Το ελληνικό κράτος απέκτησε τη Συλλογή Χόιερ, που εντοπίστηκε προς πώληση στο διαδίκτυο και περιλαμβάνει φωτογραφίες από την εκτέλεση 200 Κομμουνιστών στην Αθήνα το 1944. Το υλικό θα συντηρηθεί, θα ψηφιοποιηθεί και θα αποτελέσει μέρος του νέου Εθνικού Φωτογραφικού Αρχείου.
Με μια παρουσίαση υψηλού ιστορικού και συμβολικού φορτίου, το Υπουργείο Πολιτισμού έφερε στη δημοσιότητα τη Συλλογή Χόιερ, ένα σπάνιο σύνολο 262 φωτογραφιών, 16 εγγράφων και τεσσάρων παλαιών χαρτονομισμάτων από την περίοδο της γερμανικής κατοχής στην Ελλάδα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι 13 φωτογραφίες που συνδέονται με την εκτέλεση των 200 Ελλήνων Κομμουνιστών στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, ανάμεσά τους και τρεις από τις δραματικότερες στιγμές της δολοφονίας τους από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής.
Οι φωτογραφίες τραβήχτηκαν από Γερμανό στρατιώτη της Βέρμαχτ, τον Χέρμαν Χόιερ, ο οποίος υπηρετούσε στην Ελλάδα την περίοδο 1943 – 1944.
Το αρχείο είχε εμφανιστεί προς πώληση από Βέλγο συλλέκτη σε διαδικτυακή πλατφόρμα δημοπρασιών. Το Υπουργείο Πολιτισμού προχώρησε στην αγορά της συλλογής έναντι 100.000 ευρώ και η κυριότητά της μεταβιβάστηκε στο ελληνικό Δημόσιο.
Η διαδικασία περιλάμβανε έλεγχο της αυθεντικότητας και της προέλευσης του υλικού από ομάδα εμπειρογνωμόνων, οι οποίοι ταξίδεψαν δύο φορές στο Βέλγιο για να εξετάσουν τη συλλογή και να αξιολογήσουν την ιστορική της σημασία.
Ανάρτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη συλλογή σε ανάρτησή του, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα κατέχει πλέον το αρχείο με τα φωτογραφικά ντοκουμέντα από την εκτέλεση των Ελλήνων στην Καισαριανή.
Όπως ανέφερε, το υλικό αποτελεί τεκμήριο της ναζιστικής κατοχής και της αντίστασης του ελληνικού λαού κατά την περίοδο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Υπογράμμισε ότι το Υπουργείο Πολιτισμού κινήθηκε γρήγορα ώστε το αρχείο να αποκτηθεί πριν διατεθεί στη διεθνή αγορά.
Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι είχε την ευκαιρία να δει το υλικό από κοντά και ανέφερε ότι το μήνυμα των εκτελεσμένων της Καισαριανής συνδέεται με την υπεράσπιση μιας ελεύθερης και δημοκρατικής Ελλάδας. Πρόσθεσε ότι αντίγραφα των φωτογραφιών θα μπορούσαν να δοθούν στις οικογένειες των εκτελεσμένων ώστε να αποτελέσουν μέρος της συλλογικής μνήμης.
Ίδρυση Εθνικού Φωτογραφικού Αρχείου
Κατά την παρουσίαση της συλλογής ανακοινώθηκε η δημιουργία Εθνικού Φωτογραφικού Αρχείου, το οποίο θα αποτελέσει διακριτή ενότητα του Εθνικού Αρχείου Μνημείων και θα συνδεθεί με τις υφιστάμενες βάσεις δεδομένων του Υπουργείου Πολιτισμού.
Σύμφωνα με το υπουργείο, στο νέο αρχείο θα ενταχθούν φωτογραφικά σύνολα που σχετίζονται με τη νεότερη ιστορία της Ελλάδας.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται αρχεία από το Τατόι, φωτογραφίες προσφύγων από τον 20ό αιώνα και φωτογραφικό υλικό από το ιστορικό αρχείο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας.
Διαχείριση και έρευνα της συλλογής
Το Υπουργείο Πολιτισμού έχει χαρακτηρίσει τις φωτογραφίες της συλλογής ως μνημεία. Η διαχείρισή τους θα περιλαμβάνει συντήρηση, προστασία, επιστημονική τεκμηρίωση και δημόσια παρουσίαση.
Το πρώτο στάδιο αφορά τη συντήρηση του υλικού και την ψηφιοποίηση του συνόλου των φωτογραφιών. Στη συνέχεια, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, θα μπορούν να παραχωρούνται ψηφιακά αντίγραφα σε ερευνητές και φορείς.
Η ιστορική μελέτη της συλλογής έχει ανατεθεί στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών στο πλαίσιο προγραμματικής σύμβασης με το Υπουργείο Πολιτισμού. Στόχος της έρευνας είναι η ταυτοποίηση προσώπων, τόπων και χρονολογιών καθώς και η ένταξη των φωτογραφιών στο ιστορικό πλαίσιο της γερμανικής κατοχής στην Ελλάδα.
Ιστορική σημασία της συλλογής
Η συλλογή αποτελεί πηγή για τη μελέτη της παρουσίας των γερμανικών στρατευμάτων στην Ελλάδα κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι φωτογραφίες δείχνουν σκηνές από τη στρατιωτική καθημερινότητα αλλά και από γεγονότα που συνδέονται με τη βία της κατοχής.
Ειδικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι φωτογραφίες φαίνεται να αποτελούν μέρος προσωπικού άλμπουμ στρατιώτη της Βέρμαχτ. Σε ορισμένες περιπτώσεις συνυπάρχουν εικόνες στρατιωτικής δράσης με στιγμές καθημερινής ζωής των στρατιωτών.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, το υλικό συνδέεται επίσης με τη λειτουργία της ναζιστικής προπαγάνδας, η οποία ενθάρρυνε τη φωτογράφιση από στρατιώτες και μονάδες προπαγάνδας, ώστε να δημιουργείται οπτικό αρχείο των επιχειρήσεων της Βέρμαχτ κατά τη διάρκεια του πολέμου.