Για 16η χρονιά, η διοργάνωση φιλοξένησε ένα συναρπαστικό πρόγραμμα παραστάσεων, δράσεων και εκδηλώσεων σε κλειστούς χώρους, αλλά και σε διάφορα άλλα σημεία των Χανίων
ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΑ ΧΑΝΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το Διεθνές Φεστιβάλ Σύγχρονου Χορού Dance Days Chania πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία για 16η συνεχόμενη χρονιά από τις 20 Ιουλίου έως και τις 2 Αυγούστου. Φέτος φιλοξένησε 90 καλλιτέχνες του χορού και 17 έργα από την Ελλάδα και το εξωτερικό, τα οποία εστίασαν στον ανθρώπινο ψυχισμό και στις αντοχές του σε εποχές δύσκολες.
Η διοργάνωση περιλάμβανε επίσης σεμινάρια, ομιλίες, προβολές και παράλληλες δράσεις που φιλοξενήθηκαν σε θέατρα, χώρους πολιτισμού, πάρκα, πλατείες και γειτονιές της πόλης των Χανίων, επιβεβαιώνοντας για άλλη μια φορά τη σημασία της ενεργοποίησης των δημόσιων χώρων και των κατοίκων, μέσω του πληθωρικού προγράμματος.
Παράλληλα το Dance Days δίνει κάθε χρόνο χώρο στο διαφορετικό, μέσα από παραστάσεις που ενισχύουν την προσβασιμότητα, συμβάλλει στη δημιουργία κοινοτήτων και συνομιλεί με αυτές, είναι συμπεριληπτικό και φωτίζει την ιστορία των Χανίων. Δίνει τροφή για σκέψη, ανοίγει συζητήσεις για επίκαιρα θέματα, ενισχύει την πεποίθηση ότι η τέχνη και ο χορός μπορούν να μας φέρουν πιο κοντά και αφουγκράζεται προσεκτικά το σήμερα.
Το φεστιβάλ επιμένει στην υλοποίηση παραστάσεων και πρότζεκτ σε διαφορετικά σημεία της πόλης, αναδεικνύοντας με τον καλύτερο τρόπο ότι ο σύγχρονος χορός δεν συμβαίνει μόνο σε κλειστά θέατρα και μπορεί να λειτουργήσει ως μια κοινή γλώσσα που φέρνει κοντά καλλιτέχνες, κατοίκους και επισκέπτες.
Κάθε χρόνο γίνεται ολοένα και καλύτερο, γιατί βασίζεται πολύ στις στενές σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα σε αυτό το ανθρώπινο τρίγωνο, αλλά και στο μεγάλο αριθμό των εθελοντών που δίνουν την ψυχή τους κάθε χρόνο στο θεσμό και αγαπούν βαθιά το σύγχρονο χορό και αυτό που γίνεται στα Χανιά.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι έχει καταφέρει να μετατοπίσει την τοπική κοινωνία, έχει αφήσει το αποτύπωμά του σε αυτήν και έχει αλλάξει τη ζωή των ολοένα και περισσότερων ανθρώπων που εμπλέκονται με αυτό.
Γι’ αυτό έχει καταφέρει να είναι εδώ, να συμπληρώσει 16 χρόνια δραστηριοποίησης, παρά τη μικρή οικονομική στήριξη ΥΠΠΟ, δήμου και περιφέρειας. Είναι χαρακτηριστικό επίσης πώς μεγάλωσε από το 2011 που ξεκίνησε, που το πρόγραμμα ήταν μικρό, τετραήμερο με τη συμμετοχή τεσσάρων ομάδων και μετρημένο, ενώ φέτος κατατέθηκαν πάνω από 700 προτάσεις για παραστάσεις από την Ελλάδα και το εξωτερικό για τις 14 μέρες της διάρκειάς του. Είναι πλέον ένα φεστιβάλ διεθνούς εμβέλειας, που εξακολουθεί όμως να στήνεται από μια μικρή ομάδα συντελεστών με χαμόγελο, αγάπη, ανιδιοτέλεια και αυταπάρνηση.
Η καλλιτεχνική διευθύντρια της διοργάνωσης Σοφία Φαλιέρου μίλησε στο Euronews για την ταυτότητα του φετινού φεστιβάλ: «Και φέτος, όπως και τις άλλες χρονιές, αλλά φέτος πολύ πιο εστιασμένα, στοχεύσαμε στο να αφηγηθούμε τις ιστορίες των δημιουργών στην πόλη, αλλά και στο ευρύ διεθνές κοινό που βρίσκεται αυτή την περίοδο εδώ και παρακολουθεί το φεστιβάλ. Οι ιστορίες αυτές έχουν να κάνουν με την ψυχική ανθεκτικότητα του κόσμου σήμερα, ο οποίος βάλλεται και βρίσκεται σε μια πολύ ευάλωτη συναισθηματική συνθήκη.
Οπότε ψάξαμε να βρούμε με τι εργαλεία η καλλιτεχνική κοινότητα αντιστέκεται και προσπαθεί να ανταποκριθεί σε αυτό που συμβαίνει στον κόσμο γύρω της και στον κόσμο μέσα της. Όλοι οι εθελοντές και όλοι οι άνθρωποι που δουλεύουμε για το Dance Days, νιώθουμε πολύ περήφανοι γι’ αυτήν τη διοργάνωση. Η πόλη συμμετέχει πολύ ενεργά σ’ αυτήν. Νομίζω ότι φέτος πολύ πιο ενεργά από κάθε άλλη χρονιά, τόσο μέσα στο θέατρο, όσο και στις εξωτερικές δράσεις. Αυτό μας κάνει να είμαστε πολύ χαρούμενοι».
Η Εθνική Ομάδα Χορού της Μάλτας, η ZfinMalta παρουσίασε στο θέατρο Μίκης Θεοδωράκης το έργο «Mortal Heroes» (Θνητοί Ήρωες). Η παράσταση έκανε πρεμιέρα το 2025 και έχει ήδη περιοδεύσει σε αρκετές ευρωπαϊκές πόλεις. Την χορογραφία υπογράφει η Γερμανίδα Sita Ostheimer, η οποία μας προσκαλεί σε μια εξερεύνηση του ανθρώπινου δυναμικού, σε μια οδύσσεια μέσα από το χάος και τον έρωτα, τη σκιά και το φως, την ευθραυστότητα και τη δύναμη.
Το έργο είναι μια ποιητική αναζήτηση του «Άλλου», μια ερωτική επιστολή για την ανθεκτικότητα, την ανθρώπινη ικανότητα για επιβίωση, ανανέωση και μεταμόρφωση. Μέσα από δυναμικές συναντήσεις, το Mortal Heroes ξεδιπλώνεται ως μια συναισθηματική σύγκρουση: ευαίσθητη και εκρηκτική, επιθετική και τρυφερή:
«Για τη χορογράφο Sita Ostheimer, αυτό το έργο έχει να κάνει πραγματικά με τη ζωή. Αφορά τα σκαμπανεβάσματα της ζωής στον κόσμο σήμερα. Έχει να κάνει το να ζεις με τον θρήνο, με τον θάνατο και να καταφέρνεις να τα ξεπεράσεις. Πιστεύω ότι, τελικά, είναι ένα έργο που αφορά το θάρρος. Για μένα, το «Mortal Heroes» είναι ένα έργο που ξεκινά με εικόνες. Είναι σαν αναμνήσεις ή προβολές στο μέλλον. Και στη συνέχεια το έργο αναπτύσσεται πάνω σε αυτές τις εικόνες σε αυτές οι αναμνήσεις. Έτσι είναι σαν να μπαίνουμε μέσα, να βλέπουμε αυτές τις φευγαλέες εικόνες από κάτι για το οποίο στη συνέχεια μας δίνονται περισσότερες λεπτομέρειες.
Το έργο έχει αφηγηματικές γραμμές που το διατρέχουν, αλλά είναι πραγματικά μια εμπειρία, που το κοινό πρέπει να αντιληφθεί μόνο του τι συμβαίνει. Η πλοκή του έργου δεν είναι γραμμική. Είναι πραγματικά εκφραστικό και γεμάτο συναισθήματα και νιώθω ότι κάθε φορά που το παρακολουθώ υπάρχει μια νέα ιστορία. Εξαρτάται πραγματικά από το ποιον παρακολουθώ και σε ποια διάθεση βρίσκομαι. Και νομίζω ότι αυτή είναι πραγματικά η δύναμη του έργου της Sita Ostheimer, και η δύναμη των χορευτών μας σε αυτό το έργο, ότι πραγματικά αφηγούνται ιστορίες χωρίς μια καθορισμένη πλοκή. Έτσι, για το κοινό, είναι πραγματικά συναρπαστικό» επισημαίνει ο Matthew William Robinson, Καλλιτεχνικός Διευθυντής της Εθνικής Ομάδας Χορού της Μάλτας ZfinMalta.
Το σχήμα προσκαλεί συχνά δημιουργούς από όλη την Ευρώπη για να χορογραφήσουν για την ομάδα:
«Στη Zfin Malta National Dance Company, προσκαλούμε πάντα πολύ διαφορετικούς χορογράφους να συνεργαστούν με τους χορευτές μας, οπότε αυτοί έχουν συνηθίσει πραγματικά να προσαρμόζονται σε νέους τρόπους εργασίας. Όταν ήρθε η Sita για να δημιουργήσει το «Mortal Heroes», ήταν κάτι εντελώς καινούργιο για μερικούς. Κάποιοι είχαν δουλέψει ξανά με παρόμοιο υλικό ή ιδέες στο παρελθόν, αλλά για άλλους ήταν πραγματικά κάτι εντελώς καινούργιο.
Ήταν όμως μια πραγματικά όμορφη διαδικασία μαζί της. Είναι πολύ γενναιόδωρη και πολύ ευγενική με όσους συνεργάζεται. Και οι χορευτές μας έχουν συνηθίσει πραγματικά αυτό: να καταλαβαίνουν γρήγορα τι τους ζητάει κάποιος. Έτσι, στο ρεπερτόριό μας, οι χορευτές ερμηνεύουν πολλά διαφορετικά στυλ έργων από πολλούς διαφορετικούς δημιουργούς. Έχουν συνηθίσει πραγματικά να αλλάζουν ρόλους σαν χαμαιλέοντες. Και για εμάς, η διαδικασία με τη Sita και ολόκληρη τη δημιουργική της ομάδα – υπήρχε ένας συνθέτης, ο φωτισμός, μια μεγάλη ομάδα ανθρώπων πίσω από αυτό – ήταν μια πραγματικά υπέροχη εμπειρία για όλους» υπογράμμισε ο Matthew William Robinson.
Το «Nest» (Φωλιά) είναι μια παράσταση χορού και θεάτρου ειδικά σχεδιασμένη για υπαίθριους και μη συμβατικούς χώρους. Φιλοξενήθηκε στην πρώην Γαλλική Σχολή στη Χαλέπα. Την σκηνοθεσία έχει κάνει η Βελγίδα δημιουργός Marie Gyselbrecht, για πολλά χρόνια μέλος των Peeping Tom, μιας από τις κορυφαίες ευρωπαϊκές ομάδες χοροθέατρου. Η παράσταση είναι ένας διάλογος μεταξύ των υπαίθριων τεχνών και της σύγχρονης δημιουργίας, που διερευνά τα όρια και τις ελευθερίες του δημόσιου χώρου. Θίγει το ζήτημα των αστέγων, της αστυνομικής βίας και της αναζήτησης των αυτονόητων μέσα από τη μετανάστευση και την αφιλόξενη μετοίκιση.
Στο επίκεντρο του έργου βρίσκεται ένα άστεγο νεαρό ζευγάρι. Κρύβουν την κατάσταση που βρίσκονται από τους φίλους και την οικογένειά τους. Ζουν σε ένα αυτοκίνητο σε ένα έρημο πάρκινγκ. Είναι το τελευταίο τους καταφύγιο, καθώς δεν έχουν πουθενά αλλού να πάνε. Εκεί έρχονται αντιμέτωποι με έναν σεκιουριτά. Η παγκόσμια πρεμιέρα έγινε το 2021 και το έργο έχει περιοδεύσει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όπου έχει παρουσιαστεί σε πολύ διαφορετικούς χώρους. Η σκηνοθέτις μας εξήγησε πώς προέκυψε η συγκεκριμένη παράσταση:
«Ήταν η εποχή του COVID και για μένα ήταν σημαντικό να μπορώ, τις ώρες που επιτρεπόταν να βγαίνω έξω, να βλέπω τους άστεγους στους δρόμους, σε όλη την ευαλωτότητά τους. Και μετά, για μένα, προέκυψε το ερώτημα, τι συμβαίνει αν πρέπει να ζεις την ιδιωτικότητά σου σε δημόσιους χώρους. Το άλλο ζήτημα που προέκυψε ήταν ότι, αν πραγματικά θέλω να μιλήσω για την έλλειψη στέγης, τότε θέλω να συνεργαστώ με ανθρώπους που ζουν στο δρόμο. Αυτό, όμως, σε αυτό το έργο, δεν ήταν πραγματικά εφικτό. Έτσι, για μένα, υπήρξε μια στροφή προς την κρυφή αστεγία, την οποία θεωρώ ένα πολύ ενδιαφέρον φαινόμενο στην σημερινή κοινωνία στην οποία ζούμε. Έχουμε ελάχιστα στοιχεία για τον πραγματικό αριθμό των ανθρώπων που βρίσκονται σε αυτή την κατάσταση.
Έβλεπα πολλά ντοκιμαντέρ για την κρυφή αστεγία. Φοιτητές, για παράδειγμα, στην Αμερική, ντυμένοι πολύ κομψά, πηγαίνουν να δουλέψουν στο Starbucks και μετά τη νύχτα οδηγούν εδώ κι εκεί για να κοιμηθούν τελικά σε κάποιο πάρκινγκ. Σ’ αυτή την κατάσταση, ζεις στα όρια, δεν μπορείς ποτέ πραγματικά να χαλαρώσεις, να κλειστείς στον χώρο σου και να βρεις τον εαυτό σου. Και επιπλέον, το αυτοκίνητο, που αποτελεί σύμβολο του συστήματός μας, που συμβολίζει την ελευθερία και το κοινωνικό κύρος, αλλά στην πραγματικότητα έχει γίνει το σπίτι σου. Όλα αυτά τα στοιχεία με ενέπνευσαν πραγματικά να δουλέψω πάνω σε αυτό το θέμα και να καταλήξω στη δημιουργία του «Nest».
Το έργο αντανακλά για τη χορογράφο και σκηνοθέτρια τις κοινωνικές ανισότητες και το αδιέξοδο, στο οποίο έχουν περιέλθει οι πολίτες σήμερα:
«Νομίζω ότι γίνεται όλο και πιο έντονο το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών. Η κοινωνία μας έχει γίνει πολύ σκληρή και αδιάφορη. Έχει πλέον κανονικοποιηθεί η αστεγία, η παρουσία αστέγων σε παγκάκια, κόγχες, σταθμούς και διάφορα άλλα σημεία της πόλης. Έχει επίσης κανονικοποιηθεί να κάνεις δύο, τρεις δουλειές, να έχεις μόλις τα στοιχειώδη για να πληρώσεις το ενοίκιο και το φαγητό σου, να μην πηγαίνεις διακοπές. Έτσι ζουν πλέον πάρα πολλοί άνθρωποι. Το θέμα είναι ότι υπάρχουν αρκετά αγαθά, χρήματα στον κόσμο για όλους, αλλά όλοι οι πόροι συγκεντρώνονται σε λίγους. Με θυμώνει να βλέπω διαρκώς πόσο αυξάνουν τα κέρδη τους οι πλούσιοι της γης και από την άλλη πλευρά πόσος κόσμος πεινάει, κοιμάται στους δρόμους, δεν έχει πρόσβαση σε φαγητό και νερό» τονίζει η Marie Gyselbrecht.
