Απόφαση δημάρχου να ακυρώσει θεατρική παράσταση για πρόσφυγες προκαλεί αντιδράσεις στη Γαλλία και ανησυχίες για τον έλεγχο της ακροδεξιάς στον πολιτισμό
Εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν το Σάββατο μπροστά από το θέατρο της Καστρ, στη νότια Γαλλία, παρά τον καύσωνα. Δεν περίμεναν στην ουρά για να δουν μια παράσταση, αλλά διαμαρτύρονταν για την ακύρωση μιας άλλης.
Η αφορμή για αυτή τη διαμαρτυρία είναι μια αντιπαράθεση ανάμεσα στον νεοεκλεγέντα δήμαρχο της Καστρ και έναν από τους πιο επιτυχημένους σύγχρονους θεατρικούς συγγραφείς της Γαλλίας.
Στις 10 Ιουνίου, ο Αλέξις Μισαλίκ αιφνιδίασε τον θεατρικό χώρο και το κοινό όταν ανακοίνωσε ότι μια προγραμματισμένη για τον Φεβρουάριο του 2027 παράσταση του έργου του «Passeport» στην Καστρ είχε ακυρωθεί.
Ο συγγραφέας και σκηνοθέτης ανέφερε στο Instagram ότι η απόφαση ελήφθη «την τελευταία στιγμή, κατόπιν αιτήματος των νεοεκλεγέντων στελεχών του RN [Εθνικός Συναγερμός, ακροδεξιό κόμμα της Γαλλίας] στον δήμο».
Το έργο ανέβηκε για πρώτη φορά το 2024· το «Passeport» ακολουθεί τον Ίσα, έναν νεαρό από την Ερυθραία που πάσχει από αμνησία σε έναν προσφυγικό καταυλισμό στη βόρεια Γαλλία και ξεκινά ένα ταξίδι για να εξασφαλίσει άδεια παραμονής. Η παράσταση αφηγείται «ιστορίες εξορίας, ταυτότητας, ένταξης και ανταλλαγής», θεματικές που δεν ενθουσίασαν τον δήμαρχο της Καστρ, Φλοριάν Αζεμά.
Ο αιρετός αξιωματούχος έβγαλε την παράσταση από το πολιτιστικό πρόγραμμα 2026-2027 της πόλης, μια επιλογή για την οποία υποστήριξε ότι είχε «κάθε δικαίωμα» να την κάνει.
«Οι αποφάσεις αυτές είχαν ληφθεί υπό την προηγούμενη πλειοψηφία και εγώ είχα πλήρη ελευθερία να τις ανατρέψω», δήλωσε ο Αζεμά στο πρακτορείο AFP. Ο ακροδεξιός δήμαρχος κατήγγειλε ένα έργο που «προωθεί τους παράνομους μετανάστες και [παρουσιάζει] μια κάπως ιδιόμορφη εικόνα της αστυνομίας, κάτι που προφανώς δεν αντανακλά όσα υποστήριξα στην [δημαρχιακή] εκστρατεία μου».
Η κίνηση του Αζεμά έρχεται σε μια περίοδο που πληθαίνουν τα ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο η ακροδεξιά διαχειρίζεται τον πολιτισμό στη Γαλλία. Τους τελευταίους μήνες, στελέχη του εκδοτικού και του κινηματογραφικού κλάδου έχουν τοποθετηθεί δημόσια απέναντι στην ολοένα και πιο ασφυκτική επιρροή του δισεκατομμυριούχου συντηρητικού Βενσάν Μπολορέ στον χώρο του πολιτισμού.
Την ανησυχία τους έχουν εκφράσει και μουσικοί, με ένα άρθρο γνώμης που δημοσιεύτηκε την περασμένη εβδομάδα στο γαλλικό περιοδικό Politis, υπέρ της «δημιουργικής ελευθερίας» και με κάλεσμα για «αντίσταση στην ακροδεξιά».
Οι φετινές δημοτικές εκλογές έφεραν ιδιαίτερα στο προσκήνιο το ζήτημα σε τοπικό επίπεδο, καθώς ο Εθνικός Συναγερμός και οι σύμμαχοί του κέρδισαν 63 ακόμη πόλεις το 2026 — μεταξύ των οποίων και η Καστρ.
«Δεν ανησυχώ μόνο για το “Passeport”», έγραψε ο Μισαλίκ στο Instagram. «Ανησυχώ για όλα τα έργα, όλους τους καλλιτέχνες και όλους τους επιμελητές προγραμμάτων που μπορεί να βρεθούν αύριο στην ίδια θέση».
Ο θεατρικός συγγραφέας έχει λάβει ευρεία υποστήριξη, μεταξύ άλλων από την υπουργό Πολιτισμού Κατρίν Πεγκάρ, η οποία χαρακτήρισε την καλλιτεχνική ελευθερία «θεμέλιο λίθο της δημοκρατικής μας κοινωνίας».
«Καταδικάζω την ακύρωση αυτής της παράστασης αποκλειστικά και μόνο επειδή το θέμα της δεν συμβαδίζει με τις πολιτικές απόψεις του δημάρχου της Καστρ», δήλωσε στην Εθνοσυνέλευση στις 16 Ιουνίου.
Ο διευθυντής της κορυφαίας και ιστορικής θεατρικής διοργάνωσης της Γαλλίας, του Festival d’Avignon, Τιάγκο Ροντρίγκες, εξέφρασε επίσης την «αλληλεγγύη» του προς τον Μισαλίκ και επανέλαβε ότι «δεν θα συνεργαζόταν με αιρετό του RN».
Αν και το «Passeport» δεν θα παρουσιαστεί στην Καστρ, συνεχίζεται η πολυετής πορεία του στο παρισινό Théâtre de la Renaissance, με το θέατρο να προσφέρει μάλιστα έκπτωση 50% σε όσους έχουν γεννηθεί ή κατοικούν στην Καστρ.
Ο σοσιαλιστής δήμαρχος της Λομ, στη βόρεια Γαλλία, πρότεινε επίσης να εντάξει το έργο στο πρόγραμμα του Δεκεμβρίου. Η παράσταση θα επιστρέψει μάλιστα και στο νότιο τμήμα της χώρας για μια ειδική εμφάνιση τον Ιανουάριο.
«Ο ρόλος ενός αιρετού δεν είναι να αποφασίζει τι επιτρέπεται να δουν ή να σκεφτούν οι άνθρωποι», έγραψε στην πλατφόρμα X ο σοσιαλιστής πρόεδρος του νομού Ταρν, Κριστόφ Ραμόν. «Ο πολιτισμός δεν πρέπει ποτέ να κρατείται όμηρος των πολιτικών».