Η ΕΚΤ διατηρεί τα επιτόκια: προειδοποιεί ότι η ένταση στη Μέση Ανατολή και ο κίνδυνος στο πετρέλαιο μπορεί να αυξήσουν τον πληθωρισμό, με βασικό σενάριο 2,6% το 2026, αλλά ενεργειακά σοκ ίσως τον ωθήσουν στο 3,5% ή 4,4%.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, απηύθυνε μία από τις πιο ξεκάθαρες μέχρι σήμερα προειδοποιήσεις της για τις πιθανές πληθωριστικές συνέπειες της συνεχιζόμενης σύγκρουσης στο Ιράν.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μιλώντας μετά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Πέμπτης, η οποία άφησε αμετάβλητα τα επιτόκια, η Λαγκάρντ δήλωσε ότι ο πόλεμος «έχει καταστήσει τις προοπτικές σημαντικά πιο αβέβαιες» και θα έχει «ουσιαστική επίδραση στον πληθωρισμό βραχυπρόθεσμα».
Ενεργειακό σοκ στο επίκεντρο των αναθεωρημένων προβλέψεων της ΕΚΤ για τον πληθωρισμό
Η Λαγκάρντ τόνισε ότι ο πόλεμος δημιουργεί «ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό», κυρίως μέσω των αγορών πετρελαίου και φυσικού αερίου, με άμεσες συνέπειες για τις τιμές καταναλωτή.
Οι τελευταίες προβλέψεις των υπηρεσιών της ΕΚΤ δείχνουν ότι ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 2,6% το 2026, πριν υποχωρήσει στο 2,0% το 2027 και στο 2,1% το 2028. Η ανοδική αναθεώρηση σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις υψηλότερες τιμές ενέργειας που συνδέονται με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Ο δομικός πληθωρισμός, που εξαιρεί την ενέργεια και τα τρόφιμα, αναμένεται επίσης να παραμείνει ελαφρώς πάνω από τον στόχο σε όλη την περίοδο προβλέψεων, αντανακλώντας τις έμμεσες επιδράσεις του ενεργειακού κόστους καθώς αυτές διαχέονται στην οικονομία.
Ωστόσο, η Λαγκάρντ ξεκαθάρισε ότι αυτό το σενάριο προϋποθέτει σχετικά περιορισμένες διαταραχές στον εφοδιασμό ενέργειας.
Σε ένα πιο δυσμενές σενάριο, με ισχυρότερες και πιο παρατεταμένες διακοπές στην προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να ανέλθει στο 3,5% το 2026.
Σε ένα ακόμη πιο ακραίο σενάριο, όπου οι τιμές ενέργειας παραμένουν σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο διάστημα, ο συνολικός πληθωρισμός θα μπορούσε να φτάσει έως και το 4,4% το 2026.
Η ΕΚΤ είναι ιδιαίτερα σε εγρήγορση για τις λεγόμενες δευτερογενείς επιδράσεις, όταν ένα αρχικό ενεργειακό σοκ επεκτείνεται πέρα από τις τιμές καυσίμων σε μισθούς, υπηρεσίες και τον δομικό πληθωρισμό.
«Εάν διατηρηθούν, οι υψηλότερες τιμές ενέργειας μπορεί να οδηγήσουν σε ευρύτερη άνοδο του πληθωρισμού μέσω έμμεσων και δευτερογενών επιδράσεων, μια κατάσταση που απαιτεί στενή παρακολούθηση», ανέφερε η Λαγκάρντ.
Η ανάπτυξη αναθεωρείται προς τα κάτω: αυξάνονται οι κίνδυνοι στασιμοπληθωρισμού
Οι πληθωριστικές πιέσεις από τις αγορές ενέργειας έρχονται σε εντελώς ακατάλληλη στιγμή για την οικονομία της ευρωζώνης.
Η πρόβλεψη για την αύξηση του ΑΕΠ έχει αναθεωρηθεί προς τα κάτω, μόλις στο 0,9% για το 2026, ποσοστό που βρίσκεται οριακά πάνω από τη στασιμότητα, καθώς ο πόλεμος πιέζει τα πραγματικά εισοδήματα, την επιχειρηματική εμπιστοσύνη και την κατανάλωση.
Το αποτέλεσμα είναι ένα πολύ πιο σύνθετο περιβάλλον άσκησης πολιτικής.
Το ίδιο πετρελαϊκό σοκ που απειλεί να ωθήσει τον πληθωρισμό υψηλότερα αναμένεται επίσης να επιβαρύνει την ανάπτυξη, διαβρώνοντας τα πραγματικά εισοδήματα και πλήττοντας την εμπιστοσύνη.
Η Λαγκάρντ επανέλαβε ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση θα ενίσχυε ταυτόχρονα τον πληθωρισμό και θα αποδυνάμωνε την οικονομική δραστηριότητα, περιπλέκοντας τη χάραξη νομισματικής πολιτικής από την ΕΚΤ.
Η Λαγκάρντ επιμένει σε προσέγγιση συνεδρίαση προς συνεδρίαση, αλλά οι αναλυτές ήδη βλέπουν αυξήσεις επιτοκίων
Η Λαγκάρντ υπογράμμισε ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής παρακολουθούν στενά βασικούς δείκτες, όπως η αύξηση των μισθών, οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό και οι εξελίξεις στις αγορές ενέργειας.
«Δεν δεσμευόμαστε προκαταβολικά σε μια συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων», είπε, προσθέτοντας ότι η ΕΚΤ είναι έτοιμη να προσαρμόσει τα εργαλεία της, εάν χρειαστεί, ώστε να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα επιστρέψει με βιώσιμο τρόπο στον στόχο.
«Είναι απίθανο η ΕΚΤ να επιδείξει την ίδια υπομονή που έδειξε κατά το προηγούμενο πληθωριστικό σοκ», προειδοποίησε ο Σιλβέν Μπρουαγέρ, επικεφαλής οικονομολόγος για την περιοχή EMEA στη S&P Global Ratings.
Σύμφωνα με τον Ρόμαν Ζιρούκ, ανώτερο αναλυτή αγορών στη διεθνή χρηματοοικονομική εταιρεία Ebury, πρόκειται για μια πιο «επιθετική» στροφή της ΕΚΤ.
«Είναι πιο πιθανό η ΕΚΤ να αυξήσει τα επιτόκια παρά να τα μειώσει φέτος, με τις μειώσεις να φαίνεται πλέον ότι έχουν βγει από το τραπέζι», είπε.
«Οι κανόνες του παιχνιδιού έχουν αλλάξει. Η κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων έχει μεταβάλει τις προοπτικές, επαναφέροντας το ενδεχόμενο οι αυξήσεις επιτοκίων να επιστρέψουν στην ατζέντα», δήλωσε ο Τζο Νέλις, καθηγητής παγκόσμιας οικονομίας στο Cranfield School of Management και σύμβουλος της MAH.
Αντιδράσεις των αγορών
Το ευρώ ενισχύθηκε κατά 0,5% στα 1,1520 δολάρια έναντι του αμερικανικού νομίσματος την Πέμπτη, ενώ τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια γύρισαν σε αρνητικό έδαφος καθώς οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου εκτινάχθηκαν.
Το πετρέλαιο Brent διαπραγματευόταν γύρω στα 111 δολάρια το βαρέλι, περίπου 55% υψηλότερα από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος, ενώ οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου αυξήθηκαν κατά 13% στα 61 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Και τα δύο σημείωσαν απότομη άνοδο κατά τη διάρκεια της νύχτας, μετά την επίθεση του Ιράν στο συγκρότημα LNG Ρας Λαφάν στο Κατάρ, που ενέτεινε τους φόβους για διαταραχές στην προσφορά.
Ο γερμανικός δείκτης DAX υποχώρησε κατά 2,39% στις 22.940 μονάδες έως τις 16:00 στη Φρανκφούρτη, ενώ ο πανευρωπαϊκός Euro STOXX 50 σημείωσε πτώση 1,8% στις 5.635 μονάδες.
Οι αποδόσεις των γερμανικών ομολόγων Bund υποχώρησαν οριακά στο 2,95% αφού άγγιξαν ενδοσυνεδριακό υψηλό 3%, το υψηλότερο επίπεδο από τον Σεπτέμβριο του 2023.
Τι ακολουθεί
Με την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ να παραμένει άλυτη και τις αγορές πετρελαίου επιρρεπείς σε αιφνίδιες ανατιμήσεις με κάθε κλιμάκωση που εμπλέκει το Ιράν, η ΕΚΤ αντιμετωπίζει ένα ασυνήθιστα ευρύ φάσμα πιθανών εξελίξεων ενόψει της συνεδρίασης της 30ής Απριλίου.
Το μήνυμα της Λαγκάρντ ήταν ουσιαστικά αυτό της προσεκτικής αναμονής: η τράπεζα διαθέτει τα εργαλεία, το πλαίσιο δεδομένων και, προς το παρόν, τον χρόνο να περιμένει και να παρακολουθεί πριν ενεργήσει.