Η Άνα Πέρεζ-Κιρόγκαεπικεντρώνεται στις αναμνήσεις της μητέρας της, που αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο. Η Ανχελίτα μεταφέρθηκε από την Ισπανία στην Σοβιετική Ένωση σε ηλικία 4 ετών, κατά τη διάρκεια του ισπανικού εμφυλίου πολέμου
Η Άνα Περέζ-Κιρόγκα (Ana Pérez-Quiroga) είναι σκηνοθέτης, εικαστικός καλλιτέχνης και ερευνήτρια με έδρα τη Λισαβόνα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Δουλεύοντας με ντοκιμαντέρ, περφόρμανς και εγκαταστάσεις, εξερευνά την εξορία, τη μεταμνήμη και την πολιτική του ανήκειν μέσα από οικογενειακά αρχεία, προφορικές ιστορίες και υλικά ίχνη.
Το μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ της «Από ποιο σπίτι είσαι;» (¿De qué casa eres? / Where do you call home?) έκανε διεθνή πρεμιέρα στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης 2025.
Είναι ενταγμένη ερευνήτρια στο CHAIA (Κέντρο Ιστορίας της Τέχνης και Καλλιτεχνικής Έρευνας) και στο IN2PAST, Πανεπιστήμιο της Έβορα, στην Πορτογαλία.
«Από ποιο σπίτι είσαι;» : Αυτό είναι το ερώτημα που θέτει η Άνα Πέρεζ-Κιρόγκα, στο ντοκιμαντέρ που επικεντρώνεται στη μητέρα της, Ανχελίτα.
Η Ανχελίτα μεταφέρθηκε από την Ισπανία στην τότε Σοβιετική Ένωση ως παιδί, ως πρόσφυγας από τον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο, και κατέληξε να αφήσει μια σύγκρουση και να συναντήσει μια άλλη: τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Αποξενωμένη από την οικογένειά της και την πατρίδα της, επέστρεψε στην Ισπανία μόνο ως ενήλικη, εκπαιδευμένη στην ιατρική, μετά το θάνατο του Στάλιν. Μεταξύ της ηλικίας των 4 και των 24 ετών, έζησε σε διάφορα οικοτροφεία, πάντα σε πολύ κλειστούς κύκλους με άλλα ισπανόπουλα, επίσης πρόσφυγες πολέμου, με μαθήματα στη μητρική της γλώσσα: μόνο αργότερα έμαθε ρωσικά.
Έζησε στη Χερσώνα, στην Ουκρανία, στο Καζακστάν, σε ένα μικρό χωριό στη Σιβηρία και τέλος στη Μόσχα, όπου πήγε στο πανεπιστήμιο.
Η Ανχελίτα δεν μετέδωσε αυτή την τραυματική εμπειρία στα παιδιά της, το αντίθετο μάλιστα: "Η μαμά μου είναι ντροπαλό και εσωστρεφές άτομο. Μιλάει ελάχιστα για αυτή την περίοδο, αλλά όταν το κάνει, δεν μας έχει δώσει ποτέ, όσο θυμάμαι, την ιδέα ότι αυτή η εμπειρία ήταν ένα τραύμα. Πάντα ένιωθα ότι ήταν (για εκείνη) μια περιπέτεια", δήλωσε η Άνα Πέρεζ-Κιρόγκα στο Euronews.
Το πέρασμα του χρόνου, η σχέση μεταξύ μητέρας και κόρης και το αίσθημα του ανήκειν στους διάφορους τόπους και πολιτισμούς που βίωσε η μητέρα της Άνα Πέρεζ-Κιρόγκα είναι θέματα που είναι πάντα παρόντα στην ταινία.
Η Ανχελίτα και η αδελφή της επέστρεψαν στην Ισπανία τη δεκαετία του 1950, περισσότερα από είκοσι χρόνια αφότου εγκατέλειψαν τη χώρα. Οι γονείς τους, υποστηρικτές της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, γλίτωσαν από την καταστολή του Φράνκο κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, αν και ο πατέρας τους πέρασε κάποιο διάστημα στη φυλακή.
Στη συνέχεια γνώρισε τον Πορτογάλο σύζυγό της και μετακόμισε στο κτήμα στο κέντρο της Πορτογαλίας, όπου η οικογένεια έχει έναν αμπελώνα.
Η συγκομιδή των σταφυλιών στο σπίτι της οικογένειας χρησιμεύει εδώ ως μεταφορά.
Η ταινία αναμειγνύει το παρελθόν και το παρόν:
"Η ταινία αφορά τον χρόνο. Γι' αυτό κινηματογραφήσαμε δύο συγκομιδές, δύο χρόνια συγκομιδής στη σειρά. Με ενδιαφέρει ο χρονολογικός χρόνος. Θέλω να καταλάβετε ότι η ταινία έχει να κάνει με αυτή την ιδέα του χρόνου, αλλά υπάρχει και μια άλλη έννοια πίσω από αυτήν, η οποία είναι αυτή της θραύσης. Σε ποιον ανήκουμε, όσον αφορά την ταυτότητα;" λέει η σκηνοθέτης, η οποία δεν έχει ξεχάσει την πλευρά της ως πλαστική καλλιτέχνιδα στην ταινία, δείχνοντας τις εγκαταστάσεις και τις περφόρμανς που έχει κάνει με θέμα την ιστορία της μητέρας της. Το να καταφέρει να συνδυάσει αυτές τις δύο όψεις ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση κατά τη διάρκεια του μοντάζ, λέει η ίδια.
Ήταν ένα πολυετές πρότζεκτ που οδήγησε την Άνα Πέρεζ-Κιρόγκα σε διάφορα σημεία της Ρωσίας και της Ουκρανίας πριν από τη μεγάλης κλίμακας εισβολή και το ξέσπασμα του σημερινού πολέμου το 2022.
Το "Από ποιο σπίτι είσαι;" έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα του στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης πέρυσι και θα βγαίνει στις οθόνες πολλών πορτογαλικών πόλεων στις 16 Απριλίου.