Παγκόσμια αεροπορία: τα έσοδα και η επιβατική κίνηση αυξάνονται σε νέα ρεκόρ, αλλά τα κέρδη συμπιέζονται από άνοδο τιμών καυσίμων λόγω πολέμου στο Ιράν
Η ζήτηση για αεροπορικά ταξίδια παραμένει ισχυρή και τα έσοδα αυξάνονται σε ολόκληρο τον κλάδο των αερομεταφορών, ωστόσο τα κέρδη αναμένεται να μειωθούν στο μισό το 2026, καθώς η εκτίναξη των τιμών των καυσίμων τζετ πλήττει τις εταιρείες σε όλο τον κόσμο, σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση Αερομεταφορών (IATA).
Αυτό προκύπτει από την τελευταία οικονομική πρόβλεψη του κλαδικού φορέα, ο οποίος εκπροσωπεί 370 αεροπορικές εταιρείες που αντιστοιχούν στο 85% της παγκόσμιας αεροπορικής κίνησης.
Οι αεροπορικές εταιρείες παγκοσμίως αναμένεται να εμφανίσουν συνολικά καθαρά κέρδη 23 δισ. δολαρίων (20 δισ. ευρώ) το 2026, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 41 δισ. δολάρια (36 δισ. ευρώ) και περίπου του μισού των 45 δισ. δολαρίων (39 δισ. ευρώ) που εκτιμώνται για το 2025.
Και αυτό παρότι ο αριθμός των επιβατών αναμένεται να φτάσει σε επίπεδο ρεκόρ, στα 5,1 δισ., αυξημένος κατά 2,4% σε ετήσια βάση, και τα έσοδα του κλάδου στα 1,165 τρισ. δολάρια (1,01 τρισ. ευρώ), αύξηση 9,4%.
«Οι διαταραχές που συνδέονται με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και η αύξηση του κόστους των καυσίμων έχουν επιδεινώσει τις προοπτικές για τις αεροπορικές εταιρείες», δήλωσε ο Γουίλι Γουόλς, γενικός διευθυντής της IATA.
Την ίδια στιγμή, τα λειτουργικά έξοδα αναμένεται να αυξηθούν κατά 13%, στα 1,12 τρισ. δολάρια (970 δισ. ευρώ) σε σχέση με πέρυσι, καθώς ο λογαριασμός καυσίμων του κλάδου εκτινάσσεται σχεδόν κατά 40%, στα 350 δισ. δολάρια (304 δισ. ευρώ) το 2026 από 252 δισ. δολάρια (219 δισ. ευρώ) το 2025. Τα καύσιμα αναμένεται έτσι να αντιστοιχούν σχεδόν στο ένα τρίτο του λειτουργικού κόστους των αεροπορικών εταιρειών.
Παρά το γεγονός ότι οι εταιρείες απορροφούν μέρος της αύξησης στην τιμή των καυσίμων τζετ και συνεχίζουν τις προσπάθειες για βελτίωση της αποδοτικότητας, τα καθαρά περιθώρια κέρδους αναμένεται να συρρικνωθούν από 4,2% το 2025 σε 2,0%.
«Παρότι τα αεροπορικά εισιτήρια ακριβαίνουν, οι εταιρείες εξακολουθούν να απορροφούν μέρος της αύξησης στα αποτελέσματά τους», είπε ο Γουόλς. Πρόσθεσε ότι «τα καθαρά κέρδη ανά επιβάτη αναμένεται να πέσουν στα 4,50 δολάρια, στο μισό σε σχέση με πέρυσι», ποσό που, όπως είπε, «δεν αρκεί ούτε για να αγοράσει κανείς ένα χοτ ντογκ στα περισσότερα γήπεδα του Παγκοσμίου Κυπέλλου της FIFA», επισημαίνοντας ότι αν αρχίσουν να αυξάνονται κι άλλα κόστη ή φόροι, οι εταιρείες διαθέτουν ελάχιστο περιθώριο για να αντεπεξέλθουν.
Υψηλότερα κόστη μίσθωσης και συντήρησης αεροσκαφών, καθώς και οι δαπάνες για καθαρότερα καύσιμα και προγράμματα αντιστάθμισης εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, αναμένεται επίσης να επιβαρύνουν τον κλάδο. Η IATA αναφέρθηκε επίσης στην επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης, την άνοδο του πληθωρισμού και την υποχώρηση του παγκόσμιου εμπορίου ως πρόσθετες πιέσεις για τον τομέα.
Περιφερειακή σύγκριση
Η εικόνα ανά περιοχή είναι ιδιαίτερα ανομοιογενής. Στο επίκεντρο της σύγκρουσης, οι αεροπορικές εταιρείες του Κόλπου συγκαταλέγονται μεταξύ εκείνων που υφίστανται το μεγαλύτερο οικονομικό πλήγμα. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της IATA, αναμένεται να περάσουν σε ζημιογόνο πορεία, λόγω της ασθενέστερης ζήτησης και των επιχειρησιακών αναταράξεων. Για όλες τις άλλες περιοχές προβλέπεται ότι θα παραμείνουν κερδοφόρες, αλλά με χαμηλότερα επίπεδα κερδών σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.
Η Ευρώπη αναμένεται επίσης να βρεθεί υπό ισχυρές πιέσεις κόστους, λόγω της μεγάλης εξάρτησής της από τις εισαγωγές καυσίμων τζετ από τον Κόλπο.
«Μέρος αυτού μετριάζεται χάρη σε έναν προ της κρίσης λόγο αντιστάθμισης που καλύπτει το 70% των αναγκών σε καύσιμα, τα υψηλότερα κόστη όμως θα περάσουν σταδιακά καθώς τα συμβόλαια αντιστάθμισης λήγουν», ανέφερε η IATA.
Οι ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες έχουν ωφεληθεί από την επιλογή ορισμένων επιβατών να ταξιδεύουν με απευθείας πτήσεις μεταξύ Ευρώπης και Ασίας, παρακάμπτοντας τα hubs του Κόλπου. Ωστόσο, οι περιορισμοί στον εναέριο χώρο πάνω από τη Ρωσία συνεχίζουν να διαταράσσουν τις επιχειρήσεις, ενώ η πιο αργή οικονομική ανάπτυξη και η άνοδος του κόστους ενέργειας αναμένεται να περιορίσουν την καταναλωτική δαπάνη.
Οι αεροπορικές εταιρείες στην Ευρώπη αντιμετωπίζουν επίσης ολοένα υψηλότερα κόστη από περιβαλλοντικούς κανονισμούς, χρεώσεις αεροδρομίων και τέλη ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Σε συνδυασμό με τις επαναλαμβανόμενες απεργιακές κινητοποιήσεις σε αρκετές χώρες, αυτές οι πιέσεις θα μπορούσαν να αφήσουν τους αερομεταφορείς της περιοχής σε μειονεκτική θέση έναντι του ανταγωνισμού, ακόμη και όταν οι συνθήκες στην αγορά σταθεροποιηθούν.