις λεγόμενες «σκοτεινές» διελεύσεις, παρακάμπτοντας τις δυτικές κυρώσεις και την εποπτεία, και είναι πιθανό να έχουν δεσμούς με το Ιράν, σύμφωνα με τη ναυτιλιακή εταιρεία δεδομένων Λόιντς Λιστ Ιντέλιτζενς.
Πιο πρόσφατα, πλοία που συνδέονται με την Ινδία και το Πακιστάν έχουν επίσης διασχίσει τα στενά, καθώς οι κυβερνήσεις εντείνουν τις διαπραγματεύσεις.
Οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι τις τελευταίες εβδομάδες, γεγονός που ώθησε τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να καλέσει συμμάχους και εμπορικούς εταίρους να στείλουν πολεμικά πλοία για να ανοίξουν ξανά τη διαδρομή, σε μια προσπάθεια μείωσης των τιμών.
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν βασική αρτηρία για το παγκόσμιο πετρέλαιο και φυσικό αέριο, μεταφέροντας περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου αργού πετρελαίου.
Η πλειονότητα της ναυτιλιακής κίνησης έχει διακοπεί από τις αρχές Μαρτίου, όταν ξεκίνησε η σύγκρουση. Περίπου 20 πλοία έχουν δεχθεί επιθέσεις στην περιοχή.
Παρά ταύτα, το Ιράν έχει εξάγει περισσότερα από 16 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τις αρχές Μαρτίου, σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης Κπλερ.
Η Κίνα παραμένει ο μεγαλύτερος αγοραστής, γεγονός που αντανακλά τον αντίκτυπο των δυτικών κυρώσεων.
«Υπάρχει συνεχιζόμενη ανθεκτικότητα στις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν», δήλωσε η αναλύτρια της Κπλερ Άνα Σούμπασιτς.
Το Ιράν έχει καταφέρει να αποκομίσει κέρδη από τις πωλήσεις πετρελαίου και παράλληλα να «διατηρήσει τη δική του εξαγωγική αρτηρία», αξιοποιώντας τον έλεγχο του στρατηγικού περάσματος, δήλωσε ο διευθυντής πελατών της συμβουλευτικής εταιρείας Ρένταλ Κουν Κάο.
Οι εκτιμήσεις για τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν ευθυγραμμίζονται σε μεγάλο βαθμό με τα δεδομένα της ναυτιλιακής κίνησης.
Μεταξύ 1 και 15 Μαρτίου, τουλάχιστον 89 πλοία διέσχισαν τα στενά, εκ των οποίων 16 ήταν πετρελαιοφόρα, σύμφωνα με τη Λόιντς Λιστ Ιντέλιτζενς. Ο αριθμός αυτός είναι συγκρίσιμος με τις 100 έως 135 ημερήσιες διελεύσεις πριν από τη σύγκρουση.
Περισσότερο από το ένα πέμπτο αυτών των πλοίων εκτιμάται ότι συνδέεται με το Ιράν, ενώ άλλα σχετίζονται με την Κίνα και την Ελλάδα.
Ορισμένα πλοία συνεχίζουν να διέρχονται
Το δεξαμενόπλοιο αργού πετρελαίου Καράτσι, με σημαία Πακιστάν και υπό τον έλεγχο της Εθνικής Ναυτιλιακής Εταιρείας του Πακιστάν, διέσχισε τα στενά την Κυριακή, σύμφωνα με τη Λόιντς Λιστ Ιντέλιτζενς.
Ο εκπρόσωπος του Λιμενικού Οργανισμού του Πακιστάν Σαρίκ Αμίν αρνήθηκε να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει τη διαδρομή που ακολούθησε το πλοίο, αλλά δήλωσε ότι σύντομα θα φτάσει με ασφάλεια στο Πακιστάν.
Τα πλοία υγροποιημένου πετρελαϊκού αερίου Σιβαλίκ και Νάντα Ντέβι, με σημαία Ινδίας και ιδιοκτησία της κρατικής Ναυτιλιακής Εταιρείας της Ινδίας, διέσχισαν επίσης τα στενά γύρω στις 13 ή 14 Μαρτίου.
Το υγραέριο χρησιμοποιείται ευρέως ως καύσιμο μαγειρέματος στην Ινδία.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ινδίας Σουμπραμανιάμ Τζαϊσανκάρ δήλωσε ότι τα δύο πλοία κατάφεραν να περάσουν μετά από συνομιλίες με το Ιράν.
Και το Ιράκ βρίσκεται σε συνομιλίες με το Ιράν, προκειμένου να επιτραπεί η διέλευση των πετρελαιοφόρων του από τα Στενά του Ορμούζ, μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων.
Τα πλοία ενδέχεται να διέρχονται «με κάποιο επίπεδο διπλωματικής παρέμβασης», δήλωσε ο αρχισυντάκτης της Λόιντς Λιστ Ρίτσαρντ Μιντ.
Έτσι, το Ιράν ενδέχεται να έχει «ουσιαστικά δημιουργήσει έναν ασφαλή διάδρομο», με ορισμένα πλοία να κινούνται κοντά στις ιρανικές ακτές.
Ορισμένα πλοία που βρίσκονταν κοντά ή εντός των στενών φέρεται να δήλωναν ότι συνδέονται με την Κίνα ή ότι διαθέτουν πλήρωμα αποκλειστικά κινεζικής εθνικότητας, προκειμένου να μειώσουν τον κίνδυνο επίθεσης, σύμφωνα με προηγούμενη ανάλυση της πλατφόρμας παρακολούθησης πλοίων Μαρίν Τράφικ.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι εκμεταλλεύονται τις στενότερες σχέσεις της Κίνας με το Ιράν.
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 40% από την έναρξη της σύγκρουσης. Το Ιράν έχει προειδοποιήσει ότι δεν θα επιτρέψει τη διέλευση πετρελαίου με προορισμό τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τους συμμάχους τους.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δήλωσαν ότι επιτρέπουν τη διέλευση ιρανικών δεξαμενόπλοιων, προκειμένου να συμβάλουν στη σταθεροποίηση της παγκόσμιας προσφοράς.
«Τα ιρανικά πλοία ήδη έβγαιναν και το επιτρέψαμε, ώστε να τροφοδοτηθεί ο υπόλοιπος κόσμος», δήλωσε στο CNBC ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ.
Οι ΗΠΑ βομβάρδισαν στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νησί Χαργκ, στα ανοικτά των ιρανικών ακτών, το οποίο αποτελεί κομβικό σημείο για το πετρελαϊκό δίκτυο και τις εξαγωγές του Ιράν, ωστόσο ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι προς το παρόν άφησε ανεπηρέαστες τις πετρελαϊκές υποδομές.
Οι πρόσφατες διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ δείχνουν ότι δεν είναι απλώς «κλειστά», δήλωσε ο Κουν Κάο.
«Είναι πιο ακριβές να θεωρηθούν ως επιλεκτικά κλειστά για ορισμένη κίνηση, ενώ εξακολουθούν να λειτουργούν για τις ιρανικές εξαγωγές και ένα περιορισμένο σύνολο ανεκτών μη ιρανικών διελεύσεων», ανέφερε.
Ωστόσο, εάν το σχέδιο του Ιράν είναι να «προκαλέσει πίεση μέσω υψηλότερων τιμών ενέργειας», τότε ο αριθμός των δεξαμενόπλοιων που θα επιτρέπει να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ ενδέχεται να είναι πολύ περιορισμένος, εκτιμούν οι στρατηγικοί αναλυτές της ολλανδικής τράπεζας ING Γουόρεν Πάτερσον και Εβα Μάνθι σε σημείωμά τους.