Ο θρυλικός δρυς δεν κηρύσσεται νεκρός για πρώτη φορά: παλιότερα ανησυχούσαν, όμως κάθε άνοιξη ξανάβγαζε φύλλα· φέτος όχι.
Η Μεγάλη Βελανιδιά του δάσους του Σέργουντ, το θρυλικό αιωνόβιο δέντρο που λέγεται ότι προστάτευε τον Ρομπέν των Δασών, πέθανε.
Φέτος την άνοιξη το δέντρο δεν έβγαλε φύλλα, γεγονός που οδήγησε τη Βασιλική Εταιρεία Προστασίας των Πτηνών (RSPB) να επιβεβαιώσει αυτό που οι περιβαλλοντολόγοι φοβούνταν εδώ και καιρό.
Σύμφωνα με τον θρύλο, ο παράνομος του 13ου αιώνα χρησιμοποιούσε τη βελανιδιά ως κρυψώνα, διαφεύγοντας από τον μισητό του αντίπαλο, τον σερίφη του Νότιγχαμ, και κλέβοντας από τους πλούσιους για να δίνει στους φτωχούς.
Δεν ήταν ένας μόνο ο λόγος του θανάτου της. Σύμφωνα με την RSPB, όμως, δεκαετίες καταπόνησης – ξηρασία, κλιματική αλλαγή και το βάρος εκατομμυρίων επισκεπτών – άφησαν το ριζικό της σύστημα αποδυναμωμένο.
«Τα δέντρα μπαίνουν σε κατάσταση στρες λόγω ξηρασίας. Έτσι, ακόμη και ένα υγιές δέντρο θα ένιωθε την πίεση εκείνων των παρατεταμένων περιόδων ξηρασίας. Η Μεγάλη Βελανιδιά όμως είχε και άλλες επιβαρύνσεις. Έχουμε δει έντονη μείωση της ζωτικότητας του ριζικού της συστήματος τις τελευταίες δεκαετίες», εξηγεί η Κλόι Ράιντερ, διευθύντρια λειτουργίας των κτημάτων Sherwood Forest της RSPB.
Οι επισκέπτες των τελευταίων δύο αιώνων, που θαύμαζαν τους στρεβλωμένους κλώνους και την απλωμένη κόμη του δέντρου στο Νότιγχαμ, συμπίεσαν το έδαφος, δυσκολεύοντας το νερό της βροχής να φτάνει στις ρίζες του, σύμφωνα με την περιβαλλοντική οργάνωση RSPB.
Το δάσος απειλείται εδώ και χρόνια και κατά καιρούς κυκλοφορούσαν φήμες ότι η βελανιδιά είχε πεθάνει, για να διαψεύδονται τελικά από την οργάνωση, η οποία επιβεβαίωνε ότι ήταν ακόμη ζωντανή. Πλέον αυτό δεν ισχύει.
Η θρυλική Βρετανίδα ηθοποιός Ντέιμ Τζούντι Ντεντς, που είναι προστάτιδα και πρέσβειρα της οργάνωσης Woodland Trust, δήλωσε: «Η Μεγάλη Βελανιδιά αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για αμέτρητες ιστορίες, ποιήματα, πίνακες και ανθρώπους για περισσότερα από 1.000 χρόνια – ενώ η ίδια έσφυζε από ζωή και πρόσφερε καταφύγιο σε έναν τεράστιο πλούτο άγριας ζωής».
Και πρόσθεσε: «Ελπίζω όλοι όσοι έχουν εμπνευστεί από τη Μεγάλη Βελανιδιά ή κάποιο άλλο αρχαίο δέντρο να απευθυνθούν στον βουλευτή τους και να ζητήσουν την ενίσχυση της νομικής προστασίας για αυτά τα εμβληματικά και ζωτικά στοιχεία του εθνικού μας τοπίου».
Ωστόσο, η γοητεία του θρύλου του Ρομπέν των Δασών δεν δείχνει να ξεφτίζει. Ο σταρ του κινηματογράφου Χιου Τζάκμαν υποδύεται τον λαϊκό ήρωα σε προχωρημένη ηλικία, σε μια σκοτεινή διασκευή της μπαλάντας του 17ου αιώνα «Ο θάνατος του Ρομπέν των Δασών».
Η ταινία, με τίτλο The Death of Robin Hood, είναι σε σκηνοθεσία του Μάικλ Σαρνόσκι και θα κυκλοφορήσει στις Ηνωμένες Πολιτείες στις 19 Ιουνίου από την A24.
Η Μεγάλη Βελανιδιά πήρε το όνομά της όταν αναφέρθηκε, το 1790, σε ένα βιβλίο για τις βελανιδιές του ταγματάρχη Χέιμαν Ρουκ, γεγονός που προκάλεσε το πρώτο κύμα θαυμαστών που κατέκλυσαν το δάσος. Πέρα από τη λαογραφία, οι βελανιδιές του δάσους χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή πλοίων του Βασιλικού Ναυτικού του αντιναυάρχου Οράτιο Νέλσον και για τα δοκάρια της στέγης του καθεδρικού ναού του Αγίου Παύλου.
«Η Μεγάλη Βελανιδιά θα συνεχίσει να στέκεται στην καρδιά του Σέργουντ ως φυσικό μνημείο για τους επισκέπτες, ζώντας μέσα στον θρύλο του Ρομπέν των Δασών και συνεχίζοντας να προσφέρει στο οικοσύστημα του δάσους, στον θάνατο όπως και στη ζωή», δήλωσε η Χόλι Ντρέικ από την RSPB.
Νεαρά δενδρύλλια που προέρχονται από το δέντρο έχουν επίσης φυτευτεί σε διάφορα σημεία του κόσμου.