Η απώλεια τροπικού δάσους τρεις φορές το μέγεθος του Λονδίνου μπορεί να συνδεθεί με αυτές τις πέντε ευρωπαϊκές ναυτιλιακές εταιρείες που διακινούν βόειο κρέας
Η παγκόσμια ζήτηση για βόειο κρέας εξακολουθεί να οδηγεί στην καταστροφή του τροπικού δάσους του Αμαζονίου, καθώς οι αγρότες καθαρίζουν τη γη για να βόσκουν. Αλλά το κρέας δεν θα έφευγε ποτέ από τη Βραζιλία, αν δεν υπήρχαν τα μεγαθήρια της ναυτιλίας που το μεταφέρουν στα ράφια των σούπερ μάρκετ μας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Νέα έρευνα του The Bureau of Investigative Journalism αποκάλυψε τις ναυτιλιακές εταιρείες που είναι υπεύθυνες για τη διακίνηση προϊόντων βοείου κρέατος που συνδέονται με την αποψίλωση των δασών σε όλο τον κόσμο. Διαπίστωσε ότι περισσότεροι από μισό εκατομμύριο τόνοι βοδινού κρέατος και δέρματος που προέρχονταν από βραζιλιάνικα σφαγεία που συνδέονται με την αποψίλωση των δασών είχαν μεταφερθεί σε διάστημα μόλις δύο ετών.
Οι περισσότερες ναυτιλιακές εταιρείες εφαρμόζουν πολιτικές για την αποτροπή της διακίνησης ορισμένων αγαθών. Συχνά, αυτές αφορούν την παράνομα υλοτομημένη ξυλεία ή την άγρια ζωή που διακινείται και είναι σύμφωνες με τους διεθνείς κανονισμούς. Αλλά η έλλειψη κανόνων ή περιορισμών για το βόειο κρέας και το δέρμα από αποψιλωμένες εκτάσεις σημαίνει ότι δεν τίθενται ερωτήσεις σχετικά με την προέλευση των προϊόντων.
Οι ναυτιλιακές εταιρείες που βοηθούν στην αποψίλωση των δασών
Τα στοιχεία της εταιρείας συμβούλων AidEnvironment δείχνουν ότι, μεταξύ Αυγούστου 2021 και Ιουλίου 2023, η απώλεια 4.600 τετραγωνικών χιλιομέτρων δάσους θα μπορούσε να αποδοθεί σε μόλις 12 μονάδες επεξεργασίας κρέατος. Αυτές οι 12 μονάδες διοικούνται από τις τρεις μεγαλύτερες εταιρείες κρέατος της Βραζιλίας - JBS, Minerva και Marfrig.
Ορισμένες από τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές εταιρείες της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων των Hapag-Lloyd, CGM-CMA, Maersk και MSC, μετέφεραν πάνω από μισό εκατομμύριο τόνους προϊόντων από αυτά τα σφαγεία σε εκατοντάδες φορτία κατά τη διάρκεια της διετούς περιόδου.
"Οι μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες είναι οι σιωπηλοί αρωγοί στο παγκόσμιο εμπόριο δισεκατομμυρίων δολαρίων προϊόντων που ενέχουν κίνδυνο αποψίλωσης των δασών, όπως το βόειο κρέας και το δέρμα", δήλωσε ο Alex Wijeratna, ανώτερος διευθυντής της ομάδας εκστρατείας Mighty Earth. "Αλλά γλιστρούν κάτω από το ραντάρ όταν πρόκειται για νομική λογοδοσία".
Η MSC, η Maersk και η Hapag-Lloyd ευθύνονται για τη μεταφορά του περισσότερου βοείου κρέατος και δέρματος
Όσον αφορά τους χειρότερους παραβάτες, η TBIJ εντόπισε ως τον μεγαλύτερο αποστολέα τη Mediterranean Shipping Company (MSC), η οποία, σύμφωνα με την ίδια, διακίνησε σχεδόν 190.000 τόνους βοείου κρέατος και δέρματος.
Η Maersk μετέφερε τις δεύτερες μεγαλύτερες αποστολές με πάνω από 119.000 τόνους, ενώ η Hamburg Sud και η Hapag-Lloyd μετέφεραν πάνω από 85.000 τόνους η καθεμία. Η CMA CGM μετέφερε περίπου 46.000 τόνους.
"Δεν είναι μόνο αυτοί που χειρίζονται τα αλυσοπρίονα που πρέπει να θεωρηθούν υπεύθυνοι για την καταστροφή των δασών", λέει η Nicole Polsterer, από την ομάδα εκστρατείας Fern. "Κάθε κρίκος στις αλυσίδες εφοδιασμού που επωφελούνται από τα μολυσμένα αγαθά θα πρέπει να είναι νομικά υπεύθυνος γι' αυτά".
Όταν ρωτήθηκε για την έλλειψη εσωτερικών πολιτικών σχετικά με τη μεταφορά ζωικών προϊόντων, η CMA CGM δήλωσε στο TBIJ ότι αναπτύσσει νέες διαδικασίες και θα ενημερώσει τους πελάτες της για να διασφαλίσει τη συμμόρφωση με τους επερχόμενους κανονισμούς. Οι τρεις βραζιλιάνικες εταιρείες βοείου κρέατος αρνήθηκαν όλες ότι τα προϊόντα τους προέρχονταν από αποψιλωμένες περιοχές.
Η καθυστέρηση του κανονισμού για την αποψίλωση των δασών επιδεινώνει το πρόβλημα
Η αποψίλωση των δασών είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα, αλλά είναι ιδιαίτερα οξύ στις τροπικές περιοχές. Το Ινστιτούτο Παγκόσμιων Πόρων εκτιμά ότι ο κόσμος χάνει 10 εκατομμύρια εκτάρια δάσους - μια έκταση στο μέγεθος της Πορτογαλίας - κάθε χρόνο, με το 96% της αποψίλωσης να λαμβάνει χώρα στα τροπικά δάση.
Το Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση (WWF) αναφέρει ότι το 17% του τροπικού δάσους του Αμαζονίου έχει ήδη χαθεί και ένα επιπλέον 17% έχει υποβαθμιστεί λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας.
Η βιομηχανία βοείου κρέατος ευθύνεται για σχεδόν το ήμισυ της αποψίλωσης των δασών, καθώς οι κτηνοτρόφοι πρέπει να αποψιλώνουν σημαντικές εκτάσεις βοσκοτόπων για τα βοοειδή, ώστε να συμβαδίζουν με την παγκόσμια ζήτηση κρέατος.
Πάνω από 80.000 τετραγωνικά μίλια (208.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα) δάσους χάνονται κάθε χρόνο για την παραγωγή κρέατος, το 80% των οποίων λαμβάνει χώρα στον Αμαζόνιο.
Ένας πρώτος στο είδος του κανονισμός της ΕΕ για την αποψίλωση των δασών(EUDR) αποσκοπεί στη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου και χαιρετίστηκε ως μία από τις πιο τολμηρές δράσεις της Ένωσης για τον μετριασμό της κλιματικής κρίσης όταν ανακοινώθηκε.
Ο κανονισμός θα απαιτεί από όλους τους εισαγωγείς προϊόντων της ΕΕ, όπως το βόειο κρέας, το δέρμα, η σόγια και το φοινικέλαιο, να αποδεικνύουν ότι η αλυσίδα εφοδιασμού τους δεν συμβάλλει στην υλοτομία οπουδήποτε στον κόσμο. Η μη συμμόρφωση θα σήμαινε πρόστιμα που θα έφταναν έως και το 4% του κύκλου εργασιών της εταιρείας.
Ο κανονισμός τέθηκε σε ισχύ τον Ιούνιο του 2023 και επρόκειτο να εφαρμοστεί στην ΕΕ μέχρι το τέλος του 2024. Ωστόσο, νωρίτερα αυτόν τον μήνα, στις 3 Δεκεμβρίου, μετά από καταγγελίες χωρών εντός και εκτός της ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμφώνησε να καθυστερήσει την εφαρμογή κατά 12 μήνες.
Σε ανακοίνωσή του, το Συμβούλιο της ΕΕ ανέφερε ότι η καθυστέρηση αποσκοπούσε στο να "παράσχει ασφάλεια δικαίου, προβλεψιμότητα και επαρκή χρόνο για την ομαλή και αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων, συμπεριλαμβανομένης της πλήρους καθιέρωσης συστημάτων δέουσας επιμέλειας που καλύπτουν όλα τα σχετικά εμπορεύματα και προϊόντα".
Ο νέος κανονισμός δεν θα επηρεάσει άμεσα τους φορτωτές, καθώς δεν είναι οι αγοραστές των προϊόντων. Ωστόσο, θα είναι απαραίτητοι για την εφαρμογή της δέουσας επιμέλειας, σύμφωνα με την ευρωβουλευτή Marie Toussaint, η οποία εργάστηκε για τη νομοθεσία της ΕΕ.
Ωστόσο, με ένα άλλο κομμάτι της νομοθεσίας της ΕΕ θα μπορούσε να τεθεί μεγαλύτερο βάρος στους δικαιούχους, όπως οι ναυτιλιακές εταιρείες. Η οδηγία για τη δέουσα επιμέλεια ως προς την εταιρική βιωσιμότητα τέθηκε σε ισχύ τον Ιούλιο του 2024 και απαιτεί από τις εταιρείες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής να εντοπίζουν και να αντιμετωπίζουν τις δυσμενείς επιπτώσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του περιβάλλοντος από τις ενέργειές τους εντός και εκτός Ευρώπης.
Παρόλο που η νομοθεσία αυτή δεν θα εφαρμοστεί μέχρι τον Ιούλιο του 2026, είναι μια πιο εκτεταμένη οδηγία από την EUDR και θα μπορούσε να ρίξει φως στους "σιωπηλούς υποκινητές" στις αλυσίδες εφοδιασμού.