Το σχέδιο για νέο κτήριο υποδοχής της Εθνοσυνέλευσης προκαλεί αντιδράσεις, ενώ η ηλεκτρονική συλλογή υπογραφών πλησιάζει τις 100.000 μετά τη θετική απόφαση του δημοτικού συμβουλίου Παρισιού για αλλαγή κανόνων δόμησης γύρω από το Παλαί Μπουρμπόν.
Εδώ και σχεδόν δύο χρόνια, αυτή η υπόθεση με τις πολλές ανατροπές φέρνει αντιμέτωπους και εμπλέκει πολλούς φορείς: την Εθνική Συνέλευση και την πρόεδρό της Γιαέλ Μπρον-Πιβέ, τον δήμο Παρισιού και την ένωση Sites & Monuments.
Το σχέδιο για το νέο περίπτερο υποδοχής της Εθνικής Συνέλευσης απέχει πολύ από το να συγκεντρώνει ομοφωνία. Προωθούμενο από την πρόεδρο του θεσμού, Γιαέλ Μπρον-Πιβέ, προβλέπει την αντικατάσταση του ιστορικού πέτρινου περιπτέρου του 1888 από μια σύγχρονη γυάλινη κατασκευή. Το μελλοντικό κτίριο θα στεγάζει κατάστημα, καφετέρια και εκπαιδευτικούς χώρους, λειτουργίες που η ένωση Sites & Monuments θεωρεί δευτερεύουσες για ένα κοινοβούλιο.
«Το πρόβλημα είναι ότι αυτό το κτίριο θα έσπαγε αυτή τη συμμετρία και θα εισήγαγε σε τόσο μεγάλη έκταση ένα νέο υλικό, δηλαδή το γυαλί», εξηγεί στο Euronews ο Ζυλιέν Λακάζ, πρόεδρος της Sites & Monuments. Υπενθυμίζει ότι το έργο πρόκειται να υλοποιηθεί μέσα σε έναν Εξαίρετο Κληρονομικό Χώρο (Site Patrimonial Remarquable, SPR) του 7ου διαμερίσματος, σε ζώνη ενταγμένη στον κατάλογο παγκόσμιας κληρονομιάς της Unesco.
Κατά τον ίδιο, το αρχιτεκτονικό σχέδιο διαταράσσει την ιστορική αρμονία των όχθεων του Σηκουάνα σε πολλά επίπεδα: σπάει τη συμμετρία ανάμεσα στη Μαντλέν και την κιονοστοιχία του Μεγάρου Μπουρμπόν, εισάγει μαζικά το γυαλί σε ένα σύνολο όπου κυριαρχεί η πέτρα και αλλοιώνει την οριζοντιότητα καθώς και την αρχιτεκτονική ενότητα του χώρου.
«Το πιο σοβαρό είναι η καταστροφή ενός ιστορικού κτιρίου. Όταν έχεις γκρεμίσει κάτι και έχεις χτίσει κάτι που δεν είναι σε αρμονία με τον χώρο, αυτό είναι οριστικό. Δεν είναι αναστρέψιμο», σημειώνει ο πρόεδρος αυτής της ένωσης, που ιδρύθηκε το 1901, αναγνωρίστηκε ως κοινωφελής το 1936 και διαθέτει πιστοποίηση για την προστασία του περιβάλλοντος. Η Sites & Monuments εξειδικεύεται στην υπεράσπιση της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Για τον πρόεδρο της ένωσης, υπάρχουν άλλες λύσεις, πιο σεβαστικές προς την αρχική αρχιτεκτονική του κτιρίου, οι οποίες θα άξιζε να εξεταστούν.
Αναφέρει ιδίως το σχέδιο του ιαπωνικού γραφείου SANAA, βραβευμένου με το βραβείο Πρίτζκερ, το οποίο πρότεινε τη διατήρηση του υφιστάμενου περιπτέρου του 1888, με την προσθήκη μιας σύγχρονης επέκτασης από πέτρα και όχι από γυαλί, όπως στο επιλεγμένο σχέδιο. Κατά τον ίδιο, αυτή η πρόταση θα επέτρεπε να ικανοποιηθούν οι λειτουργικές ανάγκες της Εθνικής Συνέλευσης χωρίς να μετασχηματιστεί σε βάθος το αρχιτεκτονικό τοπίο.
Κόστος του έργου που θεωρείται υπερβολικό
Πέρα από τα αισθητικά και ιστορικά διακυβεύματα που, κατά τον Ζυλιέν Λακάζ, τίθενται σε κίνδυνο, το σχέδιο δέχεται επίσης κριτική για το κόστος του. Ο ανακοινωθείς προϋπολογισμός, 52,8 εκατομμύρια ευρώ, του φαίνεται υπερβολικός σε μια συγκυρία δημοσιονομικών περιορισμών, ιδίως καθώς ο λογαριασμός μπορεί να αυξηθεί στη διάρκεια των εργασιών. Αν και το έργο θα αυτοχρηματοδοτηθεί από την Εθνική Συνέλευση, εκτιμά ότι: «Είναι χρήματα των Γάλλων. Τη στιγμή που ζητάμε από τους Γάλλους να σφίξουν το ζωνάρι, το να δαπανώνται 53 εκατομμύρια ευρώ για ένα κτίριο με κατάστημα και καφετέρια γεννά ερωτήματα».
Από την ανακοίνωση του σχεδίου, ο πρόεδρος της ένωσης λέει ότι έχει εντοπίσει αρκετά στοιχεία στη διαχείριση του φακέλου που θεωρεί προβληματικά. Σύμφωνα με τον ίδιο, δεν δόθηκε καμία ενημέρωση για την πρόοδο του έργου επί σχεδόν ένα έτος μετά τον διαγωνισμό. Μια πρώτη άδεια οικοδομής φέρεται να κατατέθηκε κατά παράβαση του Σχεδίου διαφύλαξης και ανάδειξης (Plan de sauvegarde et de mise en valeur, PSMV) του 7ου διαμερίσματος, κυρίως λόγω υπερβολικού ύψους του κτιρίου, κατάληψης προστατευόμενων χώρων και επιβαρύνσεων σε ιστορικούς κήπους και αυλές.
Μπροστά στον κίνδυνο προσφυγών, η άδεια φέρεται να αποσύρθηκε. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αρχές ξεκίνησαν στη συνέχεια μια στοχευμένη τροποποίηση του PSMV, ώστε το σχέδιο να καταστεί συμβατό με τους κανόνες πολεοδομίας.
«Είναι ζήτημα εγωισμού»
Το αρχιτεκτονικό αυτό σχέδιο προωθείται από την πρόεδρο της Εθνικής Συνέλευσης, Γιαέλ Μπρον-Πιβέ, από το 2025.
Ο Ζυλιέν Λακάζ την κατηγορεί ότι θέλει να αφήσει το αποτύπωμα της θητείας της μέσω μιας αρχιτεκτονικής που υποτίθεται ότι συμβολίζει τη διαφάνεια του θεσμού.
«Αυτό που μπορούμε να της προσάψουμε δεν είναι ότι δεν έχει αρχιτεκτονική παιδεία. Είναι ότι δεν ακούει».
Σε ερώτηση της Franceinfo, η πρόεδρος της Εθνικής Συνέλευσης δήλωσε ότι «οι επικρίσεις για ένα σχέδιο που ο κόσμος δεν γνωρίζει με ξεπερνούν».
Στην προσπάθειά της, η ένωση Sites & Monuments απολαμβάνει τη στήριξη αρκετών πολιτικών στελεχών, κυρίως από τους Ρεπουμπλικάνους (LR) και την Ανυπότακτη Γαλλία (LFI), καθώς και της πρώην υποψήφιας στις προεδρικές εκλογές Σεγκολέν Ρουαγιάλ.
Η διαδικτυακή αίτηση που ξεκίνησε πριν από λίγο περισσότερο από έναν χρόνο στην πλατφόρμα Change.org γνωρίζει νέα δυναμική τις τελευταίες εβδομάδες. Τη στιγμή που δημοσιεύεται αυτό το άρθρο, προσεγγίζει τις 100 000 υπογραφές.
Επικοινωνήσαμε με την Εθνική Συνέλευση, αλλά δεν απάντησε στα αιτήματά μας.
Από την πλευρά του, ο δήμος Παρισιού μάς ανέφερε με ηλεκτρονικό μήνυμα ότι «αυτό το σχέδιο, που αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό και την ενίσχυση των συνθηκών υποδοχής του κοινού στο Μέγαρο Μπουρμπόν μέσω της αύξησης των επιφανειών που του αφιερώνονται» πρέπει πλέον να αποτελέσει «αντικείμενο αίτησης για άδεια οικοδομής, η οποία θα εξεταστεί από το κράτος και κατά τη διάρκεια της οποίας ο Δήμος θα κληθεί να γνωμοδοτήσει συμβουλευτικά».
«Λάθος», αντιτείνει ο πρόεδρος της ένωσης, ο οποίος υποστηρίζει, με αποδείξεις όπως λέει, ότι ο Δήμος έχει ήδη ταχθεί υπέρ αυτού του σχεδίου, αφού το Δημοτικό Συμβούλιο του Παρισιού ενέκρινε την τροποποίηση του Σχεδίου διαφύλαξης και ανάδειξης (PSMV), που είναι αναγκαία για να καταστεί το έργο σύμφωνο με τους πολεοδομικούς κανόνες.
«Υπήρξε απόφαση του Δήμου Παρισιού που ενέκρινε το σχέδιο τροποποίησης (...) στις 16 Ιουλίου», υποστηρίζει. Σύμφωνα με τον ίδιο, η δημοτική πλειοψηφία έχει έτσι παράσχει την υποστήριξή της στο σχέδιο.
«Ο Εμανουέλ Γκρεγκουάρ τάχθηκε πλήρως υπέρ του έργου. Παρά τη σφοδρή αντίθεση, το πράσινο φως του Δήμου Παρισιού δόθηκε».
Σύμφωνα με τον Ζυλιέν Λακάζ, το σχέδιο υποστηρίζεται επίσης από μέρος της κυβέρνησης, καθώς, όπως εξηγεί, το αίτημα τροποποίησης του PSMV προήλθε από τον περιφερειακό νομάρχη και τον διοικητή αστυνομίας Παρισιού, κάτι που, κατά τον ίδιο, σημαίνει ότι και το υπουργείο Πολιτισμού στηρίζει το έργο.
«Θα κάνουμε ό,τι είναι νόμιμο. Έχουμε το δικαίωμα να κάνουμε συλλογές υπογραφών και θα προσβάλουμε την άδεια οικοδομής στη δικαιοσύνη», δηλώνει.
«Αν αυτό το κτίριο ανεγερθεί, θα είναι σημάδι έλλειψης ευαισθησίας, πείσματος και διογκωμένου εγωισμού ορισμένων από τους ηγέτες μας στο Παρίσι».
Η ένωση σχεδιάζει να συνεχίσει τη συλλογή υπογραφών για την αίτηση, να συμμετάσχει στη δημόσια διαβούλευση για την τροποποίηση του PSMV και, τέλος, να καταθέσει προσφυγή κατά της μελλοντικής άδειας οικοδομής.