Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να προτείνει σειρά επιλογών για τον περιορισμό του εμπορίου της ΕΕ με ισραηλινούς οικισμούς, μετά τις πιέσεις των κρατών‑μελών σε υπουργική συνάντηση τη Δευτέρα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει επιλογές για τον περιορισμό των εισαγωγών αγαθών που προέρχονται από ισραηλινούς οικισμούς στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, ενόψει της συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ τον Ιούλιο, σύμφωνα με πέντε διπλωμάτες που μίλησαν στο Euronews.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Έπειτα από αδιέξοδο που διαρκούσε εδώ και μήνες, η Κομισιόν βρίσκεται υπό συνεχή πίεση από την πλειονότητα των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να καταθέσει μια συγκεκριμένη πρόταση για τον περιορισμό του εμπορίου με τους οικισμούς, οι οποίοι θεωρούνται παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου.
Κατά τη διάρκεια συνεδρίασης των υπουργών Εξωτερικών στο Λουξεμβούργο τη Δευτέρα, η επίτροπος για τη Μεσόγειο Ντουμπράβκα Σούιτσα ανέφερε ότι, δεδομένης της έντονης πίεσης από τα κράτη μέλη, η Επιτροπή θα προετοιμάσει ορισμένες επιλογές πριν από την επόμενη υπουργική συνάντηση στις 13 Ιουλίου, δήλωσαν πέντε διπλωματικές πηγές στο Euronews, οι οποίες ζήτησαν ανωνυμία για να μιλήσουν ελεύθερα.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές τι είδους επιλογές θα προταθούν. Μέχρι στιγμής, η Επιτροπή εμφανίζεται απρόθυμη να καταθέσει προτάσεις για περιορισμούς στο εμπόριο, δεδομένου ότι το Συμβούλιο δεν έχει καταφέρει να βρει ειδική πλειοψηφία για την αναστολή της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΕ–Ισραήλ, ενός πολύ πιο σημαντικού μέτρου που βρίσκεται ήδη στο τραπέζι.
Την περασμένη εβδομάδα, μια έκθεση (πηγή στα Αγγλικά) του οργανισμού άσκησης πίεσης Global Echo Litigation Centre υποστήριξε ότι αγροτικά προϊόντα που παράγονται στα παλαιστινιακά εδάφη υπό κατοχή εισήλθαν στην αγορά της ΕΕ με εσφαλμένη επισήμανση ως νόμιμα ισραηλινά αγαθά.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή ενδέχεται να παρουσιάσει διορθωτικά μέτρα, εφόσον αποδειχθούν τα στοιχεία της έκθεσης.
«Σε ό,τι αφορά το εμπόριο με τους παράνομους οικισμούς, πολλά κράτη μέλη ζήτησαν προτάσεις από την Επιτροπή. Θα μεταφέρω αυτό το αίτημα και θα ζητήσω από την Επιτροπή να προετοιμάσει, ενόψει του επόμενου Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων, έναν κατάλογο επιλογών για πιθανά εμπορικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένων μέτρων που αποσκοπούν στην αποτροπή εισαγωγών αγαθών που προέρχονται από παράνομους οικισμούς», δήλωσε στους δημοσιογράφους η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας, μετά τη συνεδρίαση.
Το Ισραήλ εισήγαγε πρόσφατα μέτρα για την ενίσχυση του ελέγχου του στη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ, σε τομείς όπως το ιδιοκτησιακό καθεστώς, ο χωροταξικός σχεδιασμός και οι άδειες, βήματα που αντίκεινται σε βασικές συμφωνίες που υπογράφηκαν στο πλαίσιο των ειρηνευτικών συμφωνιών του Όσλο του 1993.
Η δραστηριότητα εποικισμού στα παλαιστινιακά εδάφη θεωρείται παράνομη, βάσει γνωμοδότησης του 2024 από το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (ICJ), το οποίο έκρινε ότι οι ισραηλινοί οικισμοί είναι παράνομοι.
Το 2019, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) έκρινε ότι τα τρόφιμα που παράγονται σε ισραηλινούς οικισμούς σε κατεχόμενα εδάφη πρέπει να φέρουν σαφή επισήμανση ότι προέρχονται από «ισραηλινό οικισμό» και όχι απλώς την ένδειξη «Προϊόν Ισραήλ».
Μια πρόταση επιβολής δασμών σε αγαθά από ισραηλινούς οικισμούς θα αποφασιζόταν με ειδική πλειοψηφία, απαιτώντας τη στήριξη τουλάχιστον 55% των κρατών μελών της ΕΕ που αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 65% του συνολικού πληθυσμού της Ένωσης.
Μια ομάδα κρατών μελών, στην οποία περιλαμβάνονται η Γαλλία και η Σουηδία, έχει ήδη ταχθεί υπέρ αυτής της προσέγγισης, υποστηρίζοντας ότι οι δασμοί εμπίπτουν στην εμπορική πολιτική και συνεπώς απαιτούν μόνο ειδική πλειοψηφία.
Ο υπουργός Εξωτερικού Εμπορίου της Γαλλίας, Νικολά Φορισιέ, πρόσφατα δήλωσε στο Euronews ότι ο περιορισμός του εμπορίου της ΕΕ με τους ισραηλινούς οικισμούς δεν είναι «επιθετικός, αλλά φυσιολογικός».
Αντίθετα, η Επιτροπή έχει καθυστερήσει στο θέμα, υποστηρίζοντας ότι τέτοιοι δασμοί θα συνιστούσαν κυρώσεις βάσει του δικαίου της ΕΕ, οι οποίες απαιτούν ομοφωνία μεταξύ των κρατών μελών, για την οποία δεν υπάρχει συναίνεση.
Η Νομική Υπηρεσία του Συμβουλίου, το επιδραστικό νομικό συμβουλευτικό όργανο του θεσμού, φέρεται να έχει αμφισβητήσει αυτή την άποψη, ενισχύοντας την πίεση για επιβολή περιορισμών στο εμπόριο με στόχο τον περιορισμό της παράνομης επέκτασης του Ισραήλ στη Δυτική Όχθη.
Η ισραηλινή κυβέρνηση απορρίπτει τον χαρακτηρισμό των οικισμών αυτών ως παράνομων και τους κατατάσσει ως «προσωρινούς χώρους».
Τον Μάιο, η ΕΕ υιοθέτησε περιοριστικά μέτρα κατά εξτρεμιστών εποίκων και των οργανώσεων που τους στηρίζουν, αφού η νέα κυβέρνηση της Ουγγαρίας ήρε το προηγούμενο βέτο στην κίνηση αυτή που είχε επιβάλει ο πρώην πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν.
«Ήταν σαφές ότι οι επιλογές πρέπει να είναι ξεκάθαρες. Θα μεταφέρω αυτό το μήνυμα στο κολέγιο [των Επιτρόπων]», είπε η Κάλας.