Παρά τα μέτρα των τελευταίων ετών, οι τηλεφωνικές κλήσεις για διαφημιστικούς σκοπούς παραμένουν καθημερινός βραχνάς· η κυβέρνηση σκληραίνει τους κανόνες.
Το τηλεφωνικό μάρκετινγκ οδεύει προς το τέλος του στη Γαλλία. Ή τουλάχιστον με τη σημερινή του μορφή. Την Τρίτη 11 Αυγούστου τίθεται σε ισχύ νόμος, που υποστηρίζεται από την κυβέρνηση του Εμανουέλ Μακρόν, για τα ενοχλητικά και ανεπιθύμητα τηλεφωνήματα.
Στόχος η προστασία των καταναλωτών και η θωράκιση των πιο ευάλωτων απέναντι σε δόλιες πρακτικές.
Στο εξής θα απαγορεύεται η επικοινωνία με καταναλωτές χωρίς την προηγούμενη συγκατάθεσή τους. Μια συγκατάθεση που «μπορεί να ανακληθεί ανά πάσα στιγμή», διαβεβαιώνει η Αλίς Βιλκό, διευθύντρια του γραφείου στη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού, Κατανάλωσης και Καταστολής Απατών.
Η πρακτική αυτή θα παραμείνει πάντως επιτρεπτή σε δύο περιπτώσεις: όταν η εταιρεία έχει ήδη εξασφαλίσει τη συναίνεσή σας, κατά την αγορά ενός προϊόντος, σε επίσκεψη σε κατάστημα ή μέσω εντύπου, και όταν η κλήση αφορά σύμβαση που έχετε ήδη συνάψει.
Η κυβέρνηση τονίζει ότι ο νόμος έρχεται ως απάντηση στα παράπονα από τους καταναλωτές. Οι αρχές υπολογίζουν ότι περίπου τρία τέταρτα των Γάλλων λαμβάνουν τουλάχιστον μία ανεπιθύμητη κλήση πώλησης κάθε εβδομάδα, και πολλοί δέχονται πολύ περισσότερες.
Το ίδιο περιγράφει και ο δημιουργός περιεχομένου Micode στο κανάλι του στο YouTube. Σε μια εκτενή έρευνα που πραγματοποίησε επί αρκετούς μήνες (πηγή στα Γαλλικά), φωτίζει τον τρόπο λειτουργίας αυτού του τύπου τηλεφωνικών πωλήσεων, από τις επιθετικές τεχνικές έως τα σχήματα που αποθαρρύνουν τα θύματα από το να προσφύγουν στη δικαιοσύνη.
Ήδη από το 2024, έντεκα οργανώσεις καταναλωτών είχαν απευθύνει κοινό κάλεσμα για πλήρη απαγόρευση, καταγγέλλοντας το «αδιάκοπο κυνήγι των καταναλωτών μέσω αμέτρητων ανεπιθύμητων κλήσεων σε σταθερά και κινητά τηλέφωνα, μια εισβολή που έχει γίνει τακτικό μέρος της καθημερινής τους ζωής».
Και οι κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης του νόμου θα είναι βαριές. Τα φυσικά πρόσωπα βρίσκοτναι αντιμέτωπα με πρόστιμα έως και 75 000 ευρώ ανά κλήση. Οι επιχειρήσεις κινδυνεύουν με πρόστιμα που φτάνουν τα 375 000 ευρώ ανά κλήση.
Μέτρα χωρίς αποτέλεσμα
Τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια έχουν ήδη ληφθεί πολλά μέτρα: απαγόρευση της τηλεφωνικής προσέγγισης από συγκεκριμένους αριθμούς, καθώς και σε ορισμένες ώρες της ημέρας ή τα Σαββατοκύριακα. Όμως αυτή η απαγόρευση αφορούσε μόνο ορισμένους κλάδους.
Ένα ακόμη μέτρο που είχε ληφθεί ήταν η δυνατότητα εγγραφής σε μια πλατφόρμα για να μην σας καλούν. «Περνάμε έτσι από ένα σύστημα άρνησης σε ένα σύστημα εκ των προτέρων συναίνεσης», σημειώνει με ικανοποίηση το υπουργείο Οικονομικών.
Όμως, σύμφωνα με την οργάνωση καταναλωτών Que Choisir (πηγή στα Γαλλικά), η μάχη δεν σταματά εδώ. Χωρίς πλέον το εργαλείο των τηλεφωνικών κλήσεων, «πολλοί απατεώνες θα προσπαθήσουν να αλλάξουν πεδίο δράσης και να στραφούν στις επισκέψεις κατ’ οίκον», υπογραμμίζει η πρόεδρός της, Μαρί-Αμαντίν Στεβενέν. Η ίδια ζητά ήδη να μπουν όρια και σε αυτή την πρακτική.
Ανησυχία στο Μαρόκο
Ο νέος γαλλικός νόμος έχει προκαλέσει ανησυχία στο Μαρόκο, όπου ο υπουργός Εργασίας, Γιουνές Σεκούρι, δήλωσε στους βουλευτές ότι έως και 50 000 θέσεις εργασίας κινδυνεύουν στα τηλεφωνικά κέντρα της χώρας. Ανέφερε ότι ο κλάδος έχει προσελκύσει περίπου 100 εκατομμύρια δολάρια σε επενδύσεις και παράγει πάνω από 1 δισ. δολάρια ετήσιο κύκλο εργασιών στη χώρα.
Χαμηλό εργατικό κόστος, μεγάλη γαλλόφωνη εργατική δύναμη και σχετικά αδύναμα συνδικάτα έχουν καταστήσει το Μαρόκο ελκυστικό προορισμό για διεθνείς εταιρείες, ιδίως για γαλλικές επιχειρήσεις που επιδιώκουν να μειώσουν τα έξοδά τους.
Ο Γιουσέφ Χραΐμπι, πρόεδρος της Μαροκινής Ομοσπονδίας Εξωτερικών Υπηρεσιών, δήλωσε στην τοπική εφημερίδα Le Matin ότι η γαλλική αγορά αντιπροσώπευε ιστορικά πάνω από το 80 % των εσόδων του κλάδου. «Το καθαρό τηλεμάρκετινγκ αντιστοιχεί πλέον μόλις στο 15 % με 20 % της συνολικής δραστηριότητας», πρόσθεσε, διευκρινίζοντας ότι ο κλάδος έχει διαφοροποιηθεί πέρα από τις παραδοσιακές υπηρεσίες τηλεφωνικών κέντρων.
Μέτρα και σε άλλες χώρες
Η Γερμανία διαθέτει αντίστοιχο σύστημα ήδη από το 2009. Η Ολλανδία ενίσχυσε τους κανόνες για το τηλεφωνικό μάρκετινγκ τον περασμένο μήνα. Η χώρα είχε ήδη απαγορεύσει τις ανεπιθύμητες κλήσεις, αλλά πλέον οι εταιρείες δεν μπορούν να καλούν ούτε τους δικούς τους πελάτες για προσφορές χωρίς προηγούμενη άδεια.
Πολλές άλλες χώρες έχουν θεσπίσει μέτρα που βασίζονται σε συστήματα εξαίρεσης. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι πολίτες μπορούν να εγγραφούν στο Εθνικό Μητρώο Αντίθεσης στο Τηλεφωνικό Μάρκετινγκ (Do Not Call Registry), μειώνοντας έτσι τον αριθμό των ανεπιθύμητων κλήσεων πώλησης.
Ο Καναδάς διαθέτει τη δική του «Λίστα αντίθεσης», ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο λειτουργεί η υπηρεσία Telephone Preference Service. Οι εταιρείες που καλούν άτομα τα οποία έχουν επιλέξει την εξαίρεση μπορούν να βρεθούν αντιμέτωπες με πρόστιμα έως και 500 000 λίρες στερλίνες (583 000 ευρώ) ανά κλήση.