Εκστρατεία κατά της ηλικιακής διάκρισης στο Ηνωμένο Βασίλειο αποκαλύπτει ότι τα πιο επιτυχημένα φιλμ τριετίας προτιμούν έναν «Κρις» ή ζώο που μιλά από γυναίκα άνω των 60. Γιατί συμβαίνει αυτό;
Σας έχει κάνει ποτέ εντύπωση πόσο δυσανάλογα πολλοί σταρ του Χόλιγουντ και καρδιοκατακτητές των μπλοκμπάστερ λέγονται Κρις;
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Chris Evans, Chris Hemsworth, Chris Pine, Chris Pratt...
Η κατάσταση έχει μάλιστα βαφτιστεί «Η μάχη των Κρις», με τους χρήστες των social media να κατατάσσουν τον αγαπημένο τους Κρις.
Μικρό σπόιλερ: Σπάνια είναι ο Pratt και θα έπρεπε πάντα να είναι ο Walken. Και μην καρφώνετε για πολλή ώρα το βλέμμα σας στα γαλάζια μάτια του Pine, πολλοί ναύτες έχουν πνιγεί σε αυτόν τον ωκεανό.
Ωστόσο, αυτό το κατά τα φαινόμενα αθώο ερώτημα «Ποιος Κρις είναι ο καλύτερος;» μπορεί να κρύβει κάτι πολύ πιο ανησυχητικό από τα πειράγματα για γενετικά ευνοημένους ηθοποιούς. Σύμφωνα με τα στοιχεία της εκστρατείας Ageing Better Age Without Limits campaign (πηγή στα Αγγλικά), αν θέλετε να πετύχετε στη μεγάλη οθόνη, έχετε περισσότερες πιθανότητες αν είστε άνδρας που λέγεται Κρις παρά γυναίκα άνω των 60.
Η εκστρατεία, που στοχεύει στην καταπολέμηση των ηλικιακών διακρίσεων και ενθαρρύνει τους ανθρώπους να αλλάξουν τον τρόπο που σκέφτονται το γήρας, μελέτησε τις 100 εμπορικότερες ταινίες που κυκλοφόρησαν στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2023, το 2024 και το 2025. Διαπίστωσε ότι μόλις πέντε από τις 100 πιο επικερδείς ταινίες της τελευταίας τριετίας είχαν ως πρωταγωνίστρια μια γυναίκα άνω των 60.
Αντίθετα, σε έξι ταινίες ο πρωταγωνιστής λεγόταν Κρις – οι τρεις από αυτές με τον Chris Pratt (The Super Mario Bros Movie, Guardians of the Galaxy Volume 3, The Garfield Movie).
Αν αναρωτιέστε ποιες είναι οι πιο εμπορικές ταινίες στο Ηνωμένο Βασίλειο με πρωταγωνίστρια γυναίκα άνω των 60 τα τελευταία τρία χρόνια, αυτές είναι: το Allelujah (2023), με πρωταγωνίστρια την Jennifer Saunders, το My Big Fat Greek Wedding 3 (2023), με τη Nia Vardalos, το Book Club: The Next Chapter (2023), με τη Diane Keaton, το The Substance (2024), με τη Demi Moore και το Freakier Friday (2025), με την Jamie Lee Curtis.
Πριν διαμαρτυρηθείτε, αξίζει να σημειωθεί ότι η δεύτερη πιο εμπορική ταινία του 2025 στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Bridget Jones: Mad About The Boy, δεν περιλαμβάνεται, καθώς η Renée Zellweger έχει ακόμη τρία χρόνια μέχρι να κλείσει τα 60.
Κι όμως, τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα. Η έρευνα του Age Without Limits αποκάλυψε ότι είναι τέσσερις φορές πιο πιθανό μια ταινία να έχει ως κεντρικό χαρακτήρα ένα ζώο που μιλάει παρά μια ηθοποιό άνω των 60.
Ο Πο του Kung Fu Panda και ο Paddington μάλλον νιώθουν λίγο άβολα αυτή τη στιγμή.
Τώρα, η εκστρατεία Age Without Limits καλεί τη βιομηχανία του κινηματογράφου να εκπροσωπεί καλύτερα τις μεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες στις ταινίες – και το κάλεσμα αυτό έχει ήδη ακουστεί από τη 67χρονη, βραβευμένη με Όσκαρ, Βρετανίδα ηθοποιό ντέιμ Έμα Τόμσον.
«Οι γυναίκες αποτελούν τον μισό πληθυσμό και μεγαλώνουμε», δήλωσε η Τόμσον. «Πού είναι λοιπόν οι ιστορίες για εμάς; Όσο μεγαλώνουμε, τόσο πιο ενδιαφέρουσες γινόμαστε. Θέλω να βλέπω περισσότερες ταινίες που έχουν στο επίκεντρο γυναίκες που γερνούν· είμαστε συναρπαστικές, με τις οποίες το κοινό μπορεί να ταυτιστεί, και έχουμε αργήσει πολύ να βρεθούμε στο κέντρο της σκηνής.»
Πρόσθεσε ακόμη: «Οι μεγαλύτερες γυναίκες δεν χρειάζονται άδεια για να υπάρχουν στη μεγάλη οθόνη. Υπάρχουν ήδη στον κόσμο, ο κινηματογράφος απλώς πρέπει να τις φτάσει.»
Η δρ Carole Easton OBE, διευθύνουσα σύμβουλος του Centre for Ageing Better, δήλωσε: «Είναι απολύτως εξωφρενικό να έχουν γυριστεί τόσο λίγες ταινίες τα τελευταία χρόνια που να έχουν μία μεγαλύτερη γυναίκα στην πρώτη γραμμή και στο επίκεντρο. Έως και ένας στους πέντε θεατές κινηματογράφου στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι 55 ετών και άνω· αυτή η ηλικιακή ομάδα δαπανά κάθε χρόνο εκατοντάδες εκατομμύρια λίρες για σινεμά.»
«Η εκπροσώπηση των μεγαλύτερων σε ηλικία ηθοποιών σε σημαντικούς κινηματογραφικούς ρόλους είναι τόσο δυσανάλογη σε σχέση με το ποσοστό των μεγαλύτερων γυναικών στο κοινό των αιθουσών, που η έλλειψη εκπροσώπησης είναι, ειλικρινά, προσβλητική», συνέχισε. «Δυστυχώς, αυτό δεν συμβαίνει μόνο στον κινηματογράφο. Σε πολλές μορφές μέσων, σε πολλούς διαφορετικούς επαγγελματικούς κλάδους και πτυχές της δημόσιας ζωής, η συμβολή των μεγαλύτερων γυναικών υποβαθμίζεται, περιθωριοποιείται και αγνοείται.»
Η δρ Easton πρόσθεσε: «Πρέπει όλοι να αντισταθούμε στον ηλικιακό ρατσισμό, και στη διασταύρωσή του με τον σεξισμό, λέγοντας στους θεματοφύλακες της κουλτούρας ότι θέλουμε όλες τις όψεις και όλες τις φάσεις της ζωής να εκπροσωπούνται σε όσα βλέπουμε, ακούμε και διαβάζουμε.»
Το Centre for Ageing Better πήρε επίσης συνεντεύξεις από 4.000 πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου, για να μετρήσει πόσο μεγάλη είναι η διάθεση του κοινού για περισσότερες ιστορίες με πρωταγωνίστριες γυναίκες άνω των 60.
Ένας στους τρεις ανθρώπους (33%) λέει ότι δεν γυρίζονται αρκετές ταινίες που να έχουν γυναίκες άνω των 60 σε πρωταγωνιστικό ρόλο – σε σύγκριση με περίπου έναν στους 30 (3%) που λέει ότι γυρίζονται υπερβολικά πολλές ταινίες με ηθοποιούς άνω των 60 ως κεντρικούς χαρακτήρες.
Το ποσοστό όσων πιστεύουν ότι δεν γυρίζονται αρκετές ταινίες με πρωταγωνίστριες ηθοποιούς άνω των 60 ανέβηκε σχεδόν σε δύο στις πέντε (39%) όταν το δείγμα περιορίστηκε μόνο σε γυναίκες.
Η μελέτη, που εκπονήθηκε από ακαδημαϊκούς της Σχολής Κινηματογράφου, Μέσων και Σχεδιασμού του University of West London, διαπίστωσε ότι γυναικείοι χαρακτήρες ηλικίας 65 ετών και άνω είχαν πάνω από τρεις φορές λιγότερες πιθανότητες από συνομήλικους άνδρες να εμφανίζονται σε βρετανικές ταινίες την τελευταία δεκαετία.
Διαπιστώθηκε επίσης ότι οι γυναικείοι χαρακτήρες άνω των 50 μιλούν κατά 14% λιγότερο από τους άνδρες μεγαλύτερης ηλικίας στο δείγμα ταινιών που μελέτησαν οι ερευνητές.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ακόμη ότι δυναμικοί, ενεργητικοί και πολυδιάστατοι γυναικείοι χαρακτήρες μεγαλύτερης ηλικίας είναι σπάνιοι, καθώς οι ηλικιωμένες γυναίκες παρουσιάζονται πολύ συχνότερα ως «παθητικές, αξιολύπητες, αντικείμενο χλεύης επειδή δεν φέρονται ανάλογα με την ηλικία τους και συχνά άσχετες με την κύρια πλοκή».
«Μη εκπροσωπώντας σωστά τους μεγαλύτερους ανθρώπους, και τις μεγαλύτερες γυναίκες ειδικότερα, η κινηματογραφική βιομηχανία συμμετέχει ενεργά στην ώθηση των ηλικιωμένων στο περιθώριο της κοινωνίας», δήλωσε η Harriet Bailiss, συμπροϊσταμένη της εκστρατείας Age Without Limits.
«Για πολλούς μεγαλύτερους ανθρώπους που έχουν αρχίσει να αμφισβητούν την αξία τους, εσωτερικεύοντας τον ηλικιακό ρατσισμό που βλέπουν γύρω τους κάθε μέρα στην κοινωνία, αυτή η έλλειψη εκπροσώπησης ενισχύει την ιδέα ότι οι ηλικιωμένοι μετράνε λιγότερο όσο μεγαλώνουν. Δεν είναι τυχαίο που τόσες γυναίκες μιλούν για το αίσθημα αορατότητας όσο γερνούν, όταν δεν βλέπουν τον εαυτό τους να αντικατοπτρίζεται στην ποπ κουλτούρα ή στη διαφήμιση.»
Η Bailiss πρόσθεσε: «Ο ηλικιακός ρατσισμός είναι η πιο συνηθισμένη μορφή διακρίσεων, αλλά ακόμη δεν αντιμετωπίζεται με την απαιτούμενη σοβαρότητα. Οι ηλικιακές διακρίσεις περιορίζουν την εργασία, την υγεία, τις σχέσεις, τις φιλοδοξίες και την αυτοπεποίθηση και, τελικά, καθορίζουν στις ζωές ποιων ανθρώπων αξίζει να επενδύεται. Ο ηλικιακός ρατσισμός επηρεάζει όλους μας, αλλά όλοι μπορούμε να συμβάλουμε στο να τον εξαλείψουμε. Το να τον αμφισβητούμε και να τον αντιμετωπίζουμε ξεκινά από τον καθένα μας.»
Υπάρχει μέχρι στιγμής κάποια πρόοδος φέτος;
Λοιπόν, το σίκουελ της 76χρονης Meryl Streep στο The Devil Wears Prada έχει ξεπεράσει το ορόσημο των 600 εκατ. δολαρίων σε εισπράξεις παγκοσμίως, εδραιώνοντας τη συνέχεια ως μία από τις μεγάλες επιτυχίες του 2026. Ωστόσο, τόσο το Project Hail Mary όσο και το The Super Mario Galaxy Movie προηγούνται, με τρέχουσες παγκόσμιες εισπράξεις 670 και 800 εκατ. δολαρίων αντίστοιχα.
Στο πρώτο πρωταγωνιστεί ένας εξωγήινος βράχος που μιλάει. Στο δεύτερο, ο Chris Pratt.
Σταυρώστε τα δάχτυλά σας να αλλάξει κάτι και να σταματήσει το Χόλιγουντ να το παίζει Πρατ.