Η νέα ενότητα του φεστιβάλ σύγχρονου χορού των Χανίων περιλάμβανε φέτος τέσσερα έργα in progress Ελλήνων δημιουργών
Το Open Studio, η νέα ενότητα του Dance Days Chania προσφέρει την ευκαιρία σε Έλληνες δημιουργούς να παρουσιάσουν εν εξελίξει έργα τους και να εξηγήσουν τη χορογραφική τους προσέγγιση στο κοινό. Στο πλαίσιο αυτής της ενότητας του φεστιβάλ σύγχρονου χορού παρουσιάστηκαν φέτος τέσσερα έργα στο Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ιωάννα Παρασκευοπούλου: «Hardcore Echoes»
Η Ιωάννα Παρασκευοπούλου παρουσίασε το έργο «Hardcore Echoes». Η περφόρµανς συγκροτεί ένα πλαίσιο διερεύνησης της σχέσης ανάµεσα στη χειρωνακτική εργασία και την ηχητική παραγωγή, θέτοντας σε δοκιµή τα όρια ανάµεσα στη διαδικασία και το αποτέλεσµα, μεταφράζοντας την πράξη σε ακουστική μορφή. Στον πυρήνα του έργου βρίσκονται τα χέρια ως φορείς αισθητηριακής µνήµης, µέσω των οποίων η εργασία προσεγγίζεται ως πρακτική επανάληψης, διαλογισµού και ανατροφοδότησης. Η χορογράφος εστιάζει εδώ και πολύ καιρό στην έρευνά της στη σχέση του σώματος με τον ήχο. Η πρεμιέρα του έργου έχει οριστεί για τις αρχές του 2028:
Γιατί σε ενδιαφέρει στη δουλειά σου η σχέση του σώματος με τον ήχο;
Βασικό χορογραφικό μου εργαλείο είναι το να δημιουργώ με το σώμα μου live ήχο επί σκηνής. Είναι το τέταρτο έργο που έχω ξεκινήσει και ασχολούμαι με αυτή την ιδέα και με αυτή την εστίαση. Τώρα έχω μετακινηθεί κάπως και έχω οδηγηθεί στη χρήση αρχείων. Δηλαδή χρησιμοποιώ συνεντεύξεις, αρχεία συνεντεύξεων γυναικών που ασχολούνται με την υφαντική και με το βάψιμο νημάτων. Έχω πάει δηλαδή σε μια κατεύθυνση καταγραφής. Με ενδιαφέρει πολύ να διηγηθώ μέσα από το σώμα μου, ιστορίες ανθρώπων που δούλευαν με το σώμα τους, με υλικές πρακτικές και με αντικείμενα σε επαγγέλματα, που σταδιακά εξαφανίζονται. Οπότε αρχίζω και ανατρέχω στο παρελθόν και βρίσκω ανθρώπους, βρίσκω τις καταγραφές, τις εμπειρίες, τις μνήμες τους και τραγούδια που συνόδευαν την εργασία τους, ενώ δούλευαν. Προσπαθώ όλα αυτά να τα φέρω μέσα από το δικό μου σώμα στο χώρο και να δω πως μπορώ αυτά να τα μεταφράσω με ένα δικό μου τρόπο στο παρόν και πώς το δικό μου εργαζόμενο σώμα συνδέεται με αυτές τις εργασίες σε έναν άλλο χρόνο.
Πώς προέκυψε ο τίτλος της παράστασης «Hardcore Echoes»;
Ο τίτλος ήρθε, πριν ακόμα ξεκινήσουμε την έρευνα. Παρόλα αυτά, ενώ αρχικά τον έβαλα κάπως συνειρμικά και τυχαία, μετά ανέτρεξα σε αυτόν και είδα ότι το Hardcore χρησιμοποιείτο κυρίως στην πανκ μουσική και γενικότερα σαν έννοια, σαν όρος έχει να κάνει με μια ακραία επιμονή σε κάτι. Οπότε αυτό με ενδιέφερε πολύ, γιατί όντως είναι κάτι το οποίο είναι στοιχείο μου. Επιμένω πολύ σε έναν τρόπο, σε τεχνικά μέσα, στην επανάληψη. Είμαι γενικά και σαν χορεύτρια, ένα άτομο που συνεχώς προσπαθώ να πουσάρω τα όρια και την αντοχή μου. Οπότε είναι ένας όρος που με εκφράζει.
To echoes για τον προφανή λόγο ότι ασχολούμαι με κάτι το οποίο έρχεται από το παρελθόν και το ερώτημά μου είναι πώς αντανακλά στο σήμερα και πώς μπορούμε να ακούμε ανθρώπους που δούλευαν σε μια άλλη εποχή και να τους δώσουμε μια ορατότητα στο τώρα. Πέραν του ότι σίγουρα με ενδιαφέρει και πώς όλη αυτή η αρχειακή επεξεργασία θα μεταφραστεί σε έναν ήχο πιο «σύγχρονο», σε δικά μου ακούσματα, τα οποία είναι πολύ κοντά σε ήχους με πολλά μπάσα, ήχους που ακούμε σε live, στα οποία νιώθεις την καρδιά σου να πάλλεται και υπάρχουν δονήσεις με έναν συγκεκριμένο ήχο που ίσως σε πηγαίνουν λίγο στην rave μουσική.
Ποιο είναι το κινητικό υλικό που χρησιμοποίησες στο έργο;
«Γενικά προσπαθώ η κίνησή μου να εξυπηρετεί τη δημιουργία, την live επεξεργασία ήχου, οπότε οποιαδήποτε κίνηση προέρχεται, από το πώς θέλω να ακούγεται κάτι, πώς φαντάζομαι να ακούγεται. Οπότε συγκεκριμένα σε αυτή την έρευνα, προσπαθώ να δημιουργούμε με τον μουσικό ένα ηχητικό κομμάτι, στο οποίο υπάρχουν διακυμάνσεις και ρυθμικές εναλλαγές. Το σώμα μου να μπορεί να ακολουθήσει, ή να τις παράγει, με διαφορετικές διαθέσεις, διαφορετικές ποιότητες, διαφορετικές δυναμικές, διαφορετική απόσταση από τα ηχεία και με διάφορες τέτοιες εναλλαγές, πώς μπορεί το σώμα μου να κινηθεί με έναν τρόπο ο οποίος είναι άμεσος, οικολογικός και οικονομικός».
Πολένα Κόλια Πέτερσεν: «Loitsut στο τέλος του κόσμου»
Η Ελληνοδανέζα ερμηνεύτρια και δημιουργός Πολένα Κόλια Πέτερσεν παρουσίασε το έργο «Loitsut at the end of the world». Είναι μια αλληγορία για τη σύγχρονη κατάσταση και για το πώς επιλέγει να κινηθεί ένα σώμα, όταν έρχεται αντιμέτωπο με το τέλος του κόσμου, ένα ξόρκι που προσδοκά την επανασύνδεση του ανθρώπου με τη φύση γύρω του, αλλά και με τους συνανθρώπους του. Εκφράζει την αγωνία της για τα αδιέξοδα που αντιμετωπίζει η νέα γενιά σήμερα, για τη ματαιότητα και τη μοναξιά των ανθρώπων σήμερα, αλλά και για την έλλειψη συλλογικοτήτων:
Ποια είναι η αφετηρία αυτού του έργου;
Το έργο αφορμάται από τη συνθήκη των πραγμάτων αυτή την στιγμή και ένα καίριο ερώτημα του πώς επιλέγει το σώμα να κινηθεί, όταν έρχεται αντιμέτωπο με το τέλος του κόσμου. Με απασχολεί το βίωμα της γενιάς των millenials, στην οποία ανήκω και εγώ, του μουδιάσματος και της αδυναμίας να κινηθούμε ή αυτής της αέναης λούπας του όταν κινούμαστε, όταν δίνουμε φωνή στις αγωνίες μας, κάπως γυρνάει μπούμερανγκ και αυτοκαταναλωνόμαστε μετά. Ζούμε άλλωστε και στα πλαίσια μιας άκρως καπιταλιστικής κοινωνίας, στην οποία δεν μπορούμε να ξεφύγουμε από αυτήν την λούπα.
Στο έργο επιχειρώ να βρω το σώμα το οποίο κινείται, το οποίο μιλάει, το οποίο καταγγέλλει, αλλά και το οποίο διερωτάται για το ποια είναι η λειτουργία της κίνησης και σε σχέση με τι. Ποια είναι τα ξόρκια της εποχής μας και κυρίως ποια είναι η κραυγή για τη συλλογικότητα που αισθάνομαι ότι έχουμε χάσει ως γενιά και που διαρκώς βρίσκουμε και χάνουμε. Υπάρχει η αγωνία. Νομίζω ότι κάνω αυτό το έργο, επειδή δεν έχω ακριβώς απάντηση σε αυτή την αγωνία, αλλά κάνοντάς το ξανά και ξανά, βρίσκω έναν τρόπο να συνδέομαι με κάτι συλλογικό ή έστω με έναν αγώνα και με μια επιμονή στην επιστροφή σε αυτό.
Loitsut σημαίνει ξόρκι στα δανέζικα. Τι σόι ξόρκι είναι αυτό που συνδέεται με την παράσταση;
Είναι ένα ξόρκι, το οποίο επιμένει στο σώμα, στην ορατότητα, στην παρουσία του σώματος και στη σύνδεσή του με τη γη, με τα άλλα όντα, ανθρώπινα και περισσότερο από ανθρώπινα όντα, για να βρούμε εκεί προσωρινές απαντήσεις. Δεν νομίζω ότι υπάρχουν καθολικές απαντήσεις.
Ποιο είναι το κινητικό υλικό που χρησιμοποίησες σε αυτή την παράσταση;
Ξεκίνησα από τη βιωμένη αίσθηση του παγώματος, της ασφυξίας, της αδυναμίας να αρθρώσουμε λόγο και της αδυναμίας να κινηθούμε. Άρα ένα πάγωμα, ένα κόλλημα και ένα τρομερό ξέσπασμα επίσης, γιατί νομίζω ότι υπάρχουν αυτές οι μεγάλες αμφιταλαντεύσεις στον κόσμο μας σήμερα. Σε ένα δεύτερο επίπεδο είναι ο μετασχηματισμός, όταν συνειδητοποιούμε το πού βρισκόμαστε ως γενιά των millenials, πώς μπορούμε να επανασυνδεθούμε με κινήσεις παλιών γενιών και γενικότερα με τη γη.
Το κινητικό υλικό αφορμάται επίσης από την τέχνη του να βηματίζουμε μαζί στο χώρο και στον χρόνο. Αυτό μπορούμε να το δούμε στους παραδοσιακούς χορούς, σε κινήματα και σε κινητοποιήσεις, ακόμα και στην στρατιωτικοποίηση ή τουλάχιστον σε αντιστασιακούς αγώνες και στη δύναμη που κρύβει το να βηματίζουμε μαζί. Όμως το σώμα είναι σήμερα μόνο του, οπότε όταν δεν μπορεί να βηματίσουμε μαζί, τι νόημα έχει το βήμα;
Υπάρχουν πολλά υλικά που έχω χρησιμοποιήσει ή θα χρησιμοποιήσω στο μέλλον, αναπτύσσοντας αυτό το έργο. Είναι υλικά, τα οποία είναι ίσως σε μια αναμονή αυτή τη στιγμή και υλικά τα οποία έχω πάρει και ήδη χρησιμοποιήσει. Υπάρχει αυτή η ανασκαφή να καταλάβω πώς συνδέονται οι διαφορετικές αισθητικές και κυρίως επειδή είναι ένα κοινωνικοπολιτικό και υπαρξιακό ερώτημα του πώς από αυτή τη στιγμή που βρισκόμαστε εδώ ως γενιά, ως κόσμος, ως συνθήκη του τώρα, πώς μεταβαίνουμε στο αλλιώτικο, το οποίο δεν ξέρουμε τι είναι. Αυτός ο μετασχηματισμός είναι και μέσα από το υλικό. Υπάρχει το αίτημα να μπορέσουμε να θρηνήσουμε για να κινητοποιηθούμε και να επιλέγουμε να βρισκόμαστε στην κίνηση. Άρα ελπίζω αυτό το έργο να είναι διαρκώς σε κίνηση για να αναδεύει διαρκώς αυτά τα ερωτήματα.
Αλέξανδρος Κυριαζής: «The Chicken & The Duck»
Το «The Chicken & The Duck» (Το Κοτόπουλο και η Πάπια) είναι ένα ντουέτο που εξερευνά τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην ταυτότητα και τη φιλοδοξία: το ποιος είναι κανείς και ποιος επιθυμεί να γίνει. Δύο ερμηνευτές ενσαρκώνουν διαφορετικές πτυχές ενός και μόνο προσώπου, αποκαλύπτοντας σταδιακά έναν εσωτερικό ψυχικό κόσμο σε διαρκή διαπραγμάτευση.
Αρχικά, το κοινό τους αντιλαμβάνεται ως δύο ξεχωριστές οντότητες που συνυπάρχουν και αλληλεπιδρούν. Καθώς όμως το έργο εξελίσσεται, γίνεται σαφές ότι δεν είναι μια σχέση μεταξύ δύο ατόμων, αλλά ένας εσωτερικός διάλογος, μια σύγκρουση ανάμεσα σε διαφορετικές εκδοχές του εαυτού. Στη χορογραφία και την ερμηνεία είναι ο Αλέξανδρος Κυριαζής και ο Γκιγέρμο Ραμίρεζ Μορένο.
Πώς γεννήθηκε η ιδέα αυτής της παράστασης;
Το «The Chicken & The Duck» ξεκίνησε από μια ιδέα περί ταυτότητας και περί αναζήτησης της θέσης ενός ατόμου σε αυτόν τον κόσμο. Έχει να κάνει με την αντίθεση μεταξύ αυτού που πιστεύουμε ότι είμαστε και με αυτού που πραγματικά είμαστε. Οι δύο άντρες επί σκηνής, εγώ και Γκιγέρμο ενσαρκώνουμε τον ίδιο χαρακτήρα, πράγμα το οποίο αρχικά δεν είναι πολύ ξεκάθαρο στο έργο και μέχρι το τέλος ελπίζουμε πως γίνεται ξεκάθαρο. Το «The Chicken & The Duck» γενικότερα έχει ένα κωμικό χαρακτήρα, αλλά ταυτόχρονα και ένα βαθύ ανθρώπινο πνεύμα.
Γιατί δώσατε αυτόν τον τίτλο; Ποιος είναι το κοτόπουλο και ποιος η πάπια στο έργο;
Αυτή είναι μια πολύ καλή ερώτηση. Αυτός ο τίτλος ξεκίνησε από έναν τσακωμό που είχαμε. Το ονομάσαμε αρχικά «The Chicken & The Duck», γιατί το παρουσιάσαμε πάρα πολύ γρήγορα. Μετά υπήρχε αυτός ο διαπληκτισμός μεταξύ μας του, ποιος είναι το κοτόπουλο και ποιος είναι η πάπια. Αρχικά και οι δύο θέλαμε να είμαστε η πάπια. Δεν άρεσε σε κανέναν από τους δύο να είναι το κοτόπουλο. Εν τέλει βέβαια, έχουμε συνειδητοποιήσει ότι αυτά τα δύο ζώα χαρακτηρίζουν διαφορετικές πτυχές του χαρακτήρα και πως και οι δύο είμαστε με κάποιο τρόπο το κοτόπουλο και η πάπια.
Τι συμβολίζουν τα δύο ζώα; Γιατί τα επιλέξατε;
Θα έλεγα ότι το κοτόπουλο χαρακτηρίζει μια πιο ασταθή πλευρά του χαρακτήρα, δηλαδή μια πιο σπασμωδική πλευρά του, ενώ η πάπια συμβολίζει μια βαθύτερη και λίγο πιο εσωτερική ηρεμία. Δηλαδή και για τους δυο μας, νομίζω, ότι η πάπια συμβολίζει αυτό που πραγματικά είμαστε. Ενώ το κοτόπουλο συμβολίζει μια εικόνα του εαυτού μας, την οποία όσο και να τρέξουμε από πίσω της, δεν γινόμαστε ποτέ πραγματικά.
Ποιο είναι για το κινητικό λεξιλόγιο που έχετε χρησιμοποιήσει στην παράσταση;
Το κινητικό λεξιλόγιο της παράστασης έχει δημιουργηθεί από εμένα και του Γκιγιέρμο, μετά από αρκετές ώρες αυτοσχεδιασμού. Έχει να κάνει με καθημερινές χειρονομίες. Αρχικά από εκεί ξεκίνησε και το χρησιμοποιούμε ως κάτι το οποίο ενώ είναι πολύ συγκεκριμένο με κάποιο τρόπο, μέσα στο πλαίσιο της παράστασης, χρησιμοποιείται καθαρά αυτοσχεδιαστικά. Θεωρούμε πως αυτό το κινησιολόγιο κουβαλάει δύο διαφορετικά αφηγήματα. Είναι το ξεκάθαρο αφήγημα μιας καθημερινής δράσης, αλλά ταυτόχρονα μέσα από την επανάληψη και τον ρυθμό, αυτές οι καθημερινές χειρονομίες παίρνουν άλλα πλαίσια και άλλα στοιχεία.
Αναστασία Μπρουζιώτη: «Κίονες του Ουρανού»
Το έργο «Κίονες του Ουρανού» αποτελεί μια εν εξελίξει χορογραφική έρευνα που αντλεί την αφετηρία της από τον μύθο του Άτλαντα. Μέσα από αυτή τη μυθολογική αναφορά, η ομάδα Almalibre.co και η Αναστασία Μπρουζιώτη διαμορφώνουν ένα πεδίο διερεύνησης γύρω από τη σχέση σώματος και μνήμης, το βάρος της εμπειρίας και τη δυνατότητα μεταμόρφωσης.
Το έργο εστιάζει στις αλλαγές, που προκαλεί το παρελθόν στην ανθρώπινη ύπαρξη, θέτοντας ως βασικό ερευνητικό άξονα τον τρόπο με τον οποίο το σώμα καταγράφει την εμπειρία και τον μετασχηματισμό της. Το κεντρικό ζήτημα είναι πώς αναμετριόμαστε με το παρελθόν και πώς επαναπροσδιοριζόμαστε μετά από κάθε αναμέτρηση.
Πώς προσεγγίζεις το θέμα σου;
Η προσέγγιση του θέματος γίνεται μέσα από την παραμόρφωση και την ασυμμετρία, μέσα από ένα δυστοπικό περιβάλλον που σταδιακά γίνεται πιο αισιόδοξο. Εκεί δεν έχουμε φτάσει ακόμα, αλλά πάντα πάμε προς το φως. Μέσα σε όλο αυτό, υπάρχει ένας πειραματισμός σε σχέση με το πώς το νόημα μπορεί να αποδοθεί καθαρά μέσα από το σώμα, ή αν θα είναι το κουστούμι αυτό το οποίο θα συντελέσει. Ποια είναι η χρήση του χώρου και του σώματος, της συμπίεσης ή της αποσυμπίεσης ανάλογα με τις ποιότητες που θέλουμε να δώσουμε και πώς σχετιζόμαστε ουσιαστικά εμείς με αυτό.
Δεν θέλω να σχολιάσω κάτι. Θέλω να συνδεθώ πιο πολύ γιατί αυτή η σχέση είναι καθαρά προσωπική στον κάθε άνθρωπο και ο τρόπος που φέρει ή δεν φέρει το παρελθόν, το αποβάλλει, ή το απελευθερώνει ή ζει με αυτό. Οπότε, αυτό που μου αφορά να φέρω στη συγκεκριμένη διαδικασία, είναι τη δική μου τη σύνδεση με τον τρόπο που την έχω σωματοποιήσει και κατά πόσο το κοινό θα μπορέσει να βρει εκεί το δικό του χώρο για να φέρει το δικό του αποτύπωμα.
Ο τίτλος του έργου παραπέμπει σε μια όμορφη, ποιητική εικόνα. Πώς κατέληξες σε αυτόν;
Το έργο εμπνέεται ουσιαστικά από το μύθο του Άτλαντα και η πρώτη αναφορά στην οποία ανέτρεξα ήταν η μυθολογική αναφορά του Άτλαντα, αλλά και η γεωμετρική αναφορά του όρους Άτλας, το οποίο βρίσκεται στο Μαρόκο. Ο Άτλαντας βρίσκεται εκεί και είναι σκεπασμένος από σύννεφα. Οι κορυφές του δεν φαίνονται ποτέ και γι’ αυτό το λόγο οι κάτοικοι που ζουν στα κάτω χωριά ονομάζονται κίονες του ουρανού. Οπότε από εκεί εμπνεύστηκα τον τίτλο, ο οποίος όσο προχωρούσε η διαδικασία του έργου, μου φάνηκε πολύ ποιητικός και με συνεπήρε.
Ποιο είναι το κινητικό υλικό που χρησιμοποιείς στην παράσταση;
Όπως ανέφερα και πριν, ξεκίνησα από την παραμόρφωση, από την ασυμμετρία και πώς μέσα από καταστάσεις στατικότητας, εκρηκτικότητας, μέσα από εικαστικές εικόνες και μουσικές αναφορές, άρχισα να δουλεύω πάνω στο πώς το σώμα αντιδρά σε όλα αυτά και πώς κινείται. Μέσα από αυτοσχεδιασμούς που σιγά σιγά άρχισαν να γίνονται όλο και πιο συγκεκριμένοι, μέσα από την επανάληψη, μέσα από περιορισμούς που έβαζα εγώ στον εαυτό μου για να γίνω ακόμα πιο σαφής σε αυτό που θέλω, δημιουργήθηκε σταδιακά το κινητικό υλικό.
Μετά ανατρέχοντας στο κείμενο που έγραψα και έντυσα στις αναφορές μου, προσπαθώ να βρω συνεχώς πώς μπορώ να πάω όλο και πιο κοντά σε αυτό το οποίο έχω φανταστεί ή παρατηρώ, πού η διαδικασία με πάει κάπου αλλού και πώς μπορούν αυτά τα δύο πράγματα να αλληλεπηρεαστούν.
