Η διοίκηση της Volkswagen συνεδριάζει την Πέμπτη για σχέδια της μεγαλύτερης αναδιάρθρωσης στην παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία, με τα συνδικάτα να αντιδρούν σε πιθανές μαζικές περικοπές θέσεων εργασίας.
Τα σχέδια της Volkswagen για περικοπή δεκάδων χιλιάδων επιπλέον θέσεων εργασίας και κλείσιμο εργοστασίων περνούν την Πέμπτη από κρίσιμη δοκιμασία, καθώς οι φορείς που ελέγχουν τη μεγαλύτερη αυτοκινητοβιομηχανία της Ευρώπης συναντώνται για να συζητήσουν τις προτάσεις, ενώ οι εργαζόμενοι πραγματοποιούν διαδηλώσεις σε μονάδες σε όλη τη Γερμανία.
Η μεγαλύτερη αυτοκινητοβιομηχανία της Ευρώπης βρίσκεται υπό πίεση λόγω των αμερικανικών δασμών, των χαμηλότερων περιθωρίων κέρδους στα ηλεκτρικά οχήματα και, κυρίως, του σκληρού ανταγωνισμού στην Κίνα, τη μεγαλύτερη αγορά αυτοκινήτων στον κόσμο.
Η Volkswagen, της οποίας οι 10 μάρκες εκτείνονται από τη Seat έως την Porsche, έχει ήδη δρομολογήσει την περικοπή 50.000 θέσεων εργασίας στη Γερμανία μέχρι το 2030, εκ των οποίων 35.000 στη βασική μάρκα Volkswagen.
Οι περικοπές αυτές συμφωνήθηκαν με τα συνδικάτα στα τέλη του 2024, συνοδευόμενες από τη δέσμευση να αποφευχθεί το κλείσιμο εργοστασίων στη Γερμανία τουλάχιστον μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Ωστόσο ο διευθύνων σύμβουλος Oliver Blume εξετάζει τώρα την περικοπή 100.000 θέσεων εργασίας παγκοσμίως, περίπου του 16% του συνολικού εργατικού δυναμικού της Volkswagen, και το κλείσιμο τριών εργοστασίων Volkswagen στη Γερμανία καθώς και ενός εργοστασίου της Audi, σύμφωνα με το περιοδικό Manager Magazin, που επικαλείται πηγές στην εταιρεία.
«Αν αυτά τα σχέδια υλοποιηθούν, θα τα σταματήσουμε με όλες μας τις δυνάμεις», δήλωσε η Christiane Benner, επικεφαλής του ισχυρού συνδικάτου IG Metall, σε κοινή ανακοίνωση με την επικεφαλής του συμβουλίου εργαζομένων της VW, Daniela Cavallo.
Η IG Metall οργανώνει την Πέμπτη κινητοποιήσεις εργαζομένων της VW έξω από εργοστάσια σε όλη τη χώρα, την ώρα που η διοίκηση της αυτοκινητοβιομηχανίας θα παρουσιάζει τα σχέδια αναδιάρθρωσης στο εποπτικό συμβούλιο.
Τι βρίσκεται στο τραπέζι;
Η συνάντηση της Πέμπτης δύσκολα θα οδηγήσει σε άμεση απόφαση. Αντίθετα, μπορεί να σηματοδοτήσει την έναρξη διαπραγματεύσεων μηνών μεταξύ διοίκησης, συνδικάτων και πολιτικών για κλείσιμο εργοστασίων και νέες περικοπές θέσεων εργασίας.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το συμβούλιο θα εξετάσει ένα σχέδιο βαθιάς αναδιάρθρωσης, που μπορεί να περιλαμβάνει το κλείσιμο τεσσάρων γερμανικών εργοστασίων - Ανόβερο, Έμντεν, Τσβίκαου και τη μονάδα της Audi στο Νέκαρσουλμ - και την περικοπή έως 50.000 επιπλέον θέσεων εργασίας.
Η διοίκηση επανεξετάζει επίσης τη δομή της Volkswagen και θα μπορούσε να αποσχίσει ή να διασπάσει τη βασική μάρκα Volkswagen και τη δραστηριότητα εξαρτημάτων, ώστε να απλοποιήσει τον όμιλο.
Αντί να κλείσει εργοστάσια άμεσα, η Volkswagen θα μπορούσε να μεταφέρει την παραγωγή μοντέλων που απευθύνονται κυρίως στην κινεζική αγορά σε γερμανικές μονάδες με χαμηλή χρήση, όπως το Τσβίκαου, ιδέα που έχει ήδη προτείνει ο Blume.
Μια άλλη επιλογή θα ήταν να σταματήσει η ανάθεση νέων μοντέλων σε ορισμένα εργοστάσια, ώστε η παραγωγή να τερματιστεί σταδιακά αντί να κλείσουν οι μονάδες αμέσως.
Η εταιρεία έχει επίσης προτείνει ότι τα υποαπασχολούμενα εργοστάσια θα μπορούσαν τελικά να αξιοποιηθούν από αμυντικές βιομηχανίες που επιδιώκουν να αυξήσουν την παραγωγή τους.
Γιατί η έγκριση θα είναι δύσκολη
Το εποπτικό συμβούλιο αποτελείται συνήθως από 20 μέλη, μοιρασμένα ισότιμα ανάμεσα σε εκπροσώπους των μετόχων και των εργαζομένων.
Ωστόσο αυτή την περίοδο οι εκπρόσωποι των εργαζομένων έχουν την πλειοψηφία, μετά την πρόσφατη παραίτηση της Susanne Wiegand, πρώην επικεφαλής της αμυντικής εταιρείας Renk.
Η μετοχική δομή της Volkswagen δυσκολεύει επίσης οποιαδήποτε αναδιάρθρωση. Η Κάτω Σαξονία, όπου βρίσκονται η έδρα της εταιρείας στο Βόλφσμπουργκ και έξι εργοστάσια, κατέχει ποσοστό αρκετά μεγάλο ώστε να μπλοκάρει κρίσιμες αποφάσεις.
Αν τελικά εγκριθούν, τα σχέδια θα μειώσουν το παγκόσμιο εργατικό δυναμικό της Volkswagen, που ανέρχεται σε περίπου 630.000 εργαζομένους, κατά σχεδόν 15%.
Αυτό θα ξεπερνούσε προηγούμενα προγράμματα περικοπής θέσεων εργασίας στην αυτοκινητοβιομηχανία, όπως τη μείωση σχεδόν 50.000 θέσεων στη General Motors κατά τη χρεοκοπία της το 2009.
Η ευρύτερη γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία - συμπεριλαμβανομένων των BMW, Mercedes-Benz και των προμηθευτών τους - προχωρά επίσης σε περικοπές θέσεων και αναδιαρθρώσεις, αντιδρώντας στη μειωμένη ζήτηση και τον αυξανόμενο ανταγωνισμό.
Γιατί η Volkswagen λέει ότι πρέπει να δράσει
Αποφεύγοντας να δώσει λεπτομέρειες, εκπρόσωπος της VW δήλωσε στο AFP ότι ο όμιλος πρέπει να «βελτιώσει την ανταγωνιστικότητά του» και να εφαρμόσει «ακόμη πιο αυστηρή πειθαρχία σε κόστος και επενδύσεις».
Ο Blume έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η κατάσταση είναι κρίσιμη, λέγοντας στους μετόχους νωρίτερα φέτος ότι η εταιρεία πρέπει να αλλάξει, αλλιώς δεν θα επιβιώσει.
«Το επιχειρηματικό μας μοντέλο των περασμένων δεκαετιών δεν λειτουργεί πλέον», ανέφερε σε επιστολή του τον Μάρτιο, που επικαλείται το AFP. Ο Blume πρόσθεσε ότι οι «περιφερειακές συνθήκες της αγοράς, οι αλλαγές στην εμπορική πολιτική, οι τεράστιες ρυθμιστικές απαιτήσεις στις διάφορες περιοχές του κόσμου και η θέση μας υψηλού κόστους, κυρίως στην Ευρώπη» επιβαρύνουν τον όμιλο.
Οι υψηλότεροι δασμοί των ΗΠΑ σε αυτοκίνητα και ανταλλακτικά, που επιβλήθηκαν πέρυσι, αναμένεται να κοστίζουν στη Volkswagen 5 δισ. ευρώ (5,7 δισ. δολάρια) ετησίως, με τις Audi και Porsche ιδιαίτερα εκτεθειμένες, καθώς καμία από τις δύο δεν διαθέτει εργοστάσια στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο όμιλος έχει επίσης χάσει έδαφος στην Κίνα, όπου ο ανταγωνισμός από εγχώριους κατασκευαστές έχει περιορίσει τις παραδόσεις οχημάτων στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2011.
«Τα αυτοκίνητα που πωλούνται στην Κίνα, κάποια από αυτά είναι τα καλύτερα στον κόσμο», δήλωσε στο AFP ο Tu Le, ιδρυτής της Sino Auto Insights. «Η πτώση για τις γερμανικές αυτοκινητοβιομηχανίες ήταν πραγματικά απότομη».
Ο Blume υποστηρίζει ότι η Volkswagen πρέπει να αξιοποιήσει καλύτερα τα ευρωπαϊκά εργοστάσιά της, προειδοποιώντας τον Απρίλιο ότι οι κινεζικές εταιρείες κατασκευάζουν ιδιαίτερα αποδοτικές μονάδες στην Ευρώπη.
«Οι Κινέζοι έρχονται στην Ευρώπη, χτίζοντας επίσης εργοστάσια που είναι εξαιρετικά αποδοτικά», προειδοποίησε τον Απρίλιο.
«Δεν μπορούμε να ανταγωνιστούμε με εργοστάσια που υποαπασχολούνται».
Το κατά πόσο η Volkswagen θα εξασφαλίσει στήριξη για τόσο εκτεταμένες αλλαγές αναμένεται να καθορίσει τη μελλοντική μορφή της μεγαλύτερης αυτοκινητοβιομηχανίας της Ευρώπης.