Οι ΗΠΑ και χώρες της Κεντρικής Ασίας ενισχύουν επενδύσεις σε κρίσιμα ορυκτά, καθώς η Ουάσινγκτον επιδιώκει διαφοροποίηση εφοδιαστικών αλυσίδων και μείωση της εξάρτησης από την Κίνα.
Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Νότια και Κεντρική Ασία, Σέρτζιο Γκορ, συναντήθηκε με αξιωματούχους από το Καζακστάν, το Ουζμπεκιστάν, το Κιργιστάν, το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν, στην πρώτη δια ζώσης συνεδρίαση του διαλόγου για τα κρίσιμα ορυκτά στο πλαίσιο του σχήματος C5+1, που φέρνει στο ίδιο τραπέζι τα πέντε κράτη της Κεντρικής Ασίας και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε συνέχεια των συζητήσεων που ξεκίνησαν μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ηγετών της Κεντρικής Ασίας στη σύνοδο κορυφής C5+1 στην Ουάσινγκτον πέρυσι, όπου τα μέρη συμφώνησαν να εμβαθύνουν τη συνεργασία τους στα κρίσιμα ορυκτά και τις συναφείς επενδύσεις.
«Όταν ο πρόεδρος Τραμπ φιλοξένησε το C5 στην Ουάσινγκτον το περασμένο φθινόπωρο, ήταν σαφής ότι η Κεντρική Ασία δεν είχε λάβει την προσοχή που της άξιζε από τις Ηνωμένες Πολιτείες και ήταν αποφασισμένος αυτό να αλλάξει», δήλωσε ο Γκορ.
Κατά τη διάρκεια ξεχωριστής συνάντησης με τον πρόεδρο του Καζακστάν Κασίμ-Γιομάρτ Τοκάγεφ, ο Γκορ ανέφερε ότι ο Καζάκος ηγέτης έχει έναν φίλο στον Λευκό Οίκο.
Ο ορυκτός πλούτος της Κεντρικής Ασίας προσελκύει ολοένα μεγαλύτερο ενδιαφέρον από δυτικές κυβερνήσεις που αναζητούν εναλλακτικές πηγές κρίσιμων πρώτων υλών. Το Καζακστάν διαθέτει τη μεγαλύτερη και πιο διαφοροποιημένη ορυκτή βάση στην περιοχή, με περισσότερα από 9.500 καταγεγραμμένα κοιτάσματα, εκ των οποίων πάνω από 100 περιλαμβάνουν σπάνιες γαίες και άλλα στρατηγικά ορυκτά.
Μία πρόκληση παραμένει το σκέλος των μεταφορών. Ως περίκλειστα κράτη, οι χώρες της Κεντρικής Ασίας πρέπει να βασίζονται σε χερσαίους και θαλάσσιους διαδρόμους για να φτάνουν στις παγκόσμιες αγορές.
Βασική διαδρομή είναι ο Μεσαίος Διάδρομος, που συνδέει την Κεντρική Ασία με την Ευρώπη μέσω της Κασπίας Θάλασσας, του Νοτίου Καυκάσου και των επόμενων μεταφορικών συνδέσεων.
«Οι χώρες της Κεντρικής Ασίας και η αμερικανική πλευρά εργάζονται από κοινού για την ανάπτυξη κοινών λύσεων όσον αφορά την έρευνα, την εξόρυξη και τη μεταφορά αυτών των ορυκτών στις δυτικές αγορές», δήλωσε ο Αζαμάτ Πανμπάγεφ, πρόεδρος της Επιτροπής Βιομηχανίας του υπουργείου Βιομηχανίας και Κατασκευών του Καζακστάν.
«Μία από τις διαδρομές διέρχεται από την Κασπία Θάλασσα μέσω του Μεσαίου Διαδρόμου, ο οποίος αυτή την περίοδο καταγράφει δυναμική αύξηση της διακίνησης φορτίων και αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς».
Πέρα από τις μεταφορές, οι κυβερνήσεις αναζητούν επενδύσεις σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, από τις γεωλογικές έρευνες και την εξόρυξη έως την κατεργασία των ορυκτών.
Πολλά κοιτάσματα στην περιοχή χαρτογραφήθηκαν για πρώτη φορά κατά τη σοβιετική περίοδο και χρειάζονται πρόσθετες έρευνες.
Το Καζακστάν, που προσέλκυσε σημαντικές αμερικανικές επενδύσεις στον τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου τη δεκαετία του 1990, επιδιώκει τώρα να επαναλάβει αυτή την εμπειρία στον εξορυκτικό κλάδο και τα ορυκτά.
«Από γεωπολιτική άποψη, η είσοδος αμερικανικών εταιρειών συμβάλλει σε μεγαλύτερη ισορροπία», ανέφερε ο Σαΐντ Σουλτάνοφ, ιδρυτής εταιρείας γεωλογικών ερευνών και υπηρεσιών εξόρυξης με έδρα την Αστάνα.
«Η Κίνα είναι παρούσα, η Ευρώπη είναι παρούσα, η Ρωσία είναι παρούσα και τώρα εισέρχονται στην αγορά και αμερικανικές επιχειρήσεις. Αυτό ενισχύει τον ανταγωνισμό και δημιουργεί ένα πιο υγιές περιβάλλον στην αγορά».
Το Καζακστάν έχει προτείνει την επέκταση της συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω κοινών έργων σε κρίσιμα ορυκτά, μονάδων επεξεργασίας, μεταφοράς τεχνολογίας, ερευνητικών συμπράξεων και κατάρτισης εργατικού δυναμικού.
«Το Καζακστάν ενδιαφέρεται όχι μόνο για την εξαγωγή πρώτων υλών, αλλά και για την ανάπτυξη κοινών παραγωγικών μονάδων, τη μεταφορά τεχνολογίας, την κατάρτιση εργατικού δυναμικού και την επιστημονική συνεργασία», δήλωσε ο υπουργός Βιομηχανίας και Κατασκευών Γερσαγίν Ναγκασπάγεφ.
Καζάκοι αξιωματούχοι αναφέρουν ότι η χώρα υπέγραψε συμφωνίες αξίας 17 δισ. δολαρίων κατά τις συναντήσεις στην Ουάσινγκτον πέρυσι, μεταξύ των οποίων και ένα μνημόνιο κατανόησης για τη συνεργασία σε ουράνιο, βολφράμιο και σπάνιες γαίες.
Οι αρχές αναμένουν ότι οι συμφωνίες θα ενισχύσουν την εγχώρια δυναμικότητα επεξεργασίας και θα διευκολύνουν τη μεταφορά τεχνολογίας. Το Καζακστάν έχει ήδη συνάψει συμφωνίες με την Cove Capital για την ανάπτυξη των κοιτασμάτων βολφραμίου Severniy Katpar και Verhniy Kairakty.
Η κυβέρνηση έχει επίσης θεσπίσει επενδυτικούς όρους που επιτρέπουν σε ξένους επενδυτές να διατηρούν πλειοψηφικά μερίδια σε ορισμένα έργα. Αξιωματούχοι επικαλούνται μια πρόσφατη συμφωνία για βολφράμιο, βάσει της οποίας η υποστηριζόμενη από τις ΗΠΑ Kaz Resources Inc. θα κατέχει ποσοστό 70%, ενώ το Καζακστάν θα διατηρεί το 30%.
Οι επενδύσεις σε γεωλογικές έρευνες στο Καζακστάν έχουν υπερτριπλασιαστεί από το 2018, ξεπερνώντας το 1 δισ. δολάρια. Εταιρείες όπως οι Rio Tinto, Barrick Gold, First Quantum Minerals, Ivanhoe Mines και Fortescue έχουν εισέλθει στην αγορά του Καζακστάν.
Οι συμφωνίες και τα συμβόλαια μεταξύ των δύο χωρών ξεπέρασαν τα 20 δισ. δολάρια πέρυσι.
Η συνεργασία στα κρίσιμα ορυκτά αναμένεται να παραμείνει ψηλά στην ατζέντα της Ουάσινγκτον, με περαιτέρω συζητήσεις να προγραμματίζονται μεταξύ των χωρών του σχήματος C5+1 και των Ηνωμένων Πολιτειών αργότερα μέσα στη χρονιά.