Η κυβέρνηση της Ταϊβάν και καλλιτέχνες που συμμετέχουν κατηγορούν τη Μπιενάλε της Γκουανγκτζού για λογοκρισία, αφού μετονόμασε την έκθεσή της σε «Περίπτερο NTMoFA».
Ονομάστε το όπως θέλετε, αλλά μην το αποκαλείτε «Περίπτερο της Ταϊβάν».
Η Μπιενάλε της Γκουανγκτζού είναι ο πιο πρόσφατος οργανισμός που δέχεται επικρίσεις για τον τρόπο με τον οποίο αναφέρεται στην Ταϊβάν, αφού άλλαξε την ονομασία του περιπτέρου της από «Περίπτερο της Ταϊβάν» σε «Περίπτερο NTMoFA».
Σε αντίθεση με τους άλλους συμμετέχοντες, των οποίων τα περίπτερα αναγνωρίζονται με βάση τη χώρα τους, το περίπτερο της Ταϊβάν προσδιορίζεται από το όνομα του φορέα που το οργανώνει, του Εθνικού Μουσείου Καλών Τεχνών της Ταϊβάν (NTMoFA).
Η ιδιαίτερη αυτή ονομασία έχει προκαλέσει καταγγελίες για λογοκρισία από Ταϊβανούς καλλιτέχνες και κυβερνητικούς αξιωματούχους. Παράλληλα έχει επαναφέρει τον κόσμο της τέχνης στην περίπλοκη πολιτική γύρω από την ονομασία της Ταϊβάν.
Περίπτερο με διαφορετικό όνομα
Σε ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στο Instagram στις 15 Αυγούστου, οι 10 συμμετέχοντες καλλιτέχνες και ο επιμελητής Τσεν Σιάνγκ-Γουέν ανέφεραν ότι το πρότζεκτ είχε εγκριθεί τον Απρίλιο ως «Περίπτερο της Ταϊβάν», προτού το ίδρυμα αλλάξει την ονομασία χωρίς τη συναίνεσή τους.
Σύμφωνα με τους ίδιους, το NTMoFA είχε επανειλημμένα αντιταχθεί στην αλλαγή ονομασίας και προσπάθησε να διαπραγματευτεί με το ίδρυμα.
Καταδίκασαν επίσης την απόφαση ως προϊόν ενός πολιτικού κλίματος στο οποίο «διπλωματικές πιέσεις και οικονομικοί πόροι» χρησιμοποιούνται για να επιβάλλεται λογοκρισία σε καλλιτέχνες.
Το υπουργείο Πολιτισμού της Ταϊβάν στήριξε τους καλλιτέχνες. Σύμφωνα με την ανακοίνωσή του, η πρόταση εγκρίθηκε στις 2 Απριλίου ως «Περίπτερο της Ταϊβάν» και η συμφωνία που υπογράφηκε στις 23 Απριλίου ανέφερε επίσης την ίδια ονομασία. Μέχρι και τον Ιούνιο, ανέφερε το υπουργείο, το περίπτερο εξακολουθούσε να αποκαλείται έτσι, προτού το ίδρυμα αρχίσει να το αναφέρει ως «Περίπτερο NTMoFA».
Το Ίδρυμα της Μπιενάλε της Γκουανγκτζού απέρριψε τις κατηγορίες για πολιτική λογοκρισία. Σε ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 19 Αυγούστου, χαρακτήρισε τη διαμάχη «διοικητική διαφορά» και υποστήριξε ότι δεν επηρεάζει το περιεχόμενο της έκθεσης ούτε την ελευθερία της έκφρασης.
Η ονομασία και οι αντιδράσεις
Η Κίνα εδώ και χρόνια αντιτίθεται στο να αναφέρεται η Ταϊβάν με το δικό της όνομα. Για πολλά χρόνια, ευρωπαϊκές εταιρείες και πολιτιστικοί οργανισμοί έχουν υποκύψει στις απαιτήσεις του Πεκίνου.
Το 2002, οι διοργανωτές της Μπιενάλε του Σάο Πάολο αφαίρεσαν τη λέξη «Ταϊβάν» από την ονομασία του περιπτέρου, μετά την απειλή της Κίνας να αποσύρει τους καλλιτέχνες της από την εκδήλωση. Ο Ταϊβανός καλλιτέχνης Τσανγκ Τσιεν-τσι αντέδρασε κλείνοντας την εγκατάστασή του, ενώ καλλιτέχνες από άλλες χώρες δώρισαν γράμματα (πηγή στα Αγγλικά) από τις επιγραφές τους ώστε να σχηματιστεί η λέξη «TAIWAN» πάνω από την έκθεση της αντιπροσωπείας.
Η Ταϊβάν συμμετείχε παλαιότερα με εθνικό περίπτερο στη Μπιενάλε της Βενετίας, αλλά μετά από πιέσεις του Πεκίνου έχασε αυτή την ιδιότητα το 2001. Έκτοτε, το Μουσείο Καλών Τεχνών της Ταϊπέι οργανώνει το περίπτερο της Ταϊβάν ως παράλληλη εκδήλωση.
Παρόμοιες πιέσεις έχουν δεχθεί και οι επιχειρήσεις.
Το 2018, οι κινεζικές αρχές απευθύνθηκαν σε δεκάδες αεροπορικές εταιρείες απαιτώντας να σταματήσουν να παρουσιάζουν την Ταϊβάν ως χώρα στους ιστοτόπους τους. Η Air France, η British Airways και η Lufthansa συγκαταλέγονταν μεταξύ των ευρωπαϊκών αερομεταφορέων που άλλαξαν τον τρόπο αναφοράς στην Ταϊβάν (πηγή στα Αγγλικά).
Την ίδια χρονιά, η ξενοδοχειακή αλυσίδα Marriott βρέθηκε στο στόχαστρο στην Κίνα, όταν σε ερωτηματολόγιο πελατών η Ταϊβάν, το Θιβέτ, το Χονγκ Κονγκ και το Μακάο εμφανίζονταν ως ξεχωριστές χώρες. Η Marriott ζήτησε συγγνώμη και, αφού ο κινεζικός ιστότοπος και η εφαρμογή της έκλεισαν προσωρινά, υιοθέτησε την ένδειξη «Ταϊβάν, Κίνα» στις κινεζόφωνες καταχωρίσεις της.
Ωστόσο, η Ευρώπη τα τελευταία χρόνια δείχνει λιγότερο πρόθυμη να ακολουθήσει αυτή τη γραμμή.
Πέρσι, η ΕΕ απέρριψε τον ισχυρισμό του Πεκίνου ότι η απόφαση 2758 του ΟΗΕ αναγνωρίζει την Ταϊβάν ως μέρος της Κίνας. Τον Ιούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, αναφέροντας την Ταϊβάν 44 φορές σε σύσταση για την Ανατολική Ασία και περιγράφοντάς την ως «αξιόπιστο βασικό δημοκρατικό εταίρο» της ΕΕ.