Οι ευρωπαϊκές μετοχές δυσκολεύονται ιστορικά τον Αύγουστο, αλλά ο μέσος όρος κρύβει μια σημαντική λεπτομέρεια: λίγες μεγάλες κρίσεις ευθύνονται για το μεγαλύτερο μέρος των απωλειών.
Οι ευρωπαϊκές μετοχές ξεκίνησαν τον Αύγουστο του 2026 σε σχεδόν πλήρη αντίθεση με τη φήμη που έχουν παραδοσιακά για αυτόν τον μήνα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο EURO STOXX 50 και ο DAX κινούνται κοντά σε ιστορικά υψηλά, ενώ ο CAC 40 παραμένει επίσης κοντά στην κορυφή του. Κι όμως, ο Αύγουστος υπήρξε ιστορικά ένας από τους πιο αδύναμους μήνες για την Ευρώπη.
Αυτή η αντίφαση γεννά ένα πιο ενδιαφέρον ερώτημα από το αν οι επενδυτές πρέπει απλώς να πουλήσουν τον Αύγουστο.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο Αύγουστος δεν είναι σταθερά κακός μήνας. Αντίθετα, η κακή του φήμη έχει διαμορφωθεί από έναν μικρό αριθμό εξαιρετικών σοκ στις αγορές.
Οι ευρωπαϊκές αγορές αψηφούν την «κατάρα του Αυγούστου»
Οι ευρωπαϊκές μετοχές ξεκίνησαν τον Αύγουστο του 2026 σε σχεδόν πλήρη αντίθεση με τη φήμη που έχουν παραδοσιακά για αυτόν τον μήνα.
Ο EURO STOXX 50 και ο DAX κινούνται κοντά σε ιστορικά υψηλά, ενώ ο CAC 40 παραμένει επίσης κοντά στην κορυφή του. Κι όμως, ο Αύγουστος υπήρξε ιστορικά ένας από τους πιο αδύναμους μήνες για την Ευρώπη.
Αυτή η αντίφαση γεννά ένα πιο ενδιαφέρον ερώτημα από το αν οι επενδυτές πρέπει απλώς να πουλήσουν τον Αύγουστο.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο Αύγουστος δεν είναι σταθερά κακός μήνας. Αντίθετα, η κακή του φήμη έχει διαμορφωθεί από έναν μικρό αριθμό εξαιρετικών σοκ στις αγορές.
Ο γερμανικός δείκτης DAX, που παρακολουθεί τις 40 μεγαλύτερες εταιρείες στο χρηματιστήριο της Φρανκφούρτης, αφηγείται την ίδια ιστορία, με δεδομένα που φτάνουν μέχρι το 1970.
Τον Αύγουστο η μέση απόδοση είναι απώλεια 1,03%. Τον Σεπτέμβριο η μέση απώλεια είναι 1,64%.
Ο γαλλικός CAC 40, που παρακολουθεί τις 40 μεγαλύτερες εταιρείες στο Παρίσι, διαθέτει στοιχεία από το 1988. Τον Αύγουστο καταγράφει κατά μέσο όρο απώλειες 1,22%. Τον Σεπτέμβριο η μέση απώλεια είναι 1,38%.
Τρεις διαφορετικές χώρες, τρεις διαφορετικές ιστορικές περίοδοι - και ακριβώς η ίδια κατάταξη. Ο Σεπτέμβριος είναι ο χειρότερος μήνας, ο Αύγουστος ο δεύτερος.
Ωστόσο, ο Αύγουστος του 2026 δεν μοιάζει καθόλου με αυτή την εικόνα.
Στις 11 Αυγούστου, ο EURO STOXX 50 έκλεισε σε ιστορικό υψηλό, πάνω από τις 6.560 μονάδες, σημειώνοντας άνοδο περίπου 13% από την αρχή της χρονιάς. Ο DAX ξεπέρασε για πρώτη φορά τις 26.450 μονάδες, ενώ ο CAC 40 τερμάτισε γύρω από τις 8.740 μονάδες.
Ποιος έχει λοιπόν δίκιο - το ημερολόγιο ή η αγορά;
Η σύντομη απάντηση: το ημερολόγιο έχει πολύ πιο αδύναμη βάση απ’ όσο φαίνεται.
Ο μέσος Αύγουστος δεν είναι ο τυπικός Αύγουστος
Ένας μέσος όρος είναι χρήσιμος μόνο όταν τα μεγέθη που τον συνθέτουν είναι σχετικά παρόμοια.
Φανταστείτε πέντε ανθρώπους να μπαίνουν σε ένα δωμάτιο. Οι τέσσερις κερδίζουν 30.000 ευρώ τον χρόνο, ο ένας 1 εκατομμύριο. Ξαφνικά, το μέσο εισόδημα σε αυτό το δωμάτιο φαίνεται πολύ υψηλότερο από αυτό που παίρνουν πραγματικά οι περισσότεροι στο σπίτι.
Οι αποδόσεις των μετοχών τον Αύγουστο έχουν παρόμοιο πρόβλημα. Μια χούφτα ακραίες βουτιές τραβούν τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο αισθητά προς τα κάτω.
Εκεί είναι που η διάμεσος γίνεται χρήσιμη. Είναι απλώς η μέση τιμή, όταν όλες οι αποδόσεις Αυγούστου ταξινομηθούν από τη χειρότερη στην καλύτερη: τα μισά έτη βρίσκονται κάτω από αυτήν και τα μισά πάνω από αυτήν, άρα αποτελεί καλύτερο οδηγό για το πώς μοιάζει ένας τυπικός Αύγουστος.
Για τον EURO STOXX 50, η διάμεση απόδοση του Αυγούστου είναι -0,19%, μια εικόνα πολύ διαφορετική από τον μέσο όρο -1,42%. Ο τυπικός Αύγουστος ήταν σχεδόν ουδέτερος.
Πέντε Αύγουστοι εξηγούν τη ζημιά
Το μεγαλύτερο μέρος της ζημιάς προέρχεται από πέντε εξαιρετικά επεισόδια.
Τον Αύγουστο του 1998, ο δείκτης EURO STOXX υποχώρησε κατά 14,44%, όταν η Ρωσία κήρυξε στάση πληρωμών στο εγχώριο χρέος και υποτίμησε το ρούβλι.
Τον Αύγουστο του 1990, έπεσε 13,82% μετά την εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ. Ο Αύγουστος του 2011 έφερε πτώση 13,79%, καθώς η κρίση χρέους της ευρωζώνης οξύνθηκε γύρω από την Ιταλία και την Ισπανία. Τον Αύγουστο του 1997 ο δείκτης έχασε 9,99%, καθώς η ασιατική χρηματοπιστωτική κρίση εξαπλωνόταν στην περιοχή, και τον Αύγουστο του 2015 υποχώρησε 9,19%, όταν η Κίνα υποτίμησε το γουάν.
Δεν επρόκειτο για συνηθισμένες διορθώσεις, αλλά για παγκόσμια σοκ που απλώς συνέπεσε να εκδηλωθούν τον Αύγουστο.
Αν αφαιρέσει κανείς αυτά τα πέντε έτη, η μέση απόδοση του EURO STOXX 50 τον Αύγουστο ανατρέπεται από -1,42% σε +0,17%. Πέντε χρόνια στα 39 μετατρέπουν έναν φαινομενικά αδύναμο μήνα σε έναν ελαφρώς θετικό.
Γιατί ο Αύγουστος μπορεί να ενισχύσει ένα σοκ;
Η εξήγηση έχει ίσως λιγότερη σχέση με τον ίδιο τον μήνα και περισσότερη με τον τρόπο που λειτουργούν οι αγορές το καλοκαίρι.
Η Ευρώπη, πρακτικά, βγαίνει σε διακοπές τον Αύγουστο. Τα τμήματα συναλλαγών αδειάζουν και λιγότεροι επενδυτές συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση τιμών. Αυτό από μόνο του δεν προκαλεί πωλήσεις, αλλά μπορεί να κάνει τις αγορές πιο ευαίσθητες όταν ξεκινήσει μια διόρθωση.
Υπάρχουν επίσης λιγότερες προγραμματισμένες αποφάσεις νομισματικής πολιτικής. Η τελευταία συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ήταν τον Ιούλιο και η επόμενη προγραμματισμένη απόφαση δεν αναμένεται πριν από τον Σεπτέμβριο.
Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ ακολουθεί παρόμοιο καλοκαιρινό κενό, αφήνοντας τις αγορές με λιγότερα μεγάλα γεγονότα πολιτικής για να αγκυροβολούν τις προσδοκίες τους, ακριβώς τη στιγμή που η ρευστότητα είναι πιο περιορισμένη.
Και ύστερα υπάρχει το Jackson Hole. Η ετήσια διάσκεψη της Fed στο Γουαϊόμινγκ, που πραγματοποιείται αργότερα τον Αύγουστο, μπορεί από μόνη της να εξελιχθεί σε μείζον γεγονός για τις αγορές, ιδιαίτερα όταν οι επενδυτές αναζητούν ενδείξεις για τα επιτόκια.
Η φετινή συνάντηση έχει επιπλέον βαρύτητα: είναι η πρώτη ομιλία του Κέβιν Γουαρς στο Jackson Hole με την ιδιότητα του προέδρου της Fed.
Ο Αύγουστος συνδυάζει έτσι τρία δυνητικά ευμετάβλητα στοιχεία: πιο περιορισμένη ρευστότητα, λιγότερα προγραμματισμένα γεγονότα πολιτικής και την πιθανότητα ενός σημαντικού σήματος από κεντρική τράπεζα προς το τέλος του μήνα.
Τι κάνει τον Αύγουστο του 2026 διαφορετικό;
Το ιστορικό μοτίβο είναι χρήσιμο μόνο αν οι επενδυτές καταλαβαίνουν τι έχει αλλάξει.
Οι ευρωπαϊκές μετοχές μπήκαν στον Αύγουστο σε ή κοντά σε ιστορικά υψηλά, στηριζόμενες σε ισχυρές προσδοκίες για τα κέρδη. Σύμφωνα με το Reuters, οι αναλυτές αύξησαν τις προβλέψεις τους για την άνοδο των κερδών δευτέρου τριμήνου στον STOXX 600 σχεδόν στο 21%, από 12,5% τον Μάιο, προσφέροντας στις αγορές ένα θεμελιωδώς ισχυρότερο υπόβαθρο από ό,τι θα υπέβαλλε ο ιστορικός μέσος όρος.
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά του ισοζυγίου. Το ενεργειακό σοκ στη Μέση Ανατολή παραμένει κίνδυνος για την Ευρώπη: οι υψηλότερες τιμές ενέργειας θα μπορούσαν να ξανασπρώξουν τον πληθωρισμό προς τα πάνω, ενώ ταυτόχρονα θα πιέζουν νοικοκυριά και εταιρικά περιθώρια κέρδους.
Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη υποχώρησε στο 2,8% τον Ιούνιο, από 3,2% τον Μάιο, όμως ένα νέο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να δυσκολέψει την επιστροφή στον στόχο 2% της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Όλα αυτά διαμορφώνουν μια ασυνήθιστη εικόνα για το υπόλοιπο του μήνα.
Πρέπει λοιπόν οι επενδυτές να φοβούνται τον Αύγουστο;
Το ιστορικό δεν λέει ότι οι ευρωπαϊκές μετοχές είναι καταδικασμένες να υποχωρήσουν αυτόν τον μήνα. Στην πράξη, ο EURO STOXX 50 και ο DAX έχουν κλείσει τον Αύγουστο ανοδικά σχεδόν τις μισές χρονιές.
Αυτό που δείχνει η ιστορία είναι πιο λεπτό: ο Αύγουστος δεν είναι απαραίτητα ο μήνας της εποχικής κατάρρευσης στην Ευρώπη. Είναι ένας μήνας κατά τον οποίο σπάνια σοκ έχουν ιστορικά προκαλέσει ασυνήθιστα μεγάλες απώλειες. Αυτή η διάκριση έχει σημασία το 2026.
Οι επενδυτές δεν χρειάζεται να προβλέψουν αν ο Αύγουστος θα κλείσει υψηλότερα ή χαμηλότερα. Το πιο χρήσιμο ερώτημα είναι αν οι αγορές, έχοντας μόλις αγγίξει ιστορικά υψηλά, είναι επαρκώς προετοιμασμένες για ένα απρόσμενο σοκ που θα εκδηλωθεί ενώ η ρευστότητα είναι περιορισμένη.
Αυτό είναι στην ουσία το μήνυμα που στέλνει το μοτίβο του Αυγούστου: όχι ένα ημερολογιακό φαινόμενο, αλλά μια ευαλωτότητα.