Οι ευρωπαϊκές μετοχές συνήθως υποχωρούν τον Αύγουστο, όμως ο μέσος όρος κρύβει μια κρίσιμη λεπτομέρεια: λίγες μεγάλες κρίσεις προκαλούν τις περισσότερες απώλειες.
Οι ευρωπαϊκές μετοχές μπήκαν στον Αύγουστο του 2026 σχεδόν με τον αντίθετο τρόπο από αυτόν που θα υπέδειχνε η εποχική τους φήμη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο EURO STOXX 50 και ο DAX κινούνται κοντά σε ιστορικά υψηλά, ενώ ο CAC 40 παραμένει επίσης κοντά στην κορυφή του. Κι όμως, ο Αύγουστος ήταν ιστορικά ένας από τους πιο αδύναμους μήνες της Ευρώπης.
Αυτή η αντίφαση γεννά ένα πιο ενδιαφέρον ερώτημα από το αν οι επενδυτές πρέπει απλώς να «πουλήσουν τον Αύγουστο».
Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο Αύγουστος δεν είναι σταθερά κακός μήνας. Αντίθετα, η κακή του φήμη έχει διαμορφωθεί από έναν μικρό αριθμό εξαιρετικών κραδασμών στις αγορές.
Οι ευρωπαϊκές αγορές ανατρέπουν την «κατάρα του Αυγούστου»
Οι ευρωπαϊκές μετοχές μπήκαν στον Αύγουστο του 2026 σχεδόν με τον αντίθετο τρόπο από αυτόν που θα υπέδειχνε η εποχική τους φήμη.
Ο EURO STOXX 50 και ο DAX κινούνται κοντά σε ιστορικά υψηλά, ενώ ο CAC 40 παραμένει επίσης κοντά στην κορυφή του. Κι όμως, ο Αύγουστος ήταν ιστορικά ένας από τους πιο αδύναμους μήνες της Ευρώπης.
Αυτή η αντίφαση γεννά ένα πιο ενδιαφέρον ερώτημα από το αν οι επενδυτές πρέπει απλώς να «πουλήσουν τον Αύγουστο».
Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο Αύγουστος δεν είναι σταθερά κακός μήνας. Αντίθετα, η κακή του φήμη έχει διαμορφωθεί από έναν μικρό αριθμό εξαιρετικών κραδασμών στις αγορές.
Ο γερμανικός DAX, που παρακολουθεί τις 40 μεγαλύτερες εταιρείες στο χρηματιστήριο της Φραγκφούρτης, αφηγείται την ίδια ιστορία από το 1970 και μετά.
Τον Αύγουστο ο δείκτης έχει κατά μέσο όρο απώλειες 1,03%. Τον Σεπτέμβριο οι μέσες απώλειες είναι 1,64%.
Ο γαλλικός CAC 40, που παρακολουθεί τις 40 μεγαλύτερες εταιρείες στο Παρίσι, έχει διαθέσιμα στοιχεία από το 1988. Τον Αύγουστο οι μέσες απώλειες είναι 1,22%, ενώ τον Σεπτέμβριο 1,38%.
Τρεις διαφορετικές χώρες, τρεις διαφορετικές χρονικές περίοδοι και ακριβώς η ίδια κατάταξη. Ο Σεπτέμβριος χειρότερος, ο Αύγουστος δεύτερος.
Ωστόσο ο Αύγουστος του 2026 δεν μοιάζει καθόλου με αυτή την εικόνα.
Στις 11 Αυγούστου ο EURO STOXX 50 έκλεισε σε ιστορικό υψηλό πάνω από τις 6.560 μονάδες, σημειώνοντας άνοδο περίπου 13% από την αρχή του έτους. Ο DAX πέρασε για πρώτη φορά τις 26.450 μονάδες, ενώ ο CAC 40 έκλεισε γύρω στις 8.740 μονάδες.
Ποιος έχει λοιπόν δίκιο; Το ημερολόγιο ή η αγορά;
Η σύντομη απάντηση: το ημερολόγιο έχει πολύ πιο αδύναμο επιχείρημα απ’ όσο φαίνεται.
Ο μέσος Αύγουστος δεν είναι ο τυπικός Αύγουστος
Ένας μέσος όρος είναι χρήσιμος μόνο όταν οι επιμέρους τιμές γύρω του είναι σχετικά παρόμοιες.
Φανταστείτε πέντε ανθρώπους να μπαίνουν σε ένα δωμάτιο. Οι τέσσερις κερδίζουν 30.000 ευρώ τον χρόνο, ο ένας 1 εκατομμύριο. Ο μέσος ετήσιος μισθός στο δωμάτιο ξαφνικά φαίνεται πολύ υψηλότερος από ό,τι εισπράττει πραγματικά η πλειονότητα.
Οι αποδόσεις των μετοχών τον Αύγουστο έχουν παρόμοιο πρόβλημα. Λίγες ακραίες καταρρεύσεις τραβούν τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο έντονα προς τα κάτω.
Εκεί είναι που γίνεται χρήσιμη η διάμεσος. Είναι απλώς η μεσαία παρατήρηση όταν όλες οι αποδόσεις του Αυγούστου ταξινομούνται από τη χειρότερη στην καλύτερη, ώστε οι μισές χρονιές να βρίσκονται κάτω από αυτήν και οι μισές πάνω, προσφέροντας καλύτερο οδηγό για το πώς μοιάζει ένας τυπικός Αύγουστος.
Για τον EURO STOXX 50, η διάμεση απόδοση του Αυγούστου είναι -0,19%, μια εικόνα πολύ διαφορετική από τον μέσο όρο -1,42%. Ο τυπικός Αύγουστος ήταν σχεδόν ουδέτερος.
Πέντε Αύγουστοι εξηγούν τις απώλειες
Το μεγαλύτερο μέρος της ζημιάς προέρχεται από πέντε εξαιρετικά επεισόδια.
Τον Αύγουστο του 1998 ο δείκτης EURO STOXX υποχώρησε 14,44%, καθώς η Ρωσία κήρυξε στάση πληρωμών σε εγχώριο χρέος και υποτίμησε το ρούβλι.
Τον Αύγουστο του 1990 ο δείκτης έχασε 13,82% μετά την εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ. Τον Αύγουστο του 2011 σημειώθηκε πτώση 13,79%, καθώς η κρίση χρέους της ευρωζώνης κλιμακώθηκε γύρω από την Ιταλία και την Ισπανία. Τον Αύγουστο του 1997 ο δείκτης υποχώρησε 9,99%, καθώς η ασιατική χρηματοπιστωτική κρίση εξαπλώθηκε στην περιοχή, ενώ τον Αύγουστο του 2015 έπεσε 9,19%, όταν η Κίνα υποτίμησε το γουάν.
Δεν επρόκειτο για συνηθισμένες διορθώσεις. Ήταν παγκόσμιοι κραδασμοί που έτυχε να συμβούν τον Αύγουστο.
Αν αφαιρέσουμε αυτές τις πέντε χρονιές, η μέση απόδοση του EURO STOXX 50 τον Αύγουστο αλλάζει από -1,42% σε +0,17%. Πέντε χρονιές στις 39 μετατρέπουν έναν φαινομενικά αδύναμο μήνα σε ελαφρώς θετικό.
Γιατί ο Αύγουστος μπορεί να εντείνει ένα σοκ;
Η εξήγηση ίσως έχει λιγότερο να κάνει με τον ίδιο τον μήνα και περισσότερο με τον τρόπο λειτουργίας των αγορών το καλοκαίρι.
Η Ευρώπη ουσιαστικά βγαίνει σε διακοπές τον Αύγουστο. Τα τμήματα συναλλαγών αραιώνουν και λιγότεροι επενδυτές συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση των τιμών. Αυτό από μόνο του δεν προκαλεί πωλήσεις, αλλά μπορεί να κάνει τις αγορές πιο ευαίσθητες όταν ξεκινήσει μια διόρθωση.
Υπάρχουν επίσης λιγότερες προγραμματισμένες αποφάσεις νομισματικής πολιτικής. Η τελευταία συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ήταν τον Ιούλιο, ενώ η επόμενη προγραμματισμένη απόφαση δεν αναμένεται πριν από τον Σεπτέμβριο.
Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ ακολουθεί αντίστοιχο καλοκαιρινό κενό, αφήνοντας τις αγορές με λιγότερα μεγάλα γεγονότα πολιτικής για να αγκυρώσουν τις προσδοκίες τους ακριβώς τη στιγμή που η ρευστότητα είναι πιο περιορισμένη.
Και υπάρχει και το Jackson Hole. Το ετήσιο συνέδριο της Fed στο Γουαϊόμινγκ, που διεξάγεται αργότερα τον Αύγουστο, μπορεί να εξελιχθεί σε σημαντικό γεγονός για τις αγορές, ιδιαίτερα όταν οι επενδυτές αναζητούν ενδείξεις για τα επιτόκια.
Η φετινή συνάντηση έχει επιπλέον βάρος: είναι η πρώτη ομιλία του Κέβιν Γουόρς στο Jackson Hole ως προέδρου της Fed.
Ο Αύγουστος συνδυάζει έτσι τρία δυνητικά ευμετάβλητα στοιχεία: πιο αραιή ρευστότητα, λιγότερα προγραμματισμένα γεγονότα πολιτικής και την πιθανότητα ενός σημαντικού σήματος από κεντρική τράπεζα προς το τέλος του μήνα.
Τι κάνει τον Αύγουστο του 2026 διαφορετικό;
Το ιστορικό μοτίβο έχει νόημα μόνο αν οι επενδυτές κατανοούν τι έχει αλλάξει.
Οι ευρωπαϊκές μετοχές μπήκαν στον Αύγουστο σε ή κοντά σε ιστορικά υψηλά, στηριζόμενες σε ισχυρές προσδοκίες για τα κέρδη. Όπως ανέφερε το Reuters, οι αναλυτές έχουν αυξήσει τις προσδοκίες για την αύξηση κερδών β΄ τριμήνου στον STOXX 600 σχεδόν στο 21%, από 12,5% τον Μάιο, προσφέροντας στις αγορές ένα θεμελιωδώς ισχυρότερο υπόβαθρο από αυτό που θα υπέδειχνε ο ιστορικός μέσος όρος.
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά. Το ενεργειακό σοκ στη Μέση Ανατολή παραμένει κίνδυνος για την Ευρώπη: οι υψηλότερες τιμές ενέργειας θα μπορούσαν να ξανασπρώξουν τον πληθωρισμό προς τα πάνω, ενώ ταυτόχρονα θα πιέζουν καταναλωτές και εταιρικά περιθώρια κέρδους.
Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη υποχώρησε στο 2,8% τον Ιούνιο, από 3,2% τον Μάιο, αν και ένα νέο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να δυσκολέψει την πορεία επιστροφής στον στόχο 2% της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Αυτό αφήνει μια ασυνήθιστη εικόνα για το υπόλοιπο του μήνα.
Πρέπει λοιπόν οι επενδυτές να φοβούνται τον Αύγουστο;
Το ιστορικό αρχείο δεν δείχνει ότι οι ευρωπαϊκές μετοχές είναι υποχρεωτικό να πέσουν αυτόν τον μήνα. Στην πραγματικότητα, ο EURO STOXX 50 και ο DAX έχουν κλείσει τον Αύγουστο υψηλότερα σχεδόν τις μισές χρονιές.
Αυτό που δείχνει η ιστορία είναι πιο λεπτό: ο Αύγουστος δεν είναι απαραίτητα ο μήνας της εποχικής κατάρρευσης της Ευρώπης. Είναι μήνας στον οποίο σπάνια σοκ έχουν ιστορικά οδηγήσει σε ασυνήθιστα μεγάλες απώλειες. Αυτή η διάκριση έχει σημασία το 2026.
Οι επενδυτές δεν χρειάζεται να προβλέψουν αν ο Αύγουστος θα κλείσει υψηλότερα ή χαμηλότερα. Το πιο χρήσιμο ερώτημα είναι αν οι αγορές, έχοντας μόλις φτάσει σε ιστορικά υψηλά, είναι επαρκώς προετοιμασμένες για ένα απρόσμενο σοκ που θα έρθει ενώ η ρευστότητα είναι περιορισμένη.
Σε αυτό προειδοποιεί πραγματικά το μοτίβο του Αυγούστου: όχι για ένα ημερολογιακό φαινόμενο, αλλά για μια ευαλωτότητα.