Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απένειμε το βραβείο LUX στην ταινία «Deaf» (Κωφή) της Ισπανίδας σκηνοθέτιδας Eva Libertad και της ηθοποιού Miriam Garlo, οι οποίες αναπαρήγαγαν στη μεγάλη οθόνη τη βαθιά και ιδιαίτερη σχέση τους
Η ταινία «Sorda» (δηλαδή Deaf στα αγγλικά και Κωφή στα ελληνικά) της Εύας Λιμπερτάδ είναι η νικήτρια του Βραβείου Κοινού LUX του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο επιλέχθηκε από Ευρωπαίους πολίτες και μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η απόφαση ανακοινώθηκε την Τρίτη από την αντιπρόεδρο του Κοινοβουλίου Ζαμπίνε Φερχάιεν στις Βρυξέλλες.
Η ταινία, μία από τις αγαπημένες του 2025 του Euronews Culture, επιλέχθηκε έναντι των τεσσάρων διαγωνιζομένων, «Ήταν απλώς ένα ατύχημα», «Κρίστι», «Συναισθηματική αξία (Affeksjonsverd)» και «Αγάπα με τρυφερά».
Πρόκειται για μια κωφή μητέρα, την Άνχελα, η οποία αντιμετωπίζει την πραγματικότητα της ανατροφής ενός μωρού σε έναν κόσμο που δεν έχει φτιαχτεί γι' αυτήν, θίγοντας θέματα αναπηρίας, ένταξης, φύλου και γονικής μέριμνας.
Η σχέση της με τον σύντροφό της Έκτορ ανατρέπεται από τη γέννηση του μωρού τους, η οποία φέρνει χαρά αλλά και σοβαρές προκλήσεις στο ζευγάρι.
«Έχουν χτίσει αυτή τη φούσκα αγάπης που μοιάζει αδιάσπαστη, όπου επικοινωνούν πολύ καλά. Αλλά αυτό λειτουργεί μόνο όταν είναι μόνοι τους», δήλωσε η σκηνοθέτης Εύα Λιμπερτάδ σε συνέντευξή της στο Euronews.
«Όταν έρχεται το μωρό, αυτή η φούσκα σκάει και η σχέση πρέπει να ανοίξει. Η Άνχελα βλέπει πώς αλλάζει η εστίαση του Έκτορ: από το να είναι εκεί μόνο για εκείνη, ξαφνικά είναι εκεί και για το μωρό, και η κόρη της είναι ένα παιδί που ακούει», δήλωσε η Λιμπερτάδ.
Εδώ, η γυναίκα πρωταγωνίστρια έχει να αντιμετωπίσει μια άλλη πρόκληση. «Κάποιοι φόβοι αρχίζουν να εμφανίζονται: ως μητέρα και ως κωφή γυναίκα, σκέφτεται ότι δεν θα μπορέσει να συμβαδίσει με την κόρη της στον κόσμο των ακουόντων, επειδή δεν ακούει».
Μια αδελφική ιστορία
Η ιστορία της ταινίας αντικατοπτρίζει επίσης την προσωπική ζωή της Λιμπερτάδ, καθώς η ηθοποιός που υποδύεται την Άνχελα, η Μίριαμ Γκάρλο, είναι αδελφή της.
«Η Μίριαμ γεννήθηκε με φυσιολογική ακοή. Έχασε την ακοή της όταν ήταν επτά ετών, αλλά οι γιατροί δεν είχαν πει ποτέ στους γονείς μου ότι ήταν κωφή. Είχε τότε απώλεια ακοής 60%, η οποία αυξήθηκε με την πάροδο του χρόνου», δήλωσε η σκηνοθέτης.
«Όπως πολλοί κωφοί, πέρασε όλη της τη ζωή διαβάζοντας τα χείλη και κάνοντας μια συνεχή προσπάθεια να προσαρμοστεί και να βρει τη θέση της σε αυτή την κοινωνία που είναι κομμένη και ραμμένη στα μέτρα των ακουόντων», είπε η Λιμπερτάδ, εξηγώντας ότι η αδελφή της έμαθε τη νοηματική γλώσσα και μπήκε στην κοινότητα των κωφών μόνο όταν ήταν 30 ετών. «Ήμουν εκεί μαζί της και περπατήσαμε μαζί αυτό το μονοπάτι».
Η βαθιά σύνδεση των δύο αδελφών αντικατοπτρίζεται κατά κάποιον τρόπο και στους πρωταγωνιστές της ταινίας.
«Αυτό το ζευγάρι που δημιούργησα δεν είναι καθρέφτης, αλλά περισσότερο σαν αντανάκλαση της σχέσης με την αδελφή μου. Πάντα λέω ότι ο Έκτορ είναι ένα είδος καθρέφτη του εαυτού μου. Έβαλα πολύ από τον εαυτό μου σε αυτόν τον χαρακτήρα, όλες αυτές τις αμήχανες στιγμές και τα συναισθήματα που είχα σε όλη μου τη ζωή στη σχέση μου με τη Μίριαμ», εξήγησε η Εύα Λιμπερτάδ.
Η «Σόρδα» έτυχε καλής υποδοχής στην Ισπανία, καθώς αποδίδει δικαιοσύνη σε μια συγκεκριμένη κοινότητα, ενώ παράλληλα καταφέρνει να κάνει τα θέματά της σχετικά με τη σημασία της επικοινωνίας.
Όπως εξήγησε η σκηνοθέτης στο Euronews, όλες οι σκηνές έχουν βασιστεί σε πραγματικές καταστάσεις που βιώνουν οι κωφοί, όπως όταν η Άνχελα γεννά χωρίς τη βοήθεια του συντρόφου της και χωρίς να μπορεί να καταλάβει τι λέει ο μαιευτήρας.
«Όλες οι γυναίκες από τις οποίες είχα πάρει συνέντευξη είχαν ένα κοινό σημείο: ο τοκετός ήταν τραυματικός. Έδειξα πραγματικές στιγμές από γεννήσεις που μοιράστηκαν μαζί μου πραγματικές γυναίκες», μας είπε η Λιμπερτάδ.
Αφού παρακολούθησε αυτή τη συγκλονιστική σκηνή, η περιφερειακή κυβέρνηση της Μούρθια (στη νότια Ισπανία, απ' όπου κατάγεται η σκηνοθέτης) αποφάσισε να εφαρμόσει ένα πρωτόκολλο για τις κωφές μητέρες στο νοσοκομείο της περιοχής.
«Στην Ισπανία, κάτι έχει ήδη συμβεί, χάρη σε αυτή την ταινία», λέει η Λιμπερτάδ.