Η ρύθμιση θα αφορά κυρίως μη εξασφαλισμένα καταναλωτικά δάνεια, όπως και οφειλές από πιστωτικές κάρτες
Νομοθετική παρέμβαση για την ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών στην αγορά λιανικής τραπεζικής προωθεί η ελληνική κυβέρνηση, εισάγοντας ανώτατο όριο στο συνολικό ποσό αποπληρωμής για καταναλωτικά δάνεια έως 100.000 ευρώ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, παρουσίασε το σχέδιο στο πλαίσιο της εβδομαδιαίας ανασκόπησης του κυβερνητικού έργου, τονίζοντας την ανάγκη περιορισμού καταχρηστικών πρακτικών και «ψιλών γραμμάτων» στις συμβάσεις δανεισμού.
Το συνολικό ποσό που θα καλείται να επιστρέψει ο δανειολήπτης, συμπεριλαμβανομένων τόκων και χρεώσεων, θα περιορίζεται σε επίπεδο 30% έως 50% πάνω από το αρχικό κεφάλαιο.
Η ρύθμιση θα αφορά κυρίως μη εξασφαλισμένα καταναλωτικά δάνεια, όπως και οφειλές από πιστωτικές κάρτες, όπου καταγράφονται διαχρονικά υψηλά επιτόκια και σύνθετες δομές χρεώσεων.
Παράλληλα, προβλέπεται περίοδος υπαναχώρησης 14 ημερών από την υπογραφή της σύμβασης, ενισχύοντας τα δικαιώματα των δανειοληπτών και τη διαφάνεια.
Θεοδωρικάκος: Δεν θα έχει αναδρομική ισχύ
Για το νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης μίλησε ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, στα Παραπολιτικά 90,1 FM:
«Η λογική της νομοθέτησης κατ' εφαρμογήν -αλλά με δικό μας περιεχόμενο και προτεραιότητες- δύο ευρωπαϊκών Οδηγιών, έχει να κάνει με το να είναι απολύτως ενημερωμένοι οι καταναλωτές όταν παίρνουν ένα δάνειο».
Ο κ. Θεοδωρικάκος ξεκαθάρισε ότι το νομοσχέδιο δεν έχει αναδρομική ισχύ, «διότι θα δημιουργούσε τεράστια προβλήματα και αδικίες ανάμεσα σε ανθρώπους που έχουν ανταποκριθεί πλήρως στις υποχρεώσεις τους έναντι άλλων που δεν το έχουν πράξει μέχρι σήμερα», όπως είπε.
Για την κριτική της αντιπολίτευσης ότι η κυβέρνηση εφαρμόζει ευρωπαϊκές Οδηγίες και δεν είναι δική της νομοθέτηση, ο υπουργός Ανάπτυξης επεσήμανε πως «η πραγματικότητα είναι ότι υπάρχουν δύο ευρωπαϊκές Οδηγίες που προβλέπουν ότι θα πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή το αργότερο ως τον Νοέμβριο του 2026. Το ακριβές περιεχόμενο όμως της νομοθέτησης είναι ευθύνη της κάθε χώρας. Για παράδειγμα, το ποσοστό της προσαύξησης 30% έως 50% δεν το προβλέπει η ευρωπαϊκή Οδηγία, η κάθε χώρα αποφασίζει ό,τι θέλει. Εμείς μελετήσαμε την κατάσταση, είδαμε τι κάνουν άλλες χώρες και είπαμε ότι θα νομοθετήσουμε το όριο 30% έως 50%. Θα ρυθμίζεται με υπουργική απόφαση ύστερα από σχετική εισήγηση και συνεννόηση με την Τράπεζα της Ελλάδος.».
Μια αγορά που ανακάμπτει, αλλά με υψηλό κόστος
Η παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο σταδιακής ανάκαμψης της καταναλωτικής πίστης στην Ελλάδα, μετά από πολυετή συρρίκνωση λόγω της κρίσης χρέους.
Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζα της Ελλάδος, το υπόλοιπο των καταναλωτικών δανείων διαμορφώθηκε περίπου στα 15,8 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025, καταγράφοντας ήπια αύξηση.
Η ζήτηση για καταναλωτική πίστη στην Ελλάδα έχει ενισχυθεί από το 2022, την ώρα που το κόστος δανεισμού στην χώρα παραμένει υψηλό σε σύγκριση με άλλες κατηγορίες δανείων.
Τα επιτόκια στα καταναλωτικά δάνεια συχνά υπερβαίνουν το 10%, ενώ σε προϊόντα ανακυκλούμενης πίστης, όπως οι πιστωτικές κάρτες, μπορεί να ξεπεράσουν το 14%.
Ο συνδυασμός αυξανόμενης ζήτησης και υψηλών επιτοκίων εντείνει τις ανησυχίες για υπερχρέωση, ιδιαίτερα για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.
Στο μικροσκόπιο οι τραπεζικές πρακτικές
Η νέα πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει πρακτικές των τραπεζών που επιβαρύνουν τους καταναλωτές.
Τα τελευταία χρόνια έχουν βρεθεί στο επίκεντρο:
- Χρεώσεις και όροι που δεν είναι εύκολα κατανοητοί από τους πελάτες
- Υψηλά κόστη σε βασικές τραπεζικές υπηρεσίες (μεταφορές, συντήρηση λογαριασμών)
- Περιορισμένος ανταγωνισμός στη λιανική τραπεζική
Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει ασκήσει πιέσεις προς τις τράπεζες για αύξηση των επιτοκίων καταθέσεων, κατά την περίοδο ανόδου των επιτοκίων, κατηγορώντας τις ότι καθυστέρησαν να μεταφέρουν τα οφέλη στους αποταμιευτές.
Οι ελληνικές τράπεζες έχουν επιστρέψει σε σταθερή κερδοφορία τα τελευταία χρόνια, μετά από εκτεταμένη εξυγίανση και μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων.