Η Μαδρίτη εξετάζει νέους φόρους σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ακόμη και στα κέρδη πετρελαίου και φυσικού αερίου, για να τη χρηματοδοτήσει
Η Ισπανία πιέζει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αντιμετωπίσει την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή ως κεντρική οικονομική και ζήτημα ασφάλειας, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να βασίζεται σε αντιδραστικά μέτρα, καθώς τα ακραία καιρικά φαινόμενα γίνονται συχνότερα και πιο δαπανηρά, σύμφωνα με δύο έγγραφα που είδε η Euronews.
Η έκκληση της Μαδρίτης διατυπώνεται την ώρα που οι Βρυξέλλες καταρτίζουν στρατηγική για την κλιματική ανθεκτικότητα, η οποία αναμένεται έως το τέλος του έτους και, όπως υποστηρίζει η Ισπανία, πρέπει να είναι πιο αυστηρή, μετά από ένα δύσκολο καλοκαίρι που σημαδεύτηκε από καύσωνες, δασικές πυρκαγιές και ξηρασία.
Παράλληλα, η Ισπανία φιλοδοξεί να επηρεάσει τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ, που θα καλύπτει την περίοδο 2028-2034, και προτείνει τη δημιουργία ενός ειδικού Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή. Ρίχνει επίσης στο τραπέζι νέες πηγές εσόδων για την ΕΕ, μεταξύ των οποίων φόρο στα κέρδη από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, ενώ αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο κοινών ευρωπαϊκών ομολόγων.
«Η πρότασή μας εισάγει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την πρόβλεψη και αξιολόγηση των κλιματικών κινδύνων, την ενσωμάτωση της ανθεκτικότητας στον σχεδιασμό και στις επενδυτικές αποφάσεις, την ενίσχυση της συλλογικής μας αντίδρασης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και τη δημιουργία των αναγκαίων χρηματοδοτικών προϋποθέσεων για την προώθηση της προσαρμογής σε όλη την Ευρώπη», αναφέρεται σε επιστολή που απέστειλε η Ισπανία στον επίτροπο Δράσης για το Κλίμα Βόπκε Χούκστρα και την οποία είδε η Euronews.
Οι συνέπειες της αδράνειας στην ευρωπαϊκή ήπειρο ήταν φέτος το καλοκαίρι καταστροφικές.
Οι υπερβάλλοντες θάνατοι που συνδέονται με τους καύσωνες στην Ευρώπη έφτασαν περίπου τις 30.000, σύμφωνα με εθνικά ευρωπαϊκά δεδομένα υγείας και την πλατφόρμα παρακολούθησης θνησιμότητας EuroMOMO. Περισσότερα από 600.000 εκτάρια έχουν καεί φέτος σε ολόκληρη την ΕΕ, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δηλαδή πάνω από το διπλάσιο του μακροπρόθεσμου μέσου όρου των τελευταίων δύο δεκαετιών.
Η ξηρασία στον Δούναβη οδήγησε στη διακοπή λειτουργίας πυρηνικών σταθμών παραγωγής ενέργειας στην Ουγγαρία και τη Ρουμανία, ενώ τα χαμηλά επίπεδα νερού στον Ρήνο προκάλεσαν διαταραχές στο εμπόριο.
Η πρωτεύουσα του ευρωπαϊκού Νότου θέλει οι κλιματικοί κίνδυνοι να λαμβάνονται συστηματικά υπόψη στις δημόσιες επενδύσεις, στις υποδομές και στον σχεδιασμό και όχι να αντιμετωπίζονται εκ των υστέρων ως τυπική άσκηση συμμόρφωσης, αφού έχουν ήδη ληφθεί οι αποφάσεις.
Απέναντι στην αυξανόμενη κλιματική απειλή, η Σάρα Άαγκεσεν, υπουργός Οικολογικής Μετάβασης και Δημογραφικής Πρόκλησης της Ισπανίας, που έχει την ευθύνη για τα χαρτοφυλάκια ενέργειας και περιβάλλοντος, δήλωσε ότι «χρειαζόμαστε μια συνολική προσέγγιση για να τους προβλέπουμε και να τους αξιολογούμε, προς όφελος των σημερινών και των μελλοντικών γενεών».
«Δεν υπάρχουν λύσεις χωρίς καλή διάγνωση, γι’ αυτό προτείνουμε (στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή) να διενεργηθεί ανάλυση κινδύνου σε ευρωπαϊκό, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, ενσωματωμένη στον σχεδιασμό και σε όλες τις επενδυτικές αποφάσεις», ανέφερε η Άαγκεσεν την Παρασκευή.
Η Μαδρίτη θέλει να προχωρήσει πιο πέρα, ζητώντας δεσμευτικούς στόχους προσαρμογής σε επίπεδο ΕΕ, με αρχική εστίαση σε ευάλωτους τομείς όπως το νερό, η υγεία, οι υποδομές, η γεωργία και η βιοποικιλότητα.
Η Ισπανία ζητεί επίσης η επερχόμενη πρόταση να αυστηροποιήσει τους επενδυτικούς κανόνες της ΕΕ, επεκτείνοντας την υφιστάμενη αρχή σύμφωνα με την οποία κάθε οικονομική δραστηριότητα, επένδυση ή έργο δεν πρέπει να προκαλεί σημαντική βλάβη στο περιβάλλον, ώστε να συμπεριλάβει και μια διάσταση ανθεκτικότητας, όχι μόνο για την αποφυγή περιβαλλοντικής ζημιάς αλλά και για τη συνεκτίμηση των μελλοντικών κλιματικών κινδύνων.
Για να βελτιωθεί η ετοιμότητα, η Μαδρίτη θέλει η ΕΕ να είναι καλύτερα εξοπλισμένη όταν πλήττουν καταστροφές. Για τον σκοπό αυτό προτείνει τη μετατροπή του υφιστάμενου μηχανισμού πολιτικής προστασίας της ΕΕ, rescEU, σε μόνιμο ευρωπαϊκό μηχανισμό αντιμετώπισης κλιματικών έκτακτων αναγκών, ο οποίος θα μπορούσε να περιλαμβάνει κοινό στόλο πυρόσβεσης, κοινό εξοπλισμό για την αντιμετώπιση καταστροφών, συστήματα δεδομένων και πρωτόκολλα έκτακτης ανάγκης.
Ωστόσο, το πιο πολιτικά ευαίσθητο σκέλος της ισπανικής πρωτοβουλίας αφορά πιθανότατα τον τρόπο χρηματοδότησης της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις άσκησαν κριτική στην απόφαση της Επιτροπής να μειώσει την προηγούμενη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για τη φύση, το πρόγραμμα LIFE, και να χρησιμοποιήσει αντ’ αυτής χρήματα από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας.
Με τις ευαίσθητες πολιτικές διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό του μπλοκ για τα επόμενα επτά χρόνια σε πλήρη εξέλιξη, η Ισπανία προειδοποιεί ότι η κλιματική ανθεκτικότητα είναι εξίσου περιβαλλοντικό ζήτημα όσο και θέμα ασφάλειας και ανταγωνιστικότητας, με τις εκτιμήσεις για τις οικονομικές ζημιές από τις δασικές πυρκαγιές να κυμαίνονται μεταξύ 50 και 70 δισ. ευρώ ή και περισσότερο, σύμφωνα με τον επίτροπο Χούκστρα.
Η ιρλανδική προεδρία της ΕΕ, που αυτή την περίοδο καθοδηγεί τις συζητήσεις μεταξύ των κρατών μελών, αναμένεται να προτείνει νέο συμβιβαστικό κείμενο για τον πολυετή προϋπολογισμό έως τα μέσα Οκτωβρίου, όταν οι ηγέτες της ΕΕ θα συναντηθούν στις Βρυξέλλες για τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Για να υπάρξει τελική συμφωνία, όλα τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να εγκρίνουν τον προϋπολογισμό, ο οποίος στη συνέχεια χρειάζεται και τη στήριξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.