Περισσότερα από 250 έργα συνθέτουν τη μεγάλη αναδρομική έκθεση του Αλέξη Ακριθάκη στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς με τίτλο «Μια γραμμή κύμα»
Το Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς φιλοξενεί μια μεγάλη αναδρομική έκθεση του Αλέξη Ακριθάκη, 32 χρόνια μετά το θάνατό του. Περισσότερα από 250 έργα από όλες τις περιόδους της εικαστικής διαδρομής του καλλιτέχνη αναδεικνύουν το πολύχρωμο σύμπαν του, τα αγαπημένα του μοτίβα και θέματα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Για πρώτη φορά μάλιστα εκτίθενται τα πρώιμα έργα των αρχών της δεκαετίας του 1960, αυτά που ολοκλήρωσε λίγο πριν φύγει από την ζωή, αλλά και εκτενώς τα αιχμηρά έργα της δεκαετίας του 1980 και των αρχών του 1990. Την επιμέλεια της αναδρομικής έχουν η κόρη του, Χλόη Ακριθάκη και ο Αλέξιος Παπαζαχαρίας:
«Καταρχάς από την προηγούμενη αναδρομική και από τον θάνατο του πατέρα μου ουσιαστικά, υπάρχει μια ολόκληρη γενιά που δεν έχει γνωρίσει τον Ακριθάκη σε όλη του τη διαδρομή. Έχουν γίνει κάποιες εκθέσεις που ήταν θεματικές, όπως τα ημερολόγιά του, οι σχέσεις του με τους λογοτέχνες στο Κέντρο Τεχνών του Δήμου Αθηναίων, όπως το «τσίκι-τσίκι» πριν μερικά χρόνια στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Κουμπάρη. Είχε έρθει πια η εποχή να κάνουμε μια έκθεση που θα δείχνει ολόκληρο τον Ακριθάκη, από την αρχή μέχρι το τέλος, για να τον χαρούν όχι μόνο οι θεατές αλλά κι εμείς οι ίδιοι, επειδή όλα αυτά τα έργα είναι σκόρπια σε πάρα πολλές συλλογές, ιδρύματα και μουσεία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Οπότε ήταν πραγματικά πολύ σημαντικό να τα συγκεντρώσουμε και να τα παρουσιάσουμε. Αυτό που θέλουμε εγώ και οι συνεργάτες μου είναι να δει ο κόσμος πόσο διαφορετικά είναι τα έργα του, πόσα διαφορετικά πράγματα έχει κάνει, που όμως τελικά είναι το ίδιο. Δηλαδή είναι ένας καλλιτέχνης που έχει βρει τη γραφή του από την αρχή της καριέρας του, είναι ένας καλλιτέχνης που ξέρει τι κάνει. Μέσα από αυτή την έκθεση, αναδεικνύεται ολόκληρη η διαδρομή του: μια διαδρομή ζωής που ξεκινάει από την Αθήνα του 1958 και τελειώνει πάλι στην Αθήνα του 1994. Παράλληλα, πιστεύω ότι έχουμε καταφέρει να δείξουμε και την αγωνία αυτού του καλλιτέχνη, που ήθελε να πάει τη δουλειά του παραπέρα. Ήθελε να δοκιμάσει καινούργια υλικά και καινούργιες ιδέες. Ήθελε να προχωρήσει» επισημαίνει η Χλόη Ακριθάκη.
Η εικαστική γραφή του Αλέξη Ακριθάκη είναι άμεση, καθαρή, ολοζώντανη. Στην εντυπωσιακή έκθεση πρωταγωνιστούν οι περίφημες βαλίτσες, οι καρδιές, τα τόξα και τα βέλη, τα μάτια και τα καραβάκια, το τσίρκο και τα αεροπλάνα, ξεδιπλώνοντας όλη την περιπέτεια της ζωγραφικής, των υλικών και της κατασκευής των έργων.
Μέσα από αυτά τα χαρακτηριστικά του σύμβολα βλέπουμε πόσο τον απασχολούσε η επικαιρότητα, η πολιτική κατάσταση, η ζωή, ενώ παράλληλα αποκαλύπτεται και μια υπόγεια αγωνία που χαρακτηρίζει τη δημιουργία του. Ποια είναι τα σημαντικότερα στοιχεία της εικαστικής του δημιουργίας και τι είναι αυτό που τον ξεχωρίζει το δικό του εικαστικό λεξιλόγιο;
«Έχει χρησιμοποιήσει πολλά διαφορετικά στοιχεία, που όμως έχουν να κάνουν πάρα πολύ και με την επικαιρότητα. Ειδικά από από το 1967, τα έργα του έχουν κι ένα πολύ έντονο πολιτικό στοιχείο. Στην έκθεση βλέπουμε το σήμα κατατεθέν του που είναι η βαλίτσα, αλλά και πολλά άλλα στοιχεία: τα ιδεογράμματα, το τόξο, την καρδούλα, τα ανθρωπάκια του. Μέσα από αυτά τα χαρακτηριστικά του σύμβολα, δείχνει πόσο τον απασχολούσε και η επικαιρότητα και η ίδια η ζωή με ο,τι φέρνει.
Η βαλίτσα είναι ένα στοιχείο που περιλαμβάνει πάρα πολλά πράγματα. Για τον ίδιο, είναι ένα βαρίδι. Ξεκινάει ως ένα βάρος που είναι και η βαλίτσα που κουβαλάμε μαζί μας. Είναι ένα βάρος όταν θες να ταξιδέψεις και έχεις μια μεγάλη βαλίτσα, αλλά είναι και μια αναφορά στη βυζαντινή αρχιτεκτονική, στο ελληνικό τοπίο. Κάπου λέει ότι γι’ αυτόν η βαλίτσα, το περίγραμμά της είναι και ένα εκκλησάκι από πίσω. Είναι επίσης η φυγή, η επιστροφή. Ένας χώρος που βάζεις πράγματα μέσα. Στο τέλος της μέρας είναι ένα πάρα πολύ απλό γεωμετρικό σχήμα, ένα ορθογώνιο με ένα ημικύκλιο.
Αφού γέμισε τη βαλίτσα του με όλα αυτά τα πράγματα που βρίσκει στη διαδρομή του, περνάει σε άλλα σύμβολα: στα αεροπλάνα και στη συνέχεια στα τσίρκα. Από τη δεκαετία του 1980, τα έργα του γίνονται πιο αιχμηρά. Εμφανίζονται σπασμένοι, κομμένοι καθρέφτες και πλαστικά λουλούδια από αυτά που βρίσκουμε στα νεκροταφεία. Ενώ όλα φαίνονται χαρούμενα και χρωματιστά στα έργα του, υπάρχει μια αγωνία και υπάρχει και ένα παιχνίδι με το επικίνδυνο και με το θάνατο» μας εξηγεί η Χλόη Ακριθάκη.
Ο τίτλος της αναδρομικής έκθεσης είναι «Μια γραμμή κύμα». Υπάρχει σε αυτόν, μια προσωπική εμπλοκή της επιμελήτριας της έκθεσης και κόρης του Αλέξη Ακριθάκη:
«Όταν ήμουνα μικρή, με ρωτούσε τι βλέπω στα έργα του. Ήμασταν μαζί, πηγαίναμε στο ατελιέ, στο αυτοκίνητο, κάναμε εκδρομές. Υπάρχει ένα κείμενο που με είχε μαγνητοφωνήσει και μετά το είχε γράψει. Εκεί του λέω τι βλέπω: τόξα, βαλιτσάκια, ένα πουλί, δυο μάτια, διάφορα πράγματα. Και κάπου μέσα σε όλα αυτά, λέω και “μια γραμμή κύμα”. Βλέπω δυο τόξα, μια βαλίτσα, μια γραμμή κύμα. Ο πατέρας μου έπαιρνε τις διάφορες φρασούλες μου και τις χρησιμοποιούσε σαν τίτλους σε κάποιες ιστορίες που έφτιαχνε.
Οπότε ένας τίτλος ήταν αυτός: μια γραμμή κύμα. Και η έκθεση είναι μια γραμμή κύμα. Είναι δηλαδή μια γραμμή μέσα από τη ζωή, κάτι που ξεκινάει και τελειώνει. Είναι κι ένα κύμα, γιατί βλέπουμε με τον τρόπο που την έχουμε στήσει, ότι περνάει από διάφορες φάσεις και εποχές. Κάπως όλα παίζουνε σε αυτή την κυματιστή γραμμή. Και η ζωή του βέβαια ήταν ένα κύμα από ήσυχο έως πάρα πολύ φουρτουνιασμένο. Ήταν ένας άνθρωπος με εντάσεις. Και η έκθεση έχει εντάσεις, έχει μέρη που μπορεί κανείς να ξαποστάσει και άλλα μέρη που έχουν πιο πολύ ένταση. Από τη μία πλευρά, ήταν ένας άνθρωπος που του άρεσε το ταξίδι, τα γρήγορα αυτοκίνητα, ο,τι ήταν και λίγο ριψοκίνδυνο. Από την άλλη, ήταν ένας πάρα πολύ τρυφερός και γλυκός πατέρας. Οπότε κάπως αυτό το κύμα του ταιριάζει πάρα πολύ».
Παράλληλα, και με αφορμή την έκθεση, κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Άγρα, σε επιμέλεια Χλόης Ακριθάκη και Αλέξιου Παπαζαχαρία και σε σχεδιασμό της Λίλας Παλαιολόγου, η ομότιτλη έκδοση, μια εκτενής και πολυεπίπεδη εκδοτική αποτύπωση του έργου και της διαδρομής ενός από τους πλέον εμβληματικούς καλλιτέχνες της σύγχρονης ελληνικής τέχνης. Ο τόμος, που απαρτίζεται από 320 σελίδες και είναι διαθέσιμο στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, αποτελεί ένα αυτόνομο εκδοτικό εγχείρημα που επιτρέπει τη σε βάθος προσέγγιση της καλλιτεχνικής πράξης και σκέψης του Αλέξη Ακριθάκη.
Η έκθεση σηματοδοτεί την έναρξη της συνεργασίας του με την Rolex ως «Επίσημο Ρολόι του Μουσείου Μπενάκη» και το εντάσσει στο παγκόσμιο δίκτυο κορυφαίων πολιτιστικών οργανισμών που υποστηρίζονται από τον ελβετικό οίκο.
Η αναδρομική έκθεση «Αλέξης Ακριθάκης. Μια γραμμή κύμα» στο Μουσείο Μπενάκη της Πειραιώς διαρκεί μέχρι τις 24 Μαΐου.
ΞΕΝΑΓΗΣΕΙΣ
Στο πλαίσιο της έκθεσης, θα πραγματοποιηθούν θεματικές ξεναγήσεις για το κοινό από τους επιμελητές και έναν ξεχωριστό καλεσμένο κάθε φορά.
Παράλληλα με τις ξεναγήσεις, οργανώνεται και μία σειρά περιηγήσεων από τον Σάββα Θεουλάκη του Αρχείου Ακριθάκη ώστε το κοινό να γνωρίσει το έργο του Αλέξη Ακριθάκη μέσα από τα βασικά στοιχεία και τα χαρακτηριστικά που το κάνουν -όπως έλεγε και ο ίδιος- να «είναι Ελλάδα».
Χρονολογικά, οι θεματικές ξεναγήσεις και οι περιηγήσεις πραγματοποιούνται ως εξής:
Κυριακή 01/03/2026 στις 13:00, θέμα «Τα Ευρισκόμενα: Φως, Υλικά, Χρώμα, Μορφές», Σάββας Θεουλάκης, Catalogue Raisonné Project, Αρχείο Ακριθάκη
Κυριακή 15/03/2026 στις 15:00, «Ένας αυτοδίδακτος αυτοδύναμος», με την συνεπιμελήτρια της έκθεσης Χλόη Ακριθάκη με καλεσμένο τον εικαστικό Ηλία Παπαηλιάκη
Παρασκευή 27/03/2026 στις 19:00, «Βαλίτσα και ελληνικές επιρροές», με τους επιμελητές της έκθεσης Χλόη Ακριθάκη και Αλέξιο Παπαζαχαρία
Κυριακή 05/04/2026 στις 13:00, «Η ίδια μανία: Ρήματα, Ονόματα και Νήματα της Εικαστικής Πρακτικής Ι», Σάββας Θεουλάκης, Catalogue Raisonné Project, Αρχείο Ακριθάκη
Κυριακή 19/04/2026 στις 13:00, «Το τελλάρο κολλάρο: Ρήματα, Ονόματα και Νήματα της Εικαστικής Πρακτικής ΙΙ», Σάββας Θεουλάκης, Catalogue Raisonné Project, Αρχείο Ακριθάκη
Κυριακή 26/04/2026 στις 12:00, «Το σήμα της Ειρήνης», με τη συνεπιμελήτρια της έκθεσης Χλόη Ακριθάκη με καλεσμένο τον συγγραφέα, ποιητή και μεταφραστή Ίκαρο Μπαμπασάκη
Σάββατο 09/05/2026 στις 12:00, «Άνοιξη σε αβέβαιο τοπίο» (λουλούδια και τοπία), με τους επιμελητές της έκθεσης Χλόη Ακριθάκη και Αλέξιο Παπαζαχαρία
Κυριακή 17/05/2026 στις 13:00, «Τα Λειπόμενα: Εμείς, Ούτις ή Άλλος και μια Περίεργη Λούπα», Σάββας Θεουλάκης, Catalogue Raisonné Project, Αρχείο Ακριθάκη.
Σάββατο 23/05/2026 στις 12:00, «Μια γραμμή κύμα», επιμελητές της έκθεσης Χλόη Ακριθάκη και Αλέξιο Παπαζαχαρία
Περιορισμένος αριθμός θέσεων. Η συμμετοχή στις ξεναγήσεις επιβαρύνει το εισιτήριο της έκθεσης (€9, €7) κατά €2.
Δυνατή η προαγορά εισιτηρίου στο tickets.benaki.org.
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ
Πέμπτη 5 Μαρτίου 2026, 11:30 – 13:00
Πρόγραμμα «Ώρα για Μουσείο!»
Το πρόγραμμα «ΩΡΑ ΓΙΑ ΜΟΥΣΕΙΟ!» που απευθύνεται σε επισκέπτες με δυσκολίες μνήμης και αρχόμενη άνοια, θα υποδεχτεί το κοινό του σε μία πρώτη γνωριμία με τον κόσμο του Αλέξη Ακριθάκη. Η επίσκεψη στην έκθεση συνδυάζεται με προτάσεις για δημιουργία μέσα στο χώρο του Μουσείου.
Σάββατο 21 Μαρτίου 2026
Πρόγραμμα «Το Μικρό Εργαστήρι της Τέχνης»
Το πρόγραμμα του Τμήματος Εκπαίδευσης του μουσείου, σε συνεργασία με τον εικαστικό Χρήστο Μητά, υποδέχεται τα παιδιά 6 έως 9 χρονών στην έκθεση.
Σάββατο 4 Απριλίου 2026
Πρόγραμμα «Το Μικρό Εργαστήρι της Τέχνης»
Για το εφηβικό κοινό, σε συνεργασία με την εικαστικό Βάσω Τζούτη.
Πληροφορίες και κρατήσεις για όλες τις συναντήσεις στο Τμήμα Εκπαίδευσης,
210 3671067-69 | education@benaki.org
ΠΩΛΗΤΗΡΙΟ | THE-SHOP
Το Πωλητήριο του Μουσείου Μπενάκη παρουσιάζει επιλεγμένα αντικείμενα, εμπνευσμένα από το έργο του καλλιτέχνη.
Ανακαλύψτε τη συλλογή στα φυσικά πωλητήρια και online στο benakishop.gr
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ
«Αλέξης Ακριθάκης. Μια γραμμή κύμα»
Διάρκεια: Μέχρι 24 Μαϊου
Μουσείο Μπενάκη
Πειραιώς 138 & Ανδρονίκου, τηλ. 2103453111
Ωράριο λειτουργίας: Πέμπτη, Κυριακή: 10:00-18:00, Παρασκευή, Σάββατο: 10:00-22:00,
Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη: Κλειστά
Τιμή εισιτηρίου έκθεσης: 9, 7 ευρώ